PARS .III. De DiſtinctioneVirtutū Cardinaliū. DIS. .VII.

diuerſas ſpecies uirtutū. non aūt eſt ideꝫ motus ratōis & appetitꝰ ſenſitiui. unde nihil ꝓhibet aliquā differentiā obiectoꝝ cauſare diu̓ſitatem paſſionū que nō cauſat diuerſitatemuirtutū. ſicut qn̄ una uirtus ē circa ml̓tas paſſiones ut dictū eſt. & aliqͣꝫ etiam differentiaꝫobiectoꝝ cauſare diuerſitatē uirtutum que n̄cauſat diuerſitatē paſſionum. cū circa unā paſſionem. puta delectationē diuerſe uirtutes ordinent̉. & quia diuerſe paſſiones ad diuerſaspotētias ꝑtinētes ſemper pertinēt ad diuerſasuirtutes. ut dictū ē. ideo diuerſitas obiectorūque reſpicit diuerſitatē potentiarū ſemꝑ diuerſificat ſpecieſ uirtutū. puta ꝙ aliquid ſit bonūabſolute. & aliquid bonū cum aliqua arduitate. & quia ordine quodā ratio inferiores hoīsꝑtes regit. & etiam ſe ad exteriora extēdit. iōetiam ꝙ unū obiectū paſſionis apprehendit̉ſenſu uel ymaginatōe. aut etiā ratione. & etiāẜm qd̓ ꝑtinet ad aīam. corpus uel res exteriores diuerſam habitudinē habet ad ratōii. & ꝑconſequēs natū ē diuerſificare uirtutes. Bonūigitur hoīs quod ē obiectum amoris concupiſcentie & delectatōis poteſt accipi. uel ad ſenſum corꝑis pertinēs uel ad interiorē aīe apprehenſionē. & hoc ſiue ordinet̉ ad bonū homīsin ſeipſo uel quantū ad corpus uel quantū adaīam. ſiue ordinet̉ ad bonū hoīs in ordine adalios. & omīs talis diuerſitas ꝓpter diuerſumordinē ad rationē diu̓ſificat uirtutē. Sic igit̉ſi cōſideret̉ aliquod bonū. ſi quidē ſit per ſenſum tactus apprehenſum: & ad conſiſtentiaꝫhumane uite ꝑtinens ī indiuiduo uel in ſpecieſicut ſunt delectabilia ciboꝝ & uenereorū. eritꝑtinens ad uirtutē tēperātie. Delectatōes aūtalioꝝ ſenſuum cū non ſint uehemētes n̄ preſtāt aliqͣꝫ difficultatē rationi. & ideo circa easnon ponit̉ aliqua uirtus que eſt circa difficileſicut et ars. ut dicit̉ in. ii. ethi. bonū aūt n̄ ſenſu. ſed interiori uirtute apprehēſum ad ipſumhoīem ꝑtinēs ſecundū ſeipſum ē. ſicut pecunia& honor quoꝝ pecuīa ordinabilis eſt de ſe adbonum corporis. h̓onor aūt conſiſtit in apprehenſione aīe. Et hec quidē bona ꝯſiderari poſſunt uel abſolute ſecūdum qd̓ ꝑtinent ad concupiſcibilē. ul̓ cum arduitate quadā ẜm qd̓ ꝑtinent ad iraſcibilē. que quidē diſtinctio locūnon habet in bonis que delectant tactum. qͥahmōi ſunt quedā infimia. & cōpetūt hoī ſecūdum ꝙ conuenit cū brutiſ. Circa bonū igiturpecunie abſolute ſumptū ſecundū qd̓ eſt obiectum cōcupiſcētie uel delectatōis aut amoriseſt liberalitas. Circa bonū aūt huiuſmōi cumarduitate ſumptū ſecundū qd̓ eſt obiectū ſpeieſt magnificētia. Circa bonū uero quod ē honor ſi quidem ſit abſolute ſumptū ſecūdū qd̓eſt obiectū amoris. ſic eſt quedā uirtꝰ que uocatur philotinia id ē amor honoris. Si uero cūarduitate conſideret̉ ſecundū qd̓ eſt obiectumſpei ſic eſt magnanimitas. unde liberalitas &philotinia uident̉ eſſe ī cōcupiſcibili. Magnificentia uero & magnanimitas in iraſcibili. ho

