Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars prima.De Audacia.De Ira.

ad bonitatem ſpei. caliditas em̄ cordis repellittimorem. & cauſat ſpem ꝓpter cordis extenſionem & amplificatōem. Ad quartum ſcꝫde effectu audacie. dicēdū audacia cum ſitqͥdam motus appetitꝰ ſenſitiui. ſeqͥtur app̄hēſionē ſenſitiue virtutis. Virtus aūt ſenſitiua eſt collatiua. nec inqͥſitiua ſingulorū circūſtant rem. ſed ſubitū habet iudiciū. ꝯtingitaūt qn̄qꝫ ſecūdū ſubitā app̄henſionem nonpoſſunt cognoſci oīa que difficultatē ī aliquonegocio afferūt. vnde ſurgit audacie motusad aggrediēdū periculū. Vnde quādo iam experiunt̉ ip̄m periculū ſentiunt maiorem difficultatem qͣꝫ eſtimauerūt & ideo deficiunt. ſedratio eſt diſcuſſiua oīm que afferūt difficultatem negocio. & ideo forres qui ex iudicio rationis aggrediunt̉ pericula ī principio vidēturremiſſi. quia non paſſi. ſed cum deliberatōnedebita aggrediunt̉. qn̄ aūt ſunt ī ipſis periculnon experiunt̉ aliquid īprouiſum. ſed quādoqꝫ minora illis que p̄cogitauerūt. & ideo magis ꝑſiſtunt. uſ̓ etiā quia ꝓpter bonū uirtutispericula aggrediunt̉ cuius boni uoluntas ineis ꝑſeuerat. quātacūqꝫ ſint pericula. audacesem̄ ſunt ꝓpter ſolam eſtimatōꝫ facientē ſpem& excludentem timorem. ſicut dictum eſt. Ad quintū ſcꝫ de differētiis audacie. dicēdum quedā eſt audacia aſſumēda. & quedādeteſt anda. audacia aſſumenda eſt in debellādo hoſtes potētiam. ſicut ſcriptū eſt. ii. ꝑal̓..xvii. de rege ioſaphat & aduerte qͣꝫ prudēter& ordīate ſumpſit audaciā. Primo em̄ ſumēsaudaciā in ardua ſanctitatis oꝑa faciendo. ſūpſit audaciā exterminādi mala & malos de regno ſuo. & poſtmodū inſerendi bona. & tādēadeo factus eſt audax contra hoſtes. ut nullꝰrebellare p̄ſumeret cōtra eum. dicit̉ em̄ ibi. conſtituit militū numeros in cunctis urbibus ⁊cͣ.Sequit̉. Ambulauit ioſaphat in uiis dauid patris ſui. & ſperauit in deo patris ſui. & perrexit ī p̄ceptis illius. Sequit̉. Cūqꝫ ſumſiſſet coreius audaciā ꝓpter uias dn̄i etiā excelſa & lucos abſtulit. miſitqꝫ de prīcipibus ſuis qui erudiebant ppl̓m. Itaqꝫ factus eſt pauor dn̄i ſuꝑomnia regna terrarū. nec audebant rebellarecōtra ioſaphat. Studeat igit̉ princeps uite bonitatē acquirere. quia ꝓpter pctm̄ principis legimus aliqn̄ ppl̓m corruiſſe .i. regū ult̓. &. ii.regū ult̄. & in multis alijs locis. ¶Secūdo deſola dei bonitate cōfidere non de meritis ſuisnec de ſua poteſtate. ſicut faciebāt moyſes. ioſue. dauid. ioſaphat. & alij reges ante īgreſſuꝫp̄lii beneplacitū dn̄i ꝑquirentes. plus in deuotis precibus qͣꝫ in armatoꝝ multitudine confidentes. Exemplū ſpecialiter habemꝰ .i. mach̓..iiii. ait. iudas uiris qui ſecū erant. Ne timueritis multitudinē eorū. memētote qūo ſalui facti ſūt patres noſtri. & nūc clamemꝰ ī celum&. Et ceciderūt ex aduerſariis quinqꝫ milia.Et infra dicit̉ cōgregauit Liſias virorū electoruꝫ. lx. milia. & equitū quīqꝫ milia. Et occurrit eis iudas decem milibus uiris. & ora

