Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars quarta. De Dono.Timoris. Diſtinctio ſecunda.

dei eſt iudex in iram ei male agit. et ẜm hoctimere pt̄atem ſecularē ꝑtinet ad timoremmundanū. ſꝫ ad timorē ſeruilē vel initialē. qn̄vero penas infligūt ꝯtra iuſtitiā hoīes ꝑſequēdo vel bona temꝑalia rapiendo. ſic ad timorēmundanū ꝑtinet timere poteſtati ſecularē. &ex hmōi timore ꝓuenit plus vult iuſtitiam deſerere vl̓ deū offende̓ qͣꝫ temꝑalia bonaperde̓. De hoc Re. vbi ſupͣ. Circa ſextū .ſ.de timore ſeruili cōſiderada lunt tria. Primovtrū timor ſeruilis ſit bonus. Secūdo vtrumſit idē cum timore filiali. Tertio vtrū remaneat cum caritate. Ad pͥmū ſcꝫ vtrum timorſeruilis ſit bonus. Dicendū timor ẜuilis exparte ẜuilitatis ht̄ ſit malꝰ. ſeruilitas em̄ opponit̉ libertati. vn̄ cum liber ſit qui ſui eſt. vtdicit̉ in prīcipio methaphiſice. ſeruus eſt qui cauſa ſui oꝑat̉. ſꝫ qͣſi ab extrinſecō motus.quicūqꝫ aūt ex amore aliquid facit. q. ex ſeip̄ooꝑatur. qꝛ ex ꝓpria inclinatione mouet̉ ad oꝑandū. & ideo cōtra rationē ẜuilitatis eſt aliquis ex amore oꝑetur. Sic igit̉ timor ſeruilisinquantū ẜuilis eſt. caritati cōtrariat̉. Si igit̉ſeruilitas eſſet de rōne timoris oporteret timor ſeruilis ſimpliciter eſſet malus. ſicut adulteriū ſimpliciter e malū. qꝛ id ex quo ꝯtrariat̉caritati ꝑtinet ad adulterii ſpēm. ſed predictaſeruilitas non ꝑtinet ad ſpeciē timoriſ ſeruilisſicut nec informitas ad ſpēm fidei informis.Species em̄ moralis habitus vel actus ex obiecto accipit̉. obiectū aūt timoris ſemel eſt penacui accidit bonū cui cōtrariat̉ pena ameturtanqͣꝫ finis vltimus. & ꝑconſequēs pena timeatur tanqͣꝫ pn̓cipale malū. qd̓ cōuenit ī habente caritatē. vel quod ordinet̉ in deū. ſicut īfinē. & cōſequēs pena timeat̉ tanqͣꝫ pn̓cipale malū. qd̓ ꝯuenit in habēte caritatē. nonem̄ tollit̉ ſpēs habitus hoc eius obiectu mnvel finis ordinat̉ ad vlteriore finem. & ideo timor ſeruilis ẜm ſuam ſubſtantiā bonus eſt. ſꝫẜuilitas eius eſt mala. Ad ẜm .ſ. vtꝝ timorſeruilis ſit idem in re cum timore filiali. Dicendum ꝓprie obiectū timoris eſt malū. & qͥaactus et habitꝰ diſtinguunt̉ ẜm obiecta vt exdictis patet. neceſſe eſt ẜm diuerſitatē maloꝝ etiā timores ſpecie differāt. Differt autemſpecie malū pene qd̓ refugit timor ẜuil̓. & malum culpe quod refugit timor filialis. vt ex ſupradictis patꝫ. Vn̄ manifeſtū eſt timor ſeruilis & filialis ſunt idē ẜm ſubſtantiā. ſeddifferunt ſpecie. vn̄ Augꝰ ſuꝑ pͥmā canonicāIoh̓is dicit duos eſſe timores. Vnū ẜuilem. &aliū filialē uel caſtū. licet at̄ vterqꝫ timor reſpiciat deum. quia vtroqꝫ timemus deum. tn̄ſub eadem habitudine. Nam timor ſeruilis reſpicit deū ſic̄ pnͥcipiū inflictiuū penaꝝ. timoraūt filialis reſpicit deū. ſicut pnͥcipiū acti culpe. ſꝫ potiꝰ ſicut terminū a quo refugitſeparari culpā. Et ideo ex hoc obiecto qd̓ eſtdeus cōſecunt̉ idēptitatē ſpei. quia etiātus naturales ẜm habitudine ad aliquē termi ſpecie diuerſificant̉. non em̄ eſt idē motus

