Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars quarta. De Dono. PietatisEt Scientie. Diſtinctio tertia.

Aug. qn̄ dicit ſuꝑ primā canonicā Iohānis.quātū caritas creſcit tm̄ timor decreſcit. Similiter ſpe creſcēte diminuit̉ timor pene. ſꝫ ea creſcēte creſcit timor filialis. quia quanto aliquiscertius expectat alicuius boni ꝯſecutōeꝫ auxiliū alterius. tantomagis feret̉ offende̓. velab eo ſeparari. Circa duodecimū .ſ. vtrumtimor ꝑmaneat in pr̄ia. Dicendū timor ſeruilis ſiue timor pene nullo erit in pr̄ia. Excludit̉ em̄ timor talis ſecuritatē eterne hereditatis vel bt̄itudinis que eſt de ip̄ius bt̄itudīsratione. ſicut ſupͣdictū eſt. Timor autē filialisſi auget̉ augm̄tata caritate. ita caritate ꝑfectaꝑficiet̉. vn̄ habebit in pr̄ia oīo eundē actuꝫquē hr̄ modo. Ad cuius euidentiā ſciendū eſt ꝓpriū obiectū timoris eſt malū poſſibile. ſicut ꝓpriū obiectū ſpei eſt bonū poſſibile. etmotus timoris ſint qͣſi fuge. timor importatfugā mali ardui poſſibilis. parua em̄ mala timorē inducūt. Sicut at̄ bonū vniuſcuiuſqꝫeſt vt in ſuo ordine cōſiſtat. ita malū vniuſcūiuſqꝫ eſt vt ſuuꝫ ordinē deſerat. ordo aūt creature rōnalis eſt. vt ſit ſub deo & ſupra ceterascreaturas. Vn̄ ſicut malū creature rōnalis eſtvt ſubdat ſe creature īferiori amorē. ita etiaꝫmalū eius eſt ſi deo ſe ſubiiciat. ſed in ip̄mp̄ſumptuo ſe inſiliat. vel contēnat. hoc aūt malum creature rōnali ẜm ſuā naturā ꝯſideratepoſſibile ē ꝓpter naturalē liberi arbitrii flexibilitatē. ſꝫ in bt̄is fit poſſibile gl̓ie ꝑfectōnem. fuga igit̉ mali quod eſt deo ſubiici. vtpoſſibilis ature. impoſſibilis aūt beatitudini.erit in pr̄ia. In via aūt eſt fuga huius mali vtoīo poſſibilis. Et ideo Grego. dicit. xvii. moꝝexponēs illud Iob. xxvi. Colūne cōtremiſcūt.& pauēt ad nutū eius. Ip̄e inquit virtutes celeſtiū que hn̄t ſine ceſſatione cōſpiciūt. in ipſacōtemplatione cōtremiſcūt. ſꝫ idem tremor neeis panalis ſit timoris eſt. ſꝫ admirationis.quia ſcilicꝫ admirant̉ deum. vt ſupͣ ſe exiſtentēet eis incōprehēſibilē. Augͥ. autē in xiiii. de ci.dei. hoc mc̄. pōit timorē in patria. quāuis hocſub dubio de relinquat. Timor inqͥt ille caſtusꝑmanēs in ſe culū ſeculi. ſi erit in futuro ſecl̓o erit timor exiēs a malo quod accidere pōt.ſꝫ tenens in boīo qd̓ amitti pōt. vbi em̄ boni adepti amor īmutabilis eſt. ꝑfecto ſi dici pt̄mali cauēdi tirnor ſecurus eſt. timoris quippecaſti noīe ea voluntas ſignata eſt quā nos neceſſe erit nolle peccare. & ſollicitudīe infirmitatis. ne forre peccemus. ſꝫ trāquillitate caritatis cauere peccatū. aut ſi nullꝰ oīo generistimor ibi eſſe poterit ita fortaſſe timor in ſecū ſeculi dictus eſt ꝑmanēs. quia id quidē permanebit ad quod timor ip̄e ꝑducit. Spes aūt manebit in patria. quia ſpes importat quēdam defectū .ſ. abſentia beatitudinis que tollit̉ in eius pn̄tia. Sed timor importat defectūnaturalē creature ẜm ī infinitū diſtat a deoqd̓ exiā ī pr̄ia remanebit. & id̓o timor euacuabitur totaliter.DEDONO PIETATIS. DIS. III.

