Pars quarta. De Dono.Timoris. Diſtinctio ſecunda.
dei eſt iudex in iram ei qͥ male agit. et ẜm hoctimere pt̄atem ſecularē nō ꝑtinet ad timoremmundanū. ſꝫ ad timorē ſeruilē vel initialē. qn̄vero penas infligūt ꝯtra iuſtitiā hoīes ꝑſequēdo vel bona temꝑalia rapiendo. ſic ad timorēmundanū ꝑtinet timere poteſtati ſecularē. &ex hmōi timore ꝓuenit ꝙ hō plus vult iuſtitiam deſerere vl̓ deū offende̓ qͣꝫ temꝑalia bonaperde̓. De hoc Re. vbi ſupͣ. ¶ Circa ſextū .ſ.de timore ſeruili cōſiderada lunt tria. Primovtrū timor ſeruilis ſit bonus. Secūdo vtrumſit idē cum timore filiali. Tertio vtrū remaneat cum caritate. ¶ Ad pͥmū ſcꝫ vtrum timorſeruilis ſit bonus. Dicendū ꝙ timor ẜuilis exparte ẜuilitatis ht̄ ꝙ ſit malꝰ. ſeruilitas em̄ opponit̉ libertati. vn̄ cum liber ſit qui ſui eſt. vtdicit̉ in prīcipio methaphiſice. ſeruus eſt quinō cauſa ſui oꝑat̉. ſꝫ qͣſi ab extrinſecō motus.quicūqꝫ aūt ex amore aliquid facit. q. ex ſeip̄ooꝑatur. qꝛ ex ꝓpria inclinatione mouet̉ ad oꝑandū. & ideo cōtra rationē ẜuilitatis eſt ꝙ aliquis ex amore oꝑetur. Sic igit̉ timor ſeruilisinquantū ẜuilis eſt. caritati cōtrariat̉. Si igit̉ſeruilitas eſſet de rōne timoris oporteret ꝙ timor ſeruilis ſimpliciter eſſet malus. ſicut adulteriū ſimpliciter e malū. qꝛ id ex quo ꝯtrariat̉caritati ꝑtinet ad adulterii ſpēm. ſed predictaſeruilitas non ꝑtinet ad ſpeciē timoriſ ſeruilisſicut nec informitas ad ſpēm fidei informis.Species em̄ moralis habitus vel actus ex obiecto accipit̉. obiectū aūt timoris ſemel eſt penacui accidit ꝙ bonū cui cōtrariat̉ pena ameturtanqͣꝫ finis vltimus. & ꝑconſequēs pena timeatur tanqͣꝫ pn̓cipale malū. qd̓ cōuenit ī nō habente caritatē. vel quod ordinet̉ in deū. ſicut īfinē. & ꝑ cōſequēs pena nō timeat̉ tanqͣꝫ pn̓cipale malū. qd̓ ꝯuenit in habēte caritatē. nonem̄ tollit̉ ſpēs habitus ꝑ hoc ꝙ eius obiectu mnvel finis ordinat̉ ad vlteriore finem. & ideo timor ſeruilis ẜm ſuam ſubſtantiā bonus eſt. ſꝫẜuilitas eius eſt mala. ¶ Ad ẜm .ſ. vtꝝ timorſeruilis ſit idem in re cum timore filiali. Dicendum ꝙ ꝓprie obiectū timoris eſt malū. & qͥaactus et habitꝰ diſtinguunt̉ ẜm obiecta vt exdictis patet. neceſſe eſt ꝙ ẜm diuerſitatē maloꝝ etiā timores ſpecie differāt. Differt autemſpecie malū pene qd̓ refugit timor ẜuil̓. & malum culpe quod refugit timor filialis. vt ex ſupradictis patꝫ. Vn̄ manifeſtū eſt ꝙ timor ſeruilis & filialis nō ſunt idē ẜm ſubſtantiā. ſeddifferunt ſpecie. vn̄ Augꝰ ſuꝑ pͥmā canonicāIoh̓is dicit duos eſſe timores. Vnū ẜuilem. &aliū filialē uel caſtū. licet at̄ vterqꝫ timor reſpiciat deum. quia vtroqꝫ timemus deum. nō tn̄ſub eadem habitudine. Nam timor ſeruilis reſpicit deū ſic̄ pnͥcipiū inflictiuū penaꝝ. timoraūt filialis reſpicit deū. nō ſicut pnͥcipiū actiuū culpe. ſꝫ potiꝰ ſicut terminū a quo refugitſeparari ꝑ culpā. Et ideo ex hoc obiecto qd̓ eſtdeus nō cōſecunt̉ idēptitatē ſpei. quia etiā mōtus naturales ẜm habitudine ad aliquē terminū ſpecie diuerſificant̉. non em̄ eſt idē motus
ſpecie qui eſt ab albedīe. & qui eſt ad albedinēPer iſtā eādē rōem dicas ꝙ fides formata & īformis ẜm obiectū nō differunt. vtraqꝫ em̄ fides & credit deo. et credit deū. ſꝫ differūt ſolūꝑ aliquid extrinſecū .ſ. ẜm pn̄tiam et abſentiācaritatis. & ideo nō differūt ẜm ſubſtantiā. ſꝫcimor filialis & ſeruilis differūt ẜm obiecta. &ideo nō ē ſil̓is rō. Sil̓r eadē eſt ſpes quā ſperamus frui deo. & aliqua alia bn̄ficia obtine̓ abeo. nō tn̄ eſt idem timor quo timemus ſeꝑaria deo & ab eo puniri. quia ſpes reſpicit deum.ſicut pn̓cipiū tā reſpectu fruitionis diuine qͣꝫreſpectu cuiuſcūqꝫ alterius bn̄ficii. nō ſic autēeſt de timore. & ideo nō eſt rō ſil̓is. ¶ Ad tertiū .ſ. vtrū timor ſeruilis ſimul maneat cū caritate. Dicendū ꝙ timor ſeruilis ex amore ſuicauſat̉. quia eſt timor pene que eſt detrimentū ꝓprii boni. Vn̄ hoc mō timor pene pōt ſtare cū caritate. ſicut et amor ſui. eiuſdē em̄ rōiseſt ꝙ homo cupiat bonū ſuū. & ꝙ timeat priuari eo. Amor aūt ſui tripl̓r ſe pōt hr̄e ad caritatē. Vno em̄ mō cōtrariat̉ caritati ẜm ꝙ aliquis ī amore ꝓprii boni finē cōſtituit. Alio mōincludit̉ in caritate ẜm ꝙ hō ſe ꝓpter deū & īdeo diligit. Tertio mō a caritate quidē diſtinguit̉. ſꝫ caritati nō cōtrariat̉. puta cū aliqͥs diligit quidē ſeip̄m ẜm rōem ꝓprii boni. ita tn̄ ꝙin hoc ꝓprio bono nō cōſtituat finē. ſicut etiāad ꝓximū pōt eſſe aliqͣ alia ſpālis dilectio p̄terdilectionē caritatis que fūdat̉ in deo dū ꝓximus diligit̉. vel rōe cōſanguinitatis. vel alicꝰcōditionis hūane. que tn̄ referibilis ſit ad caritatē. Sic igit̉ & timor pene excludit̉. Vno mōin caritate. Nā ſeparari a deo eſt pena quedā.quā caritas maxime refugit. vn̄ hoc ꝑtinet adtimorē caſtū. Alio at̄ mō cōtrariat̉ caritati ẜmꝙ aliqͥs refugit penā cōtrariā bono ſuo naturali. ſic̄ pnͥcipale malū cōtrariū ē bono qd̓ diligit̉ vt finis. & ſic timor pene n̄ eſt cū caritate.Alio mō timor pene diſtinguit̉ quidē ẜm ſubſtantiā a timore caſto. qꝛ .ſ. hō timet malū penale. nō rōe ſeꝑationis a deo. ſed inquātū eſtnociuū ꝓprii boni. nec tn̄ in illo bono ꝯſtituit̉eius finis. Vn̄ nec illud malū formidat̉ tanqͣꝫpnͥcipale malū. & talis timor pōt eſſe cū caritate. ſꝫ iſte timor pene nō dicit̉ eſſe ſeruilis. niſiqn̄ pena formidat̉ ſicut pnͥcipale malū. vt exdictis patꝫ. & ideo timor inquantū ſeruilis n̄manet cum caritate. Sed ſubſtātia timoris ſeruilis cū caritate manere pōt. ſicut amor ſui manere pōt cū caritate. De hoc etiā Re. vbi ſupͣ.¶ Circa ſeptimū .ſ. de timore initiali. Re. vbiſupͣ. vbi agit̉ de paſſiōe timoris. ¶ Circa octauū .ſ. de timore filiali. Re. vbi. ſupͣ. Vtrū autētimor initialis ẜm eſſentiā differat a timore filiali. Dicendū ꝙ timor initialis dicit̉ ex eo ꝙeſt initiū. ſꝫ cū & timor filialis & timor ſeruilisſint aliquo mō initiū ſapientie. vterqꝫ pōt aliquo mō initialis dici. ſꝫ ſic n̄ accipit̉ initialis ſecundū ꝙ diſtinguit̉ a timore ſeruili & filiali.ſꝫ accipit̉ ẜm ꝙ cōpetit ſtatui incipiētiū in quibus īchoat̉ quidā timor filialis ꝑ inchoationē