ſpecie qui eſt ab albedīe. & qui eſt ad albedinēPer iſtā eādē rōem dicas fides formata & īformis ẜm obiectū differunt. vtraqꝫ em̄ fides & credit deo. et credit deū. ſꝫ differūt ſolū aliquid extrinſecū .ſ. ẜm pn̄tiam et abſentiācaritatis. & ideo differūt ẜm ſubſtantiā. ſꝫcimor filialis & ſeruilis differūt ẜm obiecta. &ideo ē ſil̓is. Sil̓r eadē eſt ſpes quā ſperamus frui deo. & aliqua alia bn̄ficia obtine̓ abeo. tn̄ eſt idem timor quo timemus ſeꝑaria deo & ab eo puniri. quia ſpes reſpicit deum.ſicut pn̓cipiū reſpectu fruitionis diuine qͣꝫreſpectu cuiuſcūqꝫ alterius bn̄ficii. ſic autēeſt de timore. & ideo eſt ſil̓is. Ad tertiū .ſ. vtrū timor ſeruilis ſimul maneat caritate. Dicendū timor ſeruilis ex amore ſuicauſat̉. quia eſt timor pene que eſt detrimen ꝓprii boni. Vn̄ hoc timor pene pōt ſtare caritate. ſicut et amor ſui. eiuſdē em̄ rōiseſt homo cupiat bonū ſuū. & timeat priuari eo. Amor aūt ſui tripl̓r ſe pōt hr̄e ad caritatē. Vno em̄ cōtrariat̉ caritati ẜm aliquis ī amore ꝓprii boni finē cōſtituit. Alioincludit̉ in caritate ẜm ſe ꝓpter deū & īdeo diligit. Tertio a caritate quidē diſtinguit̉. ſꝫ caritati cōtrariat̉. puta aliqͥs diligit quidē ſeip̄m ẜm rōem ꝓprii boni. ita tn̄in hoc ꝓprio bono cōſtituat finē. ſicut etiāad ꝓximū pōt eſſe aliqͣ alia ſpālis dilectio p̄terdilectionē caritatis que fūdat̉ in deo ꝓximus diligit̉. vel rōe cōſanguinitatis. vel alicꝰcōditionis hūane. que tn̄ referibilis ſit ad caritatē. Sic igit̉ & timor pene excludit̉. Vnoin caritate. ſeparari a deo eſt pena quedā.quā caritas maxime refugit. vn̄ hoc ꝑtinet adtimorē caſtū. Alio at̄ cōtrariat̉ caritati ẜm aliqͥs refugit penā cōtrariā bono ſuo naturali. ſic̄ pnͥcipale malū cōtrariū ē bono qd̓ diligit̉ vt finis. & ſic timor pene eſt caritate.Alio timor pene diſtinguit̉ quidē ẜm ſubſtantiā a timore caſto. qꝛ .ſ. timet malū penale. rōe ſeꝑationis a deo. ſed inquātū eſtnociuū ꝓprii boni. nec tn̄ in illo bono ꝯſtituit̉eius finis. Vn̄ nec illud malū formidat̉ tanqͣꝫpnͥcipale malū. & talis timor pōt eſſe caritate. ſꝫ iſte timor pene dicit̉ eſſe ſeruilis. niſiqn̄ pena formidat̉ ſicut pnͥcipale malū. vt exdictis patꝫ. & ideo timor inquantū ſeruilismanet cum caritate. Sed ſubſtātia timoris ſeruilis caritate manere pōt. ſicut amor ſui manere pōt caritate. De hoc etiā Re. vbi ſupͣ. Circa ſeptimū .ſ. de timore initiali. Re. vbiſupͣ. vbi agit̉ de paſſiōe timoris. Circa octa .ſ. de timore filiali. Re. vbi. ſupͣ. Vtrū autētimor initialis ẜm eſſentiā differat a timore filiali. Dicendū timor initialis dicit̉ ex eoeſt initiū. ſꝫ & timor filialis & timor ſeruilisſint aliquo initiū ſapientie. vterqꝫ pōt aliquo initialis dici. ſꝫ ſic accipit̉ initialis ſecundū diſtinguit̉ a timore ſeruili & filiali.ſꝫ accipit̉ ẜm cōpetit ſtatui incipiētiū in quibus īchoat̉ quidā timor filialis inchoationē