PARS .II.De.Noua Lege. DIS .VII.

lex indita homini. Alio modo eſt aliquid īditum homini qͣſi nature ſuꝑadditum ꝑ gratiedonum. & hoc modo lex noua eſt indita hoī.non ſolum indicās quid ſit faciendū ſed etiaꝫadiuuans ad īplendum. ¶ Circa ſecundumſcꝫ utrū lex noua iuſtificet. dicendū ꝙ ad legēeuangeli duo ꝑtinent. unum qͥdē prīcipaliterſcꝫ ipla gratia ſpirituſſancti interios data. &quantū ad hoc lex noua iuſtificat. vn̄ Augꝰ.dicit ī li. de ſpū & littera. ibi ſcꝫ ī ueteri teſtam̄ro. Lex extrinſecus poſita eſt qua iniuſti terrerent̉. hic ſcꝫ in nouo teſtamēto intrinſecꝰ data eſt quaſi iuſtificarent̉. aliud pertinet ad legem euangelii. ſecundario ſcꝫ documēta fidei& p̄cepta ordinantia affectū humanū & humanos actus. & quantū ad hoc lex noua nōiuſtificat. unde apl̓s dicit .i. coꝝ. iii. littera occidit. ſpiritus aūt viuificat. & Augꝰ. exponit inli. de ſpiritu & littera. ꝙ per litterā intelligit̉quelibet ſcriptura extra homīes exiſtens etiaꝫmoralium preceptoꝝ qualia continent̉ in euāgelio. vnde etiam littera euangelii occidit neceſſet interius gratia fidei ſanans. hec aūt gratia noui teſtamenti. & ſi adiuuet hoīeꝫ ad nōpeccandū. non tn̄ ita cōfirmat in bono ut homo peccare non poſſit. hoc em̄ ꝑtinet ad ſtatūglorie. Et ideo ſi aliquis poſt acceptam grariānoui teſtamēti peccauerit maiori pena dignꝰeſt. tanqͣꝫ maioribus beneficiis ingratꝰ. & auxilio gratie ſibi date nō utens. ẜm illud heb̓..x. irritā quis faciens legē moyſi ſine ulla miſeratione duobus uel tribus teſtibus moriturquanto putatis deteriora mereri ſupplicia quifilium dei conculcauerit & ſanguinē teſtamēti pollutū duxerit in quo ſanctificatus eſt. &ſpiritui gratie cōtumeliam dixerit. nec tn̄ dicidebꝫ ꝙ lex noua iram operat̉. ſicut de lege ueteri dicit̉ ro. iiii. quia quātū eſt de ſe ſufficiēsauxilium dat ad non peccandū. Licet aūt utraqꝫ lex data fuerit ab uno deo. tn̄ aliter & alit̓.Nam legem ueterē dedit ſcriptam ī tabulis lapideis. legem aūt nouā dedit ſcriptā in tabuliſcordis carnalibus. ut apl̓s. dicit. ii. coꝝ. iii. ꝓinde ſicut Augꝰ. dicit in li. de ſpiritu & littera.Litteram iſtā extra hoīem ſcriptam. & miniſtratōem mortis & miniſtratōem damnatōisapīs appellat. Hanc aūt ſcꝫ noui teſtamenti legem miniſtratōem ſpiritus & miniſtratiōemiuſtitie dicit. quia ꝑ donū ſpiritus oꝑamur iuſtitiam. & a p̄uaricatōis dānatiōe liberamur.¶ Circa tertium ſcꝫ utrū lex noua debuit dari a principio mundi. ſciendū ꝙ triplex ratiopoteſt aſſignari. quare lex noua nō debuit dari a principio mūdi. quarū prima eſt quia lexnoua ſicut dictū eſt. prīcipaliter eſt gratia ſpirituſſancti que abundanter dari non debuitantequā impedim̄tum peccati ab humano genere tolleret̉. cōſummata redēptione ꝑ chriſtūVnde dicit̉ Ioh̓. vii. nundum erat ſpiritus datus. quia iheſus nūdū erat glorificatus. & hācratiōem inanifeſte aſſignat. apl̓s ro. viii. Vbipoſtqͣꝫ p̄miſerat de lege ſpiritualis uite ſubiū

