Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars prima. De bonitate vel malitiadoloris vel triſtitie. Diſt. xxiii.

adiuuare. uel detentū liberare nitunt̉. ſed multi ſunt ſicut canes qui canē ꝑcuſſum lacerantperſequunt̉ & mordēt. ita ſi unus peccaueritalij diffamant & īproperant. ſi in pauꝑtatemdeuenerit. clamāt uilipendunt & derident. &ſi quid ei remanſerit. auferre moliunt̉. ſi diffaniat̉ iniuſte. alij ſtatim fidem adhibēt īfamieuerba diſſemināt multiplicāt exaggreant &augmentant. ſi ꝑſequutōem patit̉ alij ſimilit̓ꝑſequunt̉. vnde. pͣs. ait Quē tu ꝑcuſſiſti perſequuti ſunt. & ſuꝑ dolorē uulnerū meoꝝ addiderūt. Item eſt dolor deponendus. hic eſt dolor īuidie dolet qͥſde ꝓſperitate fraterna. ſꝫde hoc dicemus infra diffuſius capitulