Pars prima.DeSpe.

adipiſci ſcꝫ extenſio appetitus in huiuſmodiobiectū ¶ Ad tertiū ſcꝫ utrū ſpes ſit in brutisanimalibus: dicendum ꝙ interiores paſſionesanimalium ex exterioribus motibus deprehēdi poſſunt. ex quibus apparet ꝙ in animalibus brutis eſt ſpes. ſi enim canis uideat leporem. aut accipiter auem nimis diſtantem. nōmouet̉ ad ipſam. q. nō ſperans ſe eā poſſe adipiſci. Si aūt ſit in ꝓpinquo. mouet̉ quaſi ſubſpe adipiſcēdi. Vt enī ſupra dictū eſt appetitusſenſitiuus brutorū animaliū. et etiā appetitusnaturalis rerū ſenſibiliū ſequūtur apprehēſionem alicuius intellectꝰ. ſicut et appetitꝰ nature intellectiue qui dicit̉ uoluntas. ſed in hoc ēdifferentia. ꝙ uolūtas mouet̉ ex apprehēſiōeintellectus coniūcti. Sed motus appetitus nāturalis ſequit̉ app̄henſionē ītellectus ſeparatiqui naturā inſtituit. & ſimiliter appetituſ ſenſitiuꝰ brutoꝝ animaliū. que etiā quodāmodoinſtinctu naturali agunt. vnde ī oꝑibus brutorum animaliū & aliarū rerū naturalium. apparet ſimilis ꝓceſſus. ſicut ī oꝑibus artis: & ꝑhunc modū ī brutis animalibus eſt ſpes & deſperatio. ¶ Ad quartū ſcꝫ utrū deſperatō ſitcontraria ſpei. dicendū ꝙ ſicut ſupra dictū eſtīmutatōibus inuenit̉ duplex cōtrarietas. vnaſecundū acceſſum ad cōtrarios terminos et talis cōtrarietas ſola inuenit̉ in paſſionibus concupiſcibilis. ſicut amor & odiū contrariantur.Alio mō ꝑ acceſſum & receſſum reſpectu eiuſdem termī. & talis cōtrarietas inuenit̉ ī paſſionibus iraſcibilis. obiectū aūt ſpei quod ē bonum arduū habet quidem ratōem attractiui.ꝓut cōſiderat̉ cū poſſibilitate adipiſcēdi. & ſictendit ī ip̄m ſpes que īportat quēdam acceſſūSed ẜm ꝙ cōliderat̉ cū īpoſſibilitate obtinēdihabet ratōnem repulſiui. quia ut dicit̉ in. iiii.ethi. Cum uētū fuerit ad aliqͥd īpoſſibile. tunchoīes diſcedunt. & ſic reſpicit hoc obiectū deſperatō. vnde īportat motū cuiuſdam receſſus& ꝓpter hoc ꝯtrariat̉ ſpei. ſicut receſſus acceſſui. ¶ Ad quintū ſcꝫ utrū exꝑientia ſit cauſaſpei. dicendū ꝙ ſicut ſupra dictū eſt. obiectuꝫſpei eſt bonū futurū arduū poſſibile adipiſci.Poteſt ergo aliqͥd eſſe ſpei cauſa. ul̓ quia facithomini aliquid eſſe poſſibile. ul̓ qꝛ facit eū eſtimare aliqͥd eſſe poſſibile. Primo modo eſt cauſa ſpei omne illud quod auget poteſtatē hoīsſicut diuitie. fortitudo. et inter ceteta etiā exꝑientia. nam ꝑ experientiā homo acquirit facultatem aliquid defacili faciēdi. et ex hoc ſequit̉ſpes. vnde vegetius dicit in libro de re militari. nemo face̓re metuit qd̓ ſe bene didiciſſe cōfidit. Alio modo ē cauſa ſpei om̄e illud quodfacit alicui eſtimatōem ꝙ aliqͥd ſit ſibi poſſibibile. Et hoc modo doctrina & ꝑſuaſio quelibet poteſt eſſe cauſa ſpei. & ſic etiā exꝑientia ēcauſa ſpei. inquantum ſcꝫ ꝑ experientiam fithoī eſtimatō. ꝙͣ aliquid ſit ſibi poſſibile. quodīpoſſibile autē exꝑientiā reputabat: ſed ꝑ hūcmodū experiētia poteſt etiā eſſe cauſa defectꝰſpei. quia ſicut ꝑ experiētiā fit homī eſtimatō

