Fidei.DIS. .XIIII.PARS .III.De Obiecto

qui ſecuti ſunt. Quintodecimo utrū. fides creuerit quantū ad numerū credēdoꝝ. Sextodecimo utruꝫ certius credant̉ ꝑ fidem modernorum qͣꝫ per fidem eoꝝ qui aduentū xp̄i p̄ceſſerunt. ¶ Ad primum ſcꝫ utrū obiectū fideiſit ueritas prima. dicendū ꝙ de obiecto fideicontingit loqui dupliciter. aut de eiꝰ obiectomateriali qd̓ eſt creditum. aut de formali qd̓ ēratio credendi. Primo mō obiectū fidei n̄ tm̄eſt uerū increatuꝫ. ſꝫ etiam creatū. Sic em̄ eſſeplura obiecta reſpectu unius habitus non eſtincōueniens nec plures habitus eſſe reſpectueiuſdem obiecti. Idem em̄ poteſt eſſe credituꝫper credulitatē acquiſitam. & per fidē infuſaꝫnec mirū. Videmus em̄ idē ſcitū poſſe eſſe obiectū materiale diuerſoꝝ habituū ſciētie. Verbi gratia. per habituꝫ ſcientie naturalis ſcit hōterram eſſe rotundā. & hoc idem ſcit aliꝰ perhabitū ſcientie methaphiſice. formalia tn̄ ob̓aque ſunt ratōes ſciendi. h̓ eſt ipſa media per q̄ꝓbat̉ p̄dicta concluſio ſunt ſpecie differentia.Si aūt loquamur de formali obiecto fidei. ſicdico ꝙ eſt tm̄ uerum increatū. quia tale eſt ratio credendi. cui innitit̉ fidelis ī aſſentiēdo uero credito. iſta aūt ratio eſt tm̄ prima ueritasquidqͥd em̄ per fidem credimꝰ. ideo credimuſquia credimꝰ ꝙ prima ueritas hoc reuelauit.nec poteſt dici ꝙ tale obiectū ſit obiectum acqͥſite credulitatis. ¶ Ad ſecundū ſcꝫ utrū obiectum fidei ſit uerū complexū uel incōplexū.dicendū ꝙ cognita ſunt īcognoſcente ẜm mōdum cognoſcentis. Modus aūt ꝓprius intellectus humani eſt ut in cōponēdo & diuidendo ueritatem cognoſcat. Et iō ea que ſunt ẜmſe ſimplicia intellectus humanus cognoſcit ꝑquandā cōplexionē. ſicut intellectus diuinuseconuerſo incomplexe cognoſcit ea que ſuntſecūdū ſe cōplexa. Sic igit̉ obiectū fidei dupliciter cōſiderari poteſt. vno modo ex ꝑte ipſiꝰrei credite. & ſic obiectū fidei eſt aliquid incōplexū. ſcꝫ res ipſa de qua fides habet̉. Alio mōex parte credentis. & ſecūdū hoc obiectū fideieſt aliquid cōplexuꝫ per modū enūtiabilis. &ideo utrūqꝫ uere opinatū fuit apud antiquos& ẜm aliquid utrūqꝫ eſt uerū. Ad tertiuꝫſcꝫ utrū obiecto fidei poſſit ſubeſſe falſum. dicendū ꝙ fidei nō poteſt ſubeſſe falſum. Fideſem̄ nō poteſt intellectū determinare ad credēdum aliquid qd̓ nō ſit conſonū formali ratōiſui ob̓i. quia illi ratōi īnititur fides ī credēdoquidqͥd credit. iſta aūt ratio ut ſuperius oſtenſum eſt. prima ueritas eſt cui nō poteſt concordare niſi uerū. Vnde & ſi fidel̓ poſſit crederealiquid falſum. hoc nō eſt inquantū fideliſ. qꝛhoc nō poteſt ꝑ fidem. ſed ꝑ opinionē ul̓ ſuſpitionē. quā ipſe uel alia creatura ſibi formauitApparet aūt multipliciter noſtre fidei ueritasPrimo em̄ ratio bene diſpoſita fidem noſtraꝫeſſe ueram fidē oſtēdit. Ph̓i nāqꝫ ꝑ naturaleſratōes ad cognitiōem dei uenerūt tripliciter.Primo ꝑ comꝑationē cauſe ad effectus. Secūdo per collationē ſectarū & diſcuſſionē fidei.

