PARS .III. De DiſtinctioneVirtutū.DIS. .VI.

Primo quideꝫ quia triſtitia eſt de malo quodiam accidit. nullum aūt malū eſtimant poſſeaccidere ſapienti. crediderūt em̄ ꝙ ſicut ſoluꝫhoīs bonū eſt uirtus. bona aūt corporalia nulla bona hoīs ſunt. ita ſolum hoīs inhoneſtuꝫeſt malum. quod in uirtuoſo eſſe nō poteſt. ſꝫhoc irrationabiliter dicit̉. cum em̄ homo ſit exanima & corpore cōpoſitus. id quod cōfert aduitā corporis cōſeruandā aliquod bonuꝫ hoīseſt non tn̄ maximū. quia eo poteſt homo male uti. unde & malum huic bono contrariū inſapiente eſſe poteſt. & triſtritiam moderataminducere. Preterea & ſi uirtuoſus ſine grauipeccaro eſſe poſſit. nullꝰ tn̄ inuenit̉ qui abſqꝫleuibus peccatis uitam ducat. ẜm illud. i. Ioh̓..i. Si dixerimus ꝙ pctm̄ non habemꝰ noſip̄oſſeducimus. Tertio quia uirtuoſus & ſi peccatum graue n̄ habea̓t forte quādoqꝫ habuit. &de hoc laudabiliter dolet. ẜm illud. ii. ad coꝝ..vii. Que ſecundū deū eſt triſtitia. penitētiamin ſalutē ſtabilē operat̉. quarto quia poteſt etiam dolere laudabiliter de peccato alterius. vn̄eo modo quo uirtꝰ moralis cōpatit̉ alias paſſiones ratione moderatas compatit̉ etiā triſtitiam. Secūdo mouebant̉ ex hoc ꝙ triſtitia eſtde preſenti malo. timor aūt de malo futuro. ſicut delectatio eſt de bono p̄ſenti. deſideriū uero de bono futuro. Poteſt aūt hoc ad uirtuteꝫꝑtinere ꝙ aliquis bono habito fruat̉. uel nō ſolum habitū habere deſideret. uel quia etiā maſum futurū caueat. ſed ꝙ malo p̄ſenti animꝰhoīs ſubſternat̉ quod fit ꝑ triſtitiam omninouidet̉ contrariū ratōi. unde cū uirtute eſſe nōpoteſt. Sed hoc irrationabilit̓ dicit̉. Eſt em̄ aliquod malū quod poteſt eſſe uirtuoſo p̄ſens.ut dictū eſt. quod quidē maluꝫ ratio deteſtat̉.vnde appetitus ſenſitiuus in hoc ſequit̉ deteſtatōem ratōis ꝙ de huiuſmōi malo triſtaturmoderate tn̄ ẜm rationis iudicium. Hoc autēpertinet ad uirtutē ut appetitus ſenſitiuus rōiconformet̉ ut dictū ē: unde ad uirtutē ꝑtinetꝙ triſtetur moderate in quibus triſtandū eſt.ſicut & ph̓s dicit in. ii. ethi. & hoc etiā utile eſtad fugiendū mala. ſicut em̄ bona ꝓpter delectatōem ꝓmtius querunt̉. ita mala ꝓpter triſtitiam fugiunt̉ fortius. Sic igit̉ dicendū ē ꝙtriſtitia de hiis que cōueniūt uirtuti non pot̄ſimul eſſe cum uirtute. quia uirtꝰ ī ꝓpriis delectatur. ſed de hijs que quocūqꝫ mō repugnātuirtuti uirtus moderate triſtat̉. ¶ Ad quartum ſcꝫ utrū omīs uirtus moralis ſit circa paſſiones. dicendū ꝙ uirtus moralis ꝑficit appetitiuā ꝑtem aīe. ordinādo ipſam ī bonū ratōiſEſt aūt ratōis bonū id quod eſt ẜm rōem moderatā ſeu ordinatum. vnde circa omne id qd̓cōtingit ratione ordinari & moderari cōtīgiteſſe uirtutē moralem. ratio aūt ordinat nō ſolum paſſioneſ appetitus ſenſitiui. ſed etiā operatōes appetitus intellectiui. qui eſt uoluntaſque non eſt ſubiectū paſſionū ut ſupra dictūeſt. imꝑantur. Et ideo non omnis uirtus moralis eſt circa paſſiones. ſed quedā circa paſſio

ones. quedā circa operatōes. ¶ Ad quintuꝫſcꝫ utrū uirtus moralis poſſit eſſe ſine paſſiōedicendū ꝙ ſi paſſiones dicamus affectiōes inordinatas ſicut ſtoyci poſuerūt. ſic manifeſtūeſt ꝙ uirtus ꝑfecta eſt ſine paſſionibus. Si vero paſſiones dicamus omnes motus appetituſſenſitiui ſic planū eſt ꝙ uirtutes morales queſunt circa paſſiones ſicut circa ꝓpriam materiam ſine paſſionibus eſſe nō poſſunt. Cuiꝰ ratio eſt. quia ſecundū hoc ſequeret̉ ꝙ uirtꝰ moralis faceret appetitū ſenſitiuū omnīo ocioſuꝫNon aūt ad uirtutē ꝑtinet ꝙ ea que ſubiectaſunt rationi a ꝓpriis actibus uacet. ſed ꝙ exequātur imperiū ratōis ꝓprios actus agendo.unde ſicut uirtus mēbra corporis ordinat adactus exteriores debitos. ita appetitū ſenſitiuum ad motus ꝓprios ordinatos. uirtutes uero morales que n̄ ſunt circa paſſiones. ſed circa operatōes poſſunt eſſe ſine paſſionibus. &hmōi uirtus eſt iuſtitia. quia ꝑ eas applicaturuoluntas ad ꝓpriū actum qui non eſt paſſio.ſed tn̄ ad actum iuſtitie ſequit̉ gaudiū ad minus in uoluntate quod nō eſt paſſio. & ſi hocgaudiū multiplicet per iuſtitie ꝑfectionē. fietgaudii redundātia uſqꝫ ad appetitū ſenſitiuūſecundū ꝙ uires inferiores ſequunt̉ motū ſuperiorem. ut ſupra dictū eſt. & ſic ꝑ reduntiaꝫhmōi quantomagis fuerit ꝑfectior tantoni agis paſſionem cauſat.OE DISTINCTION E VIRTVTVMDISTINCTIO.SEXTA.Irca ſextum ſcꝫ de diſtinctione uirtutum moraliū ab īuicem querunt̉quinqꝫ. Primo utrū ſit una uirtusmoralis tm̄. Secundo utrū uirtuteſmorales que ſunt circa paſſiones diſtinguantur ab illis q̄ ſunt circa operatōes. Tertio utꝝcirca operatōes ſit tantū una uirtus moralis.Quarto utrū circa diuerſas paſſiones ſint diuerſe uirtutes morales. Quinto utrū uirtutesmorales diſtinguant̉ ſecundū diueſa obiectapaſſionum. ¶ Ad primuꝫ ſcꝫ utrū ſit tantuꝫuna uirtus moralis. dicendū ꝙ ſicut ſupra dictum eſt uirtutes morales ſunt habitus quidāappetitiue partis. habitus aūt ſpecie differuntſecūdum ſpeciales differētias obiectoꝝ. ut ſupra dictū eſt. ſpecies aūt obiecti appetibilis ſic̄& cuiuſlibet rei attendit̉ ẜm formā ſpecificaꝫque eſt ab agente. Eſt aūt conſiderādū ꝙ materia patientis ſe habꝫ ad agens duplicit̓. cūqꝫem̄ recipit formam agentis ſecundū eandē ratōem ꝓut eſt ī agente. ſicut ē in omnibus agētibus uniuocis. et ſic neceſſe eſt ꝙ ſi agens eſtunum ſpecie ꝙ materia recipiat formā uniusſpeciei. ſicut ab igne nō generat̉ uniuoce niſialiquid exiſtens in ſpecie ignis. aliquādo ueromateria recipit formā ab agente. nō ſecundūeandem ratōem ꝓut ē in agente. ſicut patet īgenerātibus nō vniuocis. ut aīal generatur aſole. tunc forme recepte in materia ab eodemagente non ſunt unius ſpeciei. ſed diuerſificātur ẜm diuerſaꝫ ꝓportōꝫ materie ad recipiēdū