PARS .II.De Lege.Diuina.DIS .IIII.

directe lex uetus. vnde ſtatim exo. iii. ī principio legis inuitat̉ ppl̓s ad regnū terrenū cananeoꝝ. & iterum bonū ītelligibile & celeſte. &ad hoc ordīat lex noua. Vnde ſtatim chriſtuſad regnū celoꝝ in ſue p̄dicatōis principio inuitauit dicens. penitentiā agite appropinquabitregnū celoꝝ. Math̓. iiii. & ideo Augꝰ. dicit in.iiii. contra fauſtū ꝙ tēporaliū rerum ꝓmiſſiones teſtamento ueteri continent̉. & ideo uetus appellat̉. ſed eterne uite ꝓmiſſio ad nouūꝑtinet teſtamentū. Secundo ad legem ꝑtinetdirigere humanos actus ẜm ordinē iuſtitie īquo etiā ſuꝑhabundat lex noua legi ueteri. interiores actus anī ordinādo. ẜm illud Math̓..v. niſi abundauerit iuſtitia ueſtra pluſqͣꝫ ſcribarum & phariſeoꝝ non intrabitis in regnūceloꝝ. & ideo dicit̉ ꝙ lex uetus cohibet manūlex noua aīm. Tertio ad legem ꝑtinet induce̓hoīes ad obſeruantias mandatoꝝ. & hoc qͥdēlex uetus faciebat timore penarū. lex aūt noua facit hoc ꝑ amorem qui in cordibus noſtriſinfundit̉ ꝑ gratiam chriſti. que in noua legeconfert̉. ſed ī lege ueteri figurabat̉. & ideo dicit Augꝰ. cōtra Adamantinū manichei diſcipulū. ꝙ breuis eſt differētia legis & euangelijtimor et amor. ¶ Circa tertiū ſcꝫ utrū lex uetus fuit bona. dicēdū ꝙ abſqꝫ omni dubio lexuetus bona fuit. ſicut em̄ doctrina oſtēdit̉ eēuera ex hoc ꝙ cōſonat ratōi recte. ita etiā lexaliqua oſtendit̉ eſſe bona ex eo ꝙ cōſonat rationi. lex aūt uetus ratōi conſonabat qui a cōcupiſcentiā reprimebat que ratōi aduerſat̉. utpatet in illo mādato. non cōcupiſces rem ꝓximi tui. quod ponit̉ exo. xx. ipſa etiā lex omīapeccata ꝓhibebat que ſunt cōtra ratōꝫ. Vndemanifeſtum eſt ꝙ bona erat. & hoc ratio apl̓iro. vii. clare oſtendit. Condelector inquit legiẜm interiorē hoīem. Et iterū cōſentio legi qm̄bonum eſt. ſed notādū ꝙ bonū diuerſos gradus habet. ut dionyſius. iiii. ca. de di. no. diciteſt em̄ aliquod bonū ꝑfectū & aliquod bonūīperfectuꝫ. ꝑfecta quidē bonitas eſt ī hiis quead finem ordinant̉. qn̄ aliquid eſt tale ꝙ ꝑ ſeſufficiens eſt inducere ad finem. Imperfectuꝫaūt bonū eſt qd̓ oꝑatur aliquid ad hoc ꝙ ꝑueīatur ad finē. non tn̄ ſufficit ad hoc ꝙ ad finēꝑducat. ſicut medicina ꝑfecte bona eſt q̄ hoīeꝫſanat. Imꝑfecta aūt eſt que hoīem adiuuat. ſꝫtamen ſanare nō poteſt. Eſt aūt ſciendū ꝙ alius eſt finis legis humane. & alius legis diuīeLegis em̄ humane finis eſt tēporalis trāquilitas ciuitatis. ad quē finem ꝑuenit lex cohibendo exteriores actꝰ quātum ad illa mala quepoſſet ꝑturbare pacificū ſtatum ciuitatis. finiſaūt legis diuine eſt ꝑducere hoīem ad finē felicitatis eterne. qui quidē finis impedit̉ ꝑ qd̓cūqꝫ pctm̄. & non ſolū ꝑ exteriores actus. ſedetiam ꝑ īteriores. et ideo illud quod ſufficit adꝑfectionē legis humane. ut ſcꝫ pctā prohibeat& penam apponat nō ſufficit ad ꝑfectōem legis diuine. ſed oportet ꝙ hoīem totaliter faciat ydoneum ad ꝑticipatōi felicitatis eterne.

Quod quidē fieri nō poteſt niſi per gratiamſpirituſſancti. ꝑ quā diffūdit̉ caritas in cordibus noſtris que legem adimplet. gratia em̄ d̓iuita eterna. ut dicit̉ rō. vi. hanc aūt gratiā lexuetus conferre non potuit. Reſeruabat̉ em̄ h̓xp̄o. quia ut dicit̉ Ioh̓. i. lex ꝑ moyſen data eſtgratīa & ueritas ꝑ iheſum xp̄m facta eſt. & īde eſt ꝙ lex uetꝰ bona quidē eſt. ſed imꝑfectaẜm illud hebre. vii. nihil ad ꝑfectum adduxitlex. ꝙ aūt dicit dn̄s ezech̓. xx. Dedi eis p̄ceptanon bona ut iudicia in quibus nō uiueret. loquitur ibi dn̄s de p̄ceptis cerimonialibus. quequidem dicunt̉ non bona quia gratiam nonconferebant ꝑ quā hoīes a peccato mūdarent̉cum tn̄ ꝑ huiuſmōi ſe peccatores oſtenderentVnde ſignāter dicit̉. & iudicia in quibus nonuiuēt. id eſt per que uitā gratie obtinere nonpoſſunt. Et poſtea ſubdit̉. & pollui eos in muneribus ſuis id eſt pollutos oſtendi cum offerrent omne qd̓ aperit vuluā ꝓpter delicta ſua.Item ꝙ dicit apl̓s ro. vii. ſine lege pctm̄ mortuum erat. Ego aūt uiuebam ſine lege aliqn̄.ſed cum ueniſſet mādatū peccatū reuixit. egoaūt mortuus ſum. Et rō. v. lex ſubintrauit utabundaret delictū. ſed lex dicit̉ occidiſſe. nōquidē effectiue ſed occaſionaliter ex ſua īꝑfectione. inquantū ſcꝫ gr̄am nō ꝯferebat ꝑ quāhomīes īplere poſſent qd̓ mandabat. uel uitare quod uetabat. et ſic occaſio iſta non erat data ſed ſumpta ab hoībus. vnde et apl̓s ibidemdicit. occaſione accepta pctm̄ ꝑ mādatū ſeduxit me. & per illud occidit. & ex hac etiā ratione dicit̉ ꝙ ſubintrauit ut abundaret delictuꝫut li ut teneat̉ cōſtitutiue non cauſaliter. īquātum ſcꝫ hoīes accipientes occaſionē a lege abūdantius peccauerūt. tum qꝛ grauius fuit peccatum poſt legis ꝓhibitōem. tum etiā quia cōcupiſcentia creuit. magis em̄ cōcupiſcimus qd̓nobis ꝓhibet̉. ¶ Circa quartū ſcꝫ utrum lexuetus fuit data a deo qui eſt pater dn̄i noſtriiheſu chriſti. lex em̄ uetus hoīes ordinabat adxp̄m dupliciter. vno modo teſtimoniū chriſtoperhibendo. vnde ipſe dicit luce ulti. Neceſſeeſt impleri oīa que ſcripta ſunt in lege. & pſalmis & ꝓphetis de me. Et Ioh̓. v. Si crederetismoyſi crederetis forſitan & mihi. de me em̄ ille ſcripſit. alio modo ꝑ modū cuiuſdā diſpoſitionis. dum detraheret hoīes a cultu ydolatrieconcludebat eos ſub cultu unius dei a quo ſaluandū erat humanū genus ꝑ xp̄m. vnde apl̓sdicit ad gal̓. iii. priuſquā ueniret fides ſub legecuſtodiebamur concluſi in eam fidem quereuelanda erat. Manifeſtum eſt aūt ꝙ eiuſdēē diſponere ad finē & ad finem ꝑducere. & dico eiuſdeꝫ ꝑ ſe uel per ſuos ſubiectos. non em̄dyabolus legem tuliſſet ꝑ quā homines adducerent̉ ad xp̄m per quē erat eiiciendus. ẜm illud Math̓. xii. Si ſathanas ſathanā eiicit diuiſum ē regnū eius. & ideo ab eodem deo a quofacta eſt ſalus hoīm per gratiā chriſti lex uetꝰdata eſt. Licet aūt fuerit īperfecta ſimpliciterfuit tn̄ perfecta ẜm tempꝰ. ſicut dicit̉ aliquis