Tertio per uirtutis ſenſum. ¶ Primo ꝑ cōparatōi. quia ꝯparātes cognouerūt cauſam meliorem eſſe effectu ſuo. & ꝙ ſi cauſa illa eſſetab alia. melior ſemꝑ eſſet illa a qua alia erat.& ſic eſſet ꝓcedere ī infinitū uel retrocedere.ut & idē eſſet cauſa alicuius & cauſatū ab eoqd̓ erat īpoſſibile. uel erat deuenire uſqꝫ ad aliqꝫ cauſam a qua cauſarent̉ alia. & ultra quaꝫnō eſſꝫ ꝓgredi. & que a nullo cauſaret̉. ſꝫ eſſꝫſumma & ſine principio. nō creata a ſe uel abalio. & illa eſſꝫ optīa. Cōſiderātes em̄ reꝝ īmēſitatem iudicauerūt eā potiſſimā. conſiderates rerū ordinē et pulchritudinē cognouerunthoꝝ opificem. & cauſam ſumimā ſapiētiſſimāa rerū bonitate & utilitate iudicauerūt horuꝫcauſaꝫ ſupremā optimā. Et ſic ſummā cauſaꝫaut principiū iudicauerūt ſummā potentiā lapientiā & bonitatē. quia nos deū dicimus trinitatem & vnitatē. patrē & filium & ſpiritūſanctum. ponētes deū illud quo maiꝰ excogitari non poteſt Sap̄. xiii. A ſpeciei em̄ magnitudīe & creature cognoſcibiliter poterat eorūcreator uideri. Augꝰ. Da mihi qui faciat aliuꝫcelum & terrā. & dicam quia eſt deus. ro. i. Inuiſibilia dei &cͣ. Et poſt. Qui cum deū cognouiſſent non &cͣ. Multi etiā gentiles ſiue ꝑ naturalem ratōem ſiue ꝑ reuelatiōem de eis queꝑtinent ad fidem noſtrā & dixerunt & ſcripſerunt. & poſt dicemus. ¶ Secūdo ratio ꝓbat& approbat fidem noſtra ꝑ collatōi ad aliaſſectas. quando uidet ſcripta poſitōis & aſſertiones earū. Multi em̄ ſarraceni cōferētes euāgelia cum alchorauo. legem machumēti irrilibilem contēptibilē naturali ratōe iudicātes addeum cōuerſi ſunt. ſapientiores etiā eoꝝ cumin ſecreto auris confert̉ cum eis. noſtrā fidemindicāt meliorē & ī ſecreto fatent̉. ſed in aꝑtonon audēt ꝓpter mortis timorē quā incurrūtdeprehenſi. uel ꝓpter amorē uoluptatū in quibus ſunt enutriti. ſic̄ auditū ē ab illis fratribꝰqui fuerunt inter illos. & multi in ſecreto baptiſmū recipiehant. ¶ In hyſtoria trāſmarinalegit̉ ꝙ ſenex de monte dn̄s acceſſiuoꝝ. cumeſſet ſapiēs. et multa uicieret in alchorano ſiueī lege machumēti inhoneſta et irrationabilia.recipiens ſimilit̓ legem iudeoꝝ n̄ approbauit.recipiens aūt euangelia et cōferēs de fide xp̄i.nihil uidens ẜm eam fieri niſi dignū & honeſtum. cōtulit cum ſuis maioribus oſtendēs eiſquomō lex eoꝝ eſſet carnalis & inhoneſta. &ipſi decepti legem machumēti reprobauerūt.& noſtram approbauerūt. Qui ꝯmuni cōſiliomiſit ad patriarchā latinū. & regē Ieroſolimorum rogas ꝙ mitteret eis uiros & ſacerdotesperitos. qui eos in fide noſtra inſtruerēt quaꝫuolebant ſuſcipe̓ iudicātes eam omnibus meliorē. Cum aūt rex p̄dictus & patriarcha nūtios eoruꝫ honorifice ſuſcepiſſent. & plurimamunera eis dediſſent. & ꝓmiſiſſent eis mitte̓que mandauerāt. Cum nuntii dicti red irentquidā filii dyaboli eos ſecuti ſpoliauerūt & occiderūt. vnde īdignati dicti acceſſiui dixerūt