PARS .II.De Lege.DIS .IIII.Diuina.

puer perfectus non ſimpliciter. ſed ſecūdū tēporis cōditionem. ita etiā & precepta que pueris dant̉. ſunt quidam ꝑfecta ſecundū cōditōnem eoꝝ quibus dantur. et ſi non ſint ꝑfectaſimpliciter. & talia fuerūt p̄cepta legis. Vndeapl̓s dicit ad gal̓. iii. Lex pedagogus ueſter fuit in xp̄o. Item opera dei que ꝑfecta ſunt ſimpliciter perſeuerant ineternū. lex aūt uetus reprobatur tēpore ꝑfectionis gratie. non tanqͣꝫmala. ſed tanqͣꝫ infirma & mutilis pro tēporeiſto. quia ut ſubdit̉ nihil ad ꝑfectum adduxitlex. vnde & ad gal̓. iii. dicit apl̓s. ubi uenit fides iam non ſumus ſub pedagogo. fuit auteꝫdata a deo per angelos. Ad quod p̄ter generalem ratōem quā aſſignat. dyoni. v. ca. ce. ie .ſ.ꝙ dīa referri debent ad hoīnes mediātibus angelis. fuit ratō ſpecialis quare legem ueteremper āgelos dari oportuit. Dictum ē em̄ ꝙ lexuetus imꝑfecta erat. ſed diſponebat ad perfectam ſalutē generis humani. que futura eratper xp̄m. Sic aūt uidetur in omībus poteſtatibus & artibꝰ ordinatis. ꝙ ille qui eſt ſuperiorprīcipalem & ꝑfectum actū operat̉ per ſeip̄mea uero que diſponunt ad perfectōem ultimāoperat̉ per ſuos miniſtros. ſic̄ nauiſfactor cōpaginat nauem per ſeipſum. ſed p̄parat materiam ꝑ artifices ſubminiſtrantes. & ideo cōueniens fuit ut lex perfecta noui teſtamenti daretur immediate ꝑ ipſum deū homīem factū.lex autem uetuſ per miniſtros dei .ſ. ꝑ angeloſdaretur hominibus. et per hunc modum apl̓sin principio ad heb̓. ꝓbat eminentiaꝫ noue legis ad ueterem. quia ī nouo teſtamento locutus eſt nobis deus in filio. ¶ Circa quintumſcꝫ utrū ſoli populo iudeoꝝ dari debuit. poſſꝫetiā ẜm aliquos una ratio aſſignari quare potius ppl̓o iudeoꝝ magis data ſit qͣꝫ alijs populis. quia alijs ad ydolatriā declmnātibus ſoluspopulus iudeoꝝ in cultu unius dei remanſit.& ideo alij populi indigni erant legem recipere ne ſanctū canibus daret̉. ſed iſta ratio ꝯueniens nō uidet̉. quia ppl̓s ille etiam poſt legēlatam ad ydolatriā declinauit. qd̓ grauiꝰ fuitut patꝫ exo. xxxii. & amos. v. Nunquid hoſtias & ſacrificium obtuliſtis mihi in deſerto qͣdriginta annis domus iſrhael. & portaſtis tabernacula nioloth ueſtro & ymaginē ydoloꝝueſtroꝝ ſecꝰ dei nr̄i que feciſtis nobis. Exp̄ſſeetiaꝫ dicit̉ deūt̉. jx. ſcito ꝙ nō ꝓpter iuſtitiastuas deus tuus dederit tibi terram hāc in poſſeſſionē cum duriſſime ceruicis ſit ppl̓s. ſed rōibi p̄mittitur ut cōpleret uerbū ſuū dn̄ſ quodſub iuramēto pollicitus eſt patribus tuis abraham yſaac & iacob. Que aūt promiſſio eis ſitfacta oſtendit apl̓s ad gal̓. iii. dicens. Abrahedicte ſunt ꝓmiſſiones & ſemini eius. non dicit ſemībus quaſi ex multis. ſed qͣſi inuno &ſemini tuo qd̓ eſt xp̄s. deus igit̉ & legē et aliadocumenta ſpecialia illi ppl̓o exhibuit ꝓpterꝓmiſſionē eoꝝ patribus factaꝫ. ut ex eis xp̄snaſceret̉ dicebat em̄ ut popl̓s ille ex quo chriſtus naſciturus erat quadā ſpeciali ſanctifica