Deinde conſiderandū eſt de donopietatis vtrū .ſ. pietas ſit donū ſpirituſſancti. Dicendū ſicut ſupradictū eſt dona ſpūſſancti ſūt quedam habituales aīme diſpones quibꝰ eſt ꝓmpte mobilis a ſpūſācto. Inter cetera aūt mouetnos ſpūſſcūs ad hoc affectū quēdam filialēhabeamus ad deū. ẜm illud. viii. Accepiſtisſpm̄ adoptionis filioꝝ in quo clamamꝰ abbapater. & quia ad pietatē ꝓprie ꝑtinet officiū.& cultū pr̄i exhibe̓. Cōſequens eſt pietasquā cultu& offitiū exhibueriſ d̓o. vt pr̄i īſtinctū ſpūſſancti ſit donū. Et nota differt pietas que eſt virtus a pietate que eſt donū. quiapietas que eſt virtus exhibꝫ officiū & cultumpatri carnali. pietas vero que eſt donū exhibꝫofficiū & cultū deo vt pr̄i. & ſicut pietatemque eſt virtus exhibet officiū & cultū nonſolū pr̄i corꝑali. ſꝫ etiā om̄ibus ſanguine iunctis ẜm ꝑtinēt ad pr̄em. ita etiam pietas ẜm eſt donū ſolū exhibet cultū & officiumdeo. ſꝫ om̄ibus que ꝑtinēt ad deū. & ꝓpter hocad ip̄am ꝑtinet honorare ſcōs. cōtradicereſcripture ſiue intellecte ſiue ītellecte. ſicutAug̓. dic̄ ī li. de doc̓. xp̄ia. Ip̄a etiā ex ꝯſequētiſubuenit in miſeria conſtitutis. & quāuis iſteactus non habeat locū in pr̄ia p̄cipue̓ poſt diēiudicii. habebit tn̄ locū p̄cipuꝰ actus eius. eſtreuereri deū affectu filiali. qd̓ p̄cipue tūc erit.ẜm illud Sap̄. v. Ecce quō cōputati ſunt interfilios dei. erit etiaꝫ mutua honoratio ſcōꝝ adinuicē. nūc aūt an̄ diē iudicii miſerent̉ horumqui in ſtatu huius miſerie ſunt.Einde conſiderandū eſt de dono ſciētie. quod eſt tertiū inter dona. Et circa hoc conſideranda ſunt tria. Primovtrū ſcientia ſit donū. Scd̓o vtrū ſit circa diuina. Tertio vtrum ſit ſpeculatiua vel practica. Ad pͥmū .ſ. vtrū ſciētia ſit donū. Dicendū gra ꝑfectior eſt qͣꝫ natura. Vn̄ non deficitin his in quibus naturā ꝑfici poteſt.aūt naturalē rationē aſſentit ẜm intellectum alicui veritati. dupl̓r ꝑficit̉ circa veritatēillā. Primo quidā quia capit. Secūdo qꝛ deea certū iudiciū habet. & ideo ad hoc intellectus hūanꝰ ꝑfecte aſſentiat veritati fidei duorequirunt̉. quoꝝ vnū ē. ſane capiat ea queꝓponunt̉ qd̓ ꝑtinet ad donum intellectus. vtſupͣdictū eſt. Aliud autē eſt vt habeat certū iudiciū de veritate diſcurſū rōis. & rectū eisdiſcernēdo .ſ. credēda a credēdis. & ad hoceſt neceſſariū donū ſciētie. Circa credēda at̄ pr̄hr̄i duplex ſcīa. vna quidē quā ſcit qͥd credere debeat. diſcernēs credenda a credēdis& ẜm hoc ſciētia eſt donū. & cōuenit om̄ibusſanctis. alia vero ſciētia circa credēda quam ſolū ſcit qͥd credere debeat. ſꝫ etiā ſcit fidein manifeſtare. & alios ad credendū inducere. & ꝯtradictores reuincere. & iſta ſcientiaponit̉ inter gr̄as gratis datas. que danturom̄ibus. ſꝫ qͥbuſda. vn̄. Augͥ. xiii. de tri. poſtqͣꝫdixerat ſciētia non pollent plurimi. quāuis