ꝙ aliquid ſit ſibi poſſibile. quod reputabat īpoſſibile. ita ecōtrario ꝑ experientia fit homīeſtimatō ꝙ aliquid nō ſit ſibi poſſibile. quodpoſſibile eſtimabat. Sic ergo exꝑientia eſt cauſa ſpei duobus modis. cauſa autem defectusſpei vno modo. & propter hoc magis dicerepoſſumus eā eſſe cauſam ſpei. ¶ Ad ſextumſcꝫ utrū in iuuenibus & ebrioſis ſpes abundetdicendū ꝙ iuuentus ē cauſa ſpei ꝓpter tria. vtph̓s dicit in ſecūdo rheto. Et hec tria poſſuntccipi ſecundū tres diuiſiones boni quod ē obiectū ſpei. qd̓ eſt futurū & arduū et poſſibile.vt dictū eſt. Iuuenes em̄ multū habent de futuro & parū de p̄terito. & ideo qꝛ memoria ēp̄teriti. ſpes aūt futuri parū habent de memoria ſed multū uiuūt in ſpe. iuuenes etiā ꝓptercaliditatem nature habēt multos ſpiritꝰ. & itaī eis cor ampliat̉. Ex amplitudīe autem cordiseſt ꝙ aliquis ad ardua tēdat. & ideo iuuenesſunt animoſi & bone ſpei. ſimiliter etiam illiqui nō ſunt paſſi repulſam. nec exꝑti īpedimēta in ſuis conatibus defacili reputant aliqͥd ſibi poſſibile. vnde & iuuenes & ꝓpter in experientiā īpedimētoꝝ & defectuū. defacili reputāt aliqͥd poſſibile. & ideo ſunt bone ſpei. duoetiā iſtoꝝ ſunt in ebriis ſcꝫ caliditas & multiplicatio ſpirituū ꝓpter vinū & uerum in cōſideratōe periculoꝝ uel defectuū. & ꝓpter eandem ratōem etiā om̄s ſtulti & deliberatiōe nōutentes oīa tēptant & ſunt bone ſpei. ¶ Adſeptimū ſcꝫ utrū ſpes ſit cauſa amoris. dicēdūꝙ ſpes duo reſpicit. poteſt em̄ r̓ſpicere ſicut obiectū bonum ſperatū. ſed quia bonū ſperatuꝫeſt arduū poſſibile. ſit aūt aliquando aliquodarduū poſſibile nobis nō ꝑ nos ſed ꝑ alios. Iōſpes etiā reſpicit id ꝑ qd̓ fit nobis aliquid poſſibile. Inquātū igit̉ ſpes reſpicit bonū ſperatūſpes ex amore cauſat̉. Non em̄ eſt ſpes niſi debono deſiderato & amato. īquantū vero ſpēsrſpicit illū ꝑ quē fit nobis aliquid poſſibile. ſicamor cauſat̉ ex ſpe. & nō ecōnu̓ſo. Ex hoc em̄ꝙ ꝑ aliquid ſperamuſ nobis poſſe ꝓuenire bona mouemur ī ipſum ſicut ī bonū nr̄m. & ſicincipimus ip̄m amare. ex hoc em̄ ꝙ amamusaliquē non ſperamus de eo niſi ꝑ accidēs. inquantū ſcꝫ credimus nos reamari ab ipſo. vn̄amari ab aliquo facit nos ſperare de eo. ſed amor eius cauſat̉ ex ſpe quam de eo habemusAd octauū ſcꝫ utrū ſpēs adiuuet oꝑationēdicēdū ꝙ ſpes ꝑ ſe ſemꝑ habet ꝙ adiuuet operationē intendendo ip̄am. & hoc ex duobus.primo quidē ex ratōe ſui obiecti quod ē bonūarduū poſſibile. Eſtimatō em̄ ardui excitat attentionē. eſtimatio uero poſſibilis non retardat conatū. vnde ſequit̉ ꝙ homo intente operetur ꝓpter ſpem. Secūdo uero ex ratōe ſui effectus. ſpes em̄ ut ſupra dictū eſt cauſat delelectatōem q̄ adiuuat oꝑatōem ut ſupra dictuꝫeſt. vnde ſpes oꝑatōem adiuuat. ¶ Ex p̄dictiſcollige ꝙ ſpes et ē paſſio & eſt uirtuſ. vna videlicet de uirtutibus theologicis. Et cōueniunthec & illa. qͥa utraqꝫ eſt quedā expectatō boni