git. Deus filiū ſuū mittens ī ſimilitudinē carnis peccati. de pctō damnauit pctm̄ ī carne vtiuſtificatio legis īpleret̉ in nobis. Secunda ratio poteſt aſſignari ex ꝑfectione legis noue.non em̄ aliquid ad ꝑfectum adducit̉ ſtatim aprincipio. ſed quodā tēporalis ſucceſſionis ordine. ſicut aliquis prius fit puer & poſtmoduꝫuir. & hanc ratōem aſſignat apl̓s Gal̓. iii. Lexpedagogus noſter fuit in chriſto. ut ex fide iuſtificemur. At ubi uenit fides iam non ſumꝰſub pedagogo. Tertia rō ſumit̉ ex hoc ꝙ lexnoua eſt lex gratie. & ideo primo oportuit ꝙhomo relinqueret̉ ſibi in ſtatu ueteris legis vtin pctm̄ cadendo ſuā infirmitatē cognoſcensrecognoſceret ſe gratia indigere. & hanc rōmaſſignat apl̓s rō. v. dicens. Lex ſubintrauit utabundaret delictuꝫ. vbi aūt ſuꝑabundauit delictū ſuꝑabundauit & gratia. ¶ Circa quartum ſcꝫ utrū noua lex duratura lituſqꝫ ad finem mundi. ſciēdū ꝙ ſtatus mūdi uariari poteſt duplicit̓. uno modo ẜm diuerſitatē legis.& ſic huic ſtatui no. le. nullus alius ſtatus ſuccedit. Succeſſit em̄ ſtatus noue leg̓. ſtatui. ue.le. tanqͣꝫ ꝑfectior īperfectiori. Nullus aūt ſtatus p̄ſentis uite poteſt eſſe ꝑfectior qͣꝫ ſtatusnoue legis. nihil em̄ poteſt eſſe ꝓpinquius ultimo fini qͣꝫ qd̓ īmediate in finē ultimū introducit. hoc aūt facit no. lex. Vnde apl̓s dicit adheb̓. x. habentes itaqꝫ fratres fiduciam ī introitum ſanctoꝝ in ſanguinē chriſti quā nunciauit nobis uiam nouam accedimꝰ ad eum. vn̄non poteſt eſſe aliquis ꝑfectior ſtatus p̄ſentisuite qꝫ ſtatus no. le. quia tāto eſt unū quodqꝫꝑfectius quanto ultimo fini ꝓpinquius. Aliomodo ſtatus hoīm uariari poteſt ẜm ꝙ hoīesdiuerſimode ſe habent ad eandē legem uel ꝑfectius uel minus perfecte. & ſic ſtatus. ue. le.frequēter fuit mutatus. cū quādoqꝫ leges optime cuſtodirent̉ qn̄qꝫ omīo p̄termitterent̉. ſicetiam & ſtatus no. le. diuerſificat̉ ẜm diuerſaloca & tēpora & ꝑſonas inquantū gratia ſpirituſſancti ꝑfectius uel minus perfecte ab aliquibus habet̉. Non eſt tn̄ expectādū ꝙ ſit aliquis ſtatus futurus ī quo ꝑfectius gratia ſpirituſſancti habeat̉ qͣꝫ hactenus habita fuerit.maxime ab apl̓is qui primitias ſpirituſſanctiacceperūt. id eſt ī tꝑe prius & ceteris abundātius. ut gloſa dicit ad ro. viij.DE COMPARATIONE NOVE LEGS AD VETEREM. DIS. VIII.Einde conſiderandū eſt de comꝑatione noue legis ad ueterē. Et circahoc cōſideraoda ſunt quattuor. Primo utrum lex noua ſit alia lex a ueteri. Secundo utruꝫ lex noua īpleat ueterem.Tertio utrū noua ꝯtineat̉ ſub ueteri. Quartoque iſtarum ſit grauior. ¶ Circa primum ſcꝫutrum lex noua ſit alia a lege ueteri. ſcienduꝫꝙ omnis lex ordinat cōuerſatōem humanamīordine ad aliquē finē. Ea aūt que ordinant̉ad aliquē finem ẜm ratōin finis dupliciter diu̓ſificari poſſunt. vno modo quia ordīant̉ ad