tione polleret. ẜm id quod dicitur leuiti. xix.ſancti eritis quia ego ſanctus ſum. nec etiaꝫfuit ꝓpter meritū ipſius abrahe ut talis ꝓmiſſio ei fieret. ut ſcꝫ chriſtus ex eius ſemīe naſceretur. ſed ex grauitate electione. & uocationevnde dicit̉ yſa. xli. qͥ ſuſcitauit ab oriēte iuſtūuocabit eum ut ſequeret̉ ſe. Sic ergo patet ꝙex ſola grauitatis electione patres ꝓmiſſionēacceperūt. & ppl̓s ex eis ꝓgenitus legem accepit. ẜm illud deut̉. iiii. audiſtis uerbū illius demedio ignis quia dilexit patres. & elegit ſem̄eoꝝ poſt illos. Si aūt rurſus q̄rat̉ quare huncppl̓m elegit. ut ex eo chriſtus naſceret̉ notaturcōueniens reſponſio Aug̓. quā dicit ſuꝑ Ioh̓.quare hunc trahat et illum nō trahat. noli uelle diiudicare ſi non uis errare. decens tn̄ fuitꝙ ille ppl̓s de quo chriſtus naſciturus erat aliquas ꝑ ceteris populis p̄rogatiuas haberet. ſecūdū illud ro. ix. quoꝝ ſcꝫ iudeoꝝ eſt adoptiofilioꝝ dei. & teſtimoniū & legiſlatio. quoruꝫpatres ex quibus xp̄s ē ẜm carnem nec poteſtdici ꝙ fuerit ꝑſonarū acceptio apud deū quiaꝑſonarū acceptio locum habet ī hiis que ex debito dant̉. in hiis uero que ex gratuita uoluntate cōferunt̉ acceptio ꝑſonarū locum nō habet. non em̄ eſt ꝑſonarū acceptor qui ex liberalitate de ſuo datuni & non alteri. ſed ſi eſſetdiſpenſator bonoꝝ coīum. & nō diſtribueretequaliter ẜm merita ſinguloꝝ eſſet ꝑſonaruꝫacceptio. Salutaria aūt beneficia deꝰ humanogeneri confert ex ſua gratia. vnde non eſt ꝑſonarū acceptio ſi quibuſdā p̄ alijs cōferat. undedicit Augꝰ. in libro de p̄deſtinatione ſanctoꝝom̄s quos deus mīa docet. quos aūt non docet iudicio non docet. hoc em̄ uenit ex damnatione humani generis ꝓ peccato primi ꝑentisEx p̄dictis apparet ꝙ alie natiōes nō obligātad obſeruantia legis ueteris. quia lex uetꝰ manifeſtabat p̄cepta legis nature. & ſuꝑaddebatquedam ꝓpria p̄cepta. quātū igit̉ ad illa queuetus lex cōtinebat de lege nature om̄s tenebant̉ ad obſeruantiā legis ueteri. ſnon qꝛ erātde ueteri lege. ſed quia erant de lege nature. ſꝫquantū ad illa que uetus lex ſuꝑaddebat nontenebātur aliqui ad obſeruantiā ueteris legisniſi ſolus populus iudeoꝝ. cuius ratio eſt. qͥalex uetus ſicut dictū eſt data ē populo iudeoꝝut quandā p̄rogatiuam ſanctitatis obtineretꝓpter reuerētiā xp̄i qui ex illo ppl̓o naſcituruserat. Quecūqꝫ aūt ſtatuunt̉ ad ſpecialem aliquoꝝ ſanctificatōi nō obligant niſi illos ſic̄ad quedā obligant̉ clerici qui mancipant̉ diuino miſterio ad que layci non obligant̉. ſil̓retiam & religioſi ad quedā ꝑfectionis oꝑa obligant̉ ex ſua ꝓfeſſione ad que ſeculares nonobligant̉ ex ſua ꝓfeſſione. ſimiliter ad quedāſpecialia obligat̉ populuſ ille ad que alij populi non obligabant̉. vnde dicit̉ deut̉. xviii. ꝑfectus eris & abſqꝫ macula cum dn̄o deo tuo. etꝓpter hoc etiam quadā ꝓfeſſione utebant̉. utpatet deut̉. xxvi. ꝓfiteor hodie coram dn̄o deotuo &cͣ. nec ex hoc deterioris cōditionis erant