Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars prima. De Effectu Timoris.De Audacia.

non habere ſe ſumptus ad migrandū diceret.Reſponſum ē ei. ſi de peccatis tuis agit̉ dimiſſa ſunt ueni. Qd̓ dum ſemel audiſſꝫ & adhucmagno metu trepidaret nocte alia eiſdem uerbis eſt ammonitus. & quīta die poſt febre correptus corā fr̄ibus flentibus & orantibus emigrauit. Item de beato Bernhardo dicit̉ ī extu mirabiliter timuit. Item timor penam euadit ne infligat̉. iii. regum. xxi. Nonne uidiſtiachab humiliatū cora me. non inducam malūhoc in diebus eius. & yſa. xxxviii. de ezechia ſenato. &. iiii. regū. xxii. Cum oſtenderet dominus mala que inferre uolebat habitantibus inhieruſalē ſubiunxit eo ꝑterritū ē cor tuū&. non uidebunt oculi tui mala que ī ducturus ſum &. Item exo. xxxix. Qui timueruntdeum de ſeruis pharaonis non ſunt leſi a plaga grādinis. Item timor a pena iam inflictaliberat ne ſentiat̉. vnde tres pueri qui timoredn̄i noluerūt ydolum adorare. ſunt ab ignisincendio liberati. daū. iii. Item daniel de dentibus leonū. dan̄. vi. &. xiiii. Itē ſuſanna a falſo teſtimonio & a morte. dan̄. xiii. Item gene..xx. Poſtqͣꝫ comminatus eſt dn̄s mortem abymelech & ſeruis eius uxore abrahe quamabſtulerat timuerunt ualde. reddidit eis dn̄sſanitatē & fecunditatē ablatam. Quartodecimo timor dei dat delectatōis affluentiā. ecc̓..j. Timor dn̄i dabit delectatōin cordis et gaudium & letitiā. pͣs. Quāmagna ml̓titudo dulce. t. dn̄e quā abſcondiſti ti. te &. ecci. xxvii.Timor dn̄i quaſi ꝑadyſus in benedictioībus. Quintodecimo timor dei p̄bet deo reuerētiam. virde luc̄. vii. Viſa mortui ſuſcitatōe accepit om̄s timor & magnificabāt deū. & luce..xxiii. vidēs centurio que fiebant glorificauitdeum. & actuū. xix. cecidit timor ſuꝑ omnes&. Item Math̓. xvii. Tres diſcipuli uidentesgloriā dn̄i tranſfigurati timuerūt ualde. & ceciderunt ī terrā &. Item apoc̓. i. Ioh̓es ceciditquaſi mortuus ante pedes filii. hoīs. Item daniel uiſo gabriele corruit. dan̄. viii. &. x. Sextodecimo timor dei meret̉ eternā gloria. ſic̄ait pͣs. dediſti hereditatē timētibus nomē tuūecc̓. xiiii. Timētis deū beata erit aīa eius. Ideodicit. pͣs. beati om̄s qui timent dominū.DE AVDACIA.DI. XXX.Einde cōſiderandū eſt de audaciaEt circa hoc cōſideranda ſunt quīqꝫPrimo utrū audacia ſit cōtraria ti-mori Secūdo qūo audacia ſe habeatad ſpem. Tertio de cauſa audacie. Quarto deeffectu eius. Quinto de ſpeciebus uel differētiis ipſius. Ad primū ſcꝫ utrum audacia ſitcōtraria timori. dicendū de ratione cōtrariorum eſt maxime a ſe diſtent. ut dicit̉ ī. x.meth̓. illud aūt qd̓ maxime diſtat a timore eſtaudacia. timor em̄ refugit nocumentū futuꝝꝓpter eius uictoriā ſuper ipſum timentē. ſꝫ audacia aggredit̉ periculū īminens ꝓpter uictoriam ſui ſuper ip̄m periculū. vnde manifeſtetimori cōtrariat̉ audacia. Ad ſecundū ſcꝫ