num uero hoīs in ordine ad aliū nō uidet̉ arduitatē habere. ſed accipit̉ ut abſolute ſūptuꝫ.ꝓut eſt obiectū paſſionū ꝯcupiſcibilis. Quodquidē bonum poteſt eſſe alicui delectabile. ẜmꝙ prebet ſe alteri. uel in his que ſerio fiunt ideſt in actioībus ꝑ ratōem ordinatis ad debitūfinem. uel in hiis q̄ fiunt ludo id ē in actionibus ordinatis ad delectōin tm̄. que non eodēmodo ſe habent ad ratōem ſicut prima. In ſeriis aūt exhibet ſe aliquis dupliciter. vno mōut delectabilē decētibus uerbis & factis. & hͨꝑtinet ad quandā uirtutē quā ariſtoteles nominat amicitiā. & poteſt dici affabilitas. Aliomodo prebet ſe aliquiſ alteri ut manifeſtū perdicta & facta. et hoc ꝑtinꝫ ad aliā uirtutē. quānominat ueritatē. manifeſtatio em̄ ꝓpinquiꝰaccedit ad rōem qͣꝫ delectatio. & ſeria qͣꝫ iocoſa. Vnde & circa delectationes ludoꝝ eſt aliauirtus quā ph̓s eut rapeliā nominat. Sic igit̉patet ꝙ ẜm ariſt. ſunt duodecim uirtutes mōrales circa paſſiones ſcꝫ fortitudo. tēperantialiberalitas magnificentia philotinia. manſuetudo. amicitia. magnanimitas. ueritas. eutrapelia. & iuſtitia. Et diſtinguunt̉ ẜm diuerſasmaterias. uel ẜm diuerſas paſſiones. uel ſecūduꝫ diuerſa obiecta. ſi igit̉ addat̉ iuſtitia queeſt circa operatōes. erūt omnes duodecim.DE DISTINCTION E VIRTVTVMDIS. VII.CARDINALIVM.Irca ſeptimū principale ſcꝫ de diſtinctione virtutū cardinaliū. querunt̉quinqꝫ. Primo utrū uirtutes morales debeant dici cardinales uel principales. Secundo de numero earum. Tertio q̄ſint. Quarto utrū differāt ab inuicem. Quinto utrū cōueīent̓ diuidant̉ ī uirtutes politicaspurgatorias & purgati anmi & exemplares.¶ Ad primū ſcꝫ utrū uirtutes morales debeant dici cardinales. dicēdū ꝙ cū ſimpliciter deuirtute loquimur. intelligimꝰ loqui de uirtute humana. virtus aūt humana ut dictū eſt ſecundū ꝑfectam ratōin uirtutis dicit̉. que reqͥrit rectitudinē appetitus. hmōi em̄ uirtus nōſolum facit facultatē bene agēdi. ſed etiā u̓ſuꝫboni operis cauſat. ſed ẜm imꝑfectā ratōꝫ uirtutis dicit̉ uirtus que nō requirit rectitudinēappetitus. quia ſolum facit facultatē bene agēdi. non aūt cauſat boni operis uſum. conſtataūt ꝙ perfectū eſt prīcipalius imꝑfecto. & iōuirtutes que cōtinet rectitudinē appetitus dicunt̉ prīcipales. Huiuſmōi aūt ſunt uirtutesmorales & intellectuales. ſola prudentia queeſt quodāmodo moralis eſt ſecundū naturamut ex infra dictis patet. unde cōuenienter int̓uirtutes morales ponunt̉ ille que dicunt̉ principales ſeu cardinales. ¶ Ad ſecunduꝫ ſcꝫ denumero earū. dicendū ꝙ numerꝰ aliquoꝝ accipi poteſt aut ſecundū pīrcipia formalia. autſecundū ſubiecta. & utroqꝫ modo inueniunt̉quattuor cardinales uirtutes. prīcipiū em̄ formale uirtutis de qua nūc loquimur eſt ratōisbonum. Qd̓ quideꝫ dupliciter pōt̄ cōſiderari.