uit iudas & dixit. Benedictus es dn̄e ſaluāsiſrhael. &. Sequit̉. Da illis fortitudinē & tabefac audaciā uirtutis eoꝝ. Sequit̉. & cōmiſerunt preliū et ceciderūt de exercitu lyſie quīqꝫmilia uiroꝝ. videns aūt lyſias ſuoꝝ fugaꝫ &iudeoꝝ audaciā abiit Item aſſumenda ē audacia puniēdo malos de regno ſuo iuſtitiā.dicit̉. ii. ecc̓. x. Noli querere uiri iudex niſi ualeas uirtute irrūpere iniquitates. ſic em̄ exercēda eſt iuſtitia ī punitōne maloꝝ ut om̄s maliuidentes & audiētes timeant. & timore ſaltēpene. ſi non amore iuſtitie. reſipiſcāt. vnde dicit̉ deūt̓. xix. aufereſ malū de medio tui ut audiētes ceteri timorē habeant. & nequaqͣꝫ taliaaudeant facere. Audacia deteſtanda deterreri & cōprimi debet iuſtitiam. de hac diciturIob. xii. abundant tabernacula p̄donū & audacter ꝓuocant deū. Grego. Plerūqꝫ mali eomagis ſuꝑbiunt. quo ab eius largitate etiamcontra meritū ditant̉. & qui ex bonis ꝑceptisad meliora ꝓficere debuerūt. donis peiores fiunt. Sequit̉. Cum ipſe dederit oīa in manibꝰeoꝝ. Sed qūo dat deus qd̓ hii qui p̄dones ſūtnequiter tollūt. Sed ſciēdū nobis eſt aliudeſt qd̓ omnipotēs miſericorditer tribuit. aliudquod iratus haberi ſinit. Nam qd̓ p̄dones iniuſte faciūt. diſpenſator equiſſimus niſiiuſte fieri ꝑmittit. ut & ille qui rapere ſiniturcecatꝰ mēte culpam augeat. & ille qui rapināpatitur ī ipſo damno rapine alia culpa quāante ꝑpetrauerat. finaliter ille purgat̉ qui opprimitur. in iſto reatus auget̉ qui opprimit.ut uel de profundo nequitie uſqꝫ ad penitētiāredeat. nel reuertens tāto grauius eternadamnatōe feriatur. quanto diutius eſt in ſuainiquitate toleratus.DE IRA.DIST. XXXI.Einde dicendū eſt de ira. Et primode ira ſecundū ſe. Secūdo de cauſaeffectiua. Tertio de effectu eius.Circa primū ꝯſideranda ſunt octoPrimo utrū ira ſit paſſio ſpecialis. Secundoutrū obiectū ire ſit bonū uel malum. Tertioutrū ira ſit ī cōcupiſcibili. Quarto utrū ira ſit ratiōe. Quinto utrū ira ſit naturalior qͣꝫcupiſcentia. Sexto utrū ira ſit grauior qͣꝫ concupiſcentia. Septimo utrū ira ſit ſolū ad illosad quos eſt iuſtitia. Octauo de ſpeciebus ire.Ad primū ſcꝫ utrū ira ſit paſſio ſpecialis.dicēdū aliquid dicit̉ generale duplicit̓. vnomodo p̄dicatōeꝫ. ſicut aīal ē generale ad oīaanimaua. alio modo cauſam. ſicut ſol ē cauſa generalis oīm que generant̉ in hiis inferioribus ſecūdū Dyoni. iiii. capl̓o de di. no. Sicutem̄ genus cōtinet ml̓tas differētias poteſtateſecundū ſimilitudinē materie. ita cauſa agencōtinet multos effectus ſecundū uirtutē actiuam. contingit aūt aliquē effectū ex cōcurſudiuerſarū cauſarū ꝓduci. & quia oīs cauſa aliquo modo manet ī effectū. Poteſt etiam dicitertio modo. effectus ex cōgregatione multarū cauſarū ꝓductus. ht̄ quadā generalitatē