qūo audacia ſe habeat ad ſpem. dicendū ſic̄iiin pluries dictū eſt om̄s huiuſmōi aīe paſſiones ad appetitiuā potentiā ꝑtinēt. omīs motus appetitiue potētie reducit̉ ad ꝓſequutōinuel fugam. Proſequutio aūt ul̓ fuga ē alicuiꝰper ſe & accidēs. ſe quidē ē ꝓſequutio boni. fuga uero mali. accidēs aūt poteſt eſſeſequutio mali ꝓpter aliquod bonū adiunctūquod aūt eſt accidēs ſequit̉ ad id qd̓ eſt perſe. & ꝓſequutio mali ſequit̉ ꝓſequutōꝫ boni. ſicut & fuga boni ſequit̉ fugam mali. hecaūt quattuor ꝑtinent ad quattuor paſſiones. ꝓſequutio boni ꝑtinet ad ſpem. fuga autēmali ad timorē. Inſequutio mali terribilis pertinet ad audaciā. fuga aūt boni ꝑtinet ad deſperatōem. vnde ſequit̉. audacia cōſequat̉ad ſpem. Ex hoc em̄ aliqͥs ſperat ſuꝑare terribile īminens. ex hoc audacter īſequit̉ ip̄m. adtimorem uero ſequit̉ deſperatio. Ideo em̄ aliquis deſperat quia timꝫ difficultatē que circabonum ſperādū eſt. Ad tertiū ſcꝫ de cauſaaudacie. dicendū ſicut dictū eſt audaciaſequit̉ ſpem. & ꝯtrariat̉ timori. vnde quecūqꝫſunt nata cauſare ſpem. uel excludere timorēſunt cauſa audacie. quia uero timor et ſpes. etetiam audacia ſint paſſiones quedā conſiſtunt īmotu appetitus. & in quadā trāſmutatione corꝑali. dupliciter poteſt accipi cauſa auclacie. ſiue quātū ad ꝓuocationē ſpei. ſiue quātum ad excluſionē timoris. vno quideꝫ modoex parte appetitiui motus. alio modo ex partetrāſmutatioīs corꝑalis. ex parte quidē appetitiui motus qui ſequit̉ apprehēſionē ꝓuocaturſpes cauſans audaciā ea que faciunt eſtimare poſſibile eſt adipiſci uictoriā. uel ſecūduꝫꝓpriam potentiā. ſicut fortitudo corꝑis experientia in periculis. multitudo pecuniarum. &alia huiuſmōi. ſiue potentiā alioꝝ. ſicut ml̓titudo amicoꝝ uel quorūcunqꝫ auxiliantiuꝫ.& p̄cipue ſi homo cōfidat de auxilio diuino.Vnde illi qui ſe habent bene ad diuina audatiores ſunt. ut etiā ph̓s dicit in ſecūdo rhetorice. Timor aūt excludit̉ ſecundū iſtum moduꝫper remotōin terribiliū appropinquātiū. putaquia homo habꝫ inimicos. quia nulli nocuitquia non uidet aliquod periculū īminere. Illisem̄ uident̉ maxime ꝑicula īminere. alijscuerunt. Ex ꝑte uero trāſmutatōis corporaliscauſat̉ audacia ꝓuocatōin ſpei & excluſionētimoris ex hiis que faciūt caliditatē circa cor.vnde ph̓s dicit in libro de partibus animaliū. illi qui habent paruū cor ẜm quātitatē ſuntmagis audaces. & animalia habētia magnuꝫcor ſecundū quātitatē ſunt timida. quia calornaturalis tm̄ poteſt calefacere magnū corſicut paruū. ſicut ignis non poteſt tm̄ calefacere magnā domū ſicut paruā. & in libro deꝓbleumatibus dicit. habētes pulmonē ſanguineum ſunt audaciores ꝓpter caliditatē cordis exinde conſequētē. & ibidem dicit. uiniamatores magis ſūt audaces ꝓpter caliditatēuini. vnde & ſupra dictuꝫ eſt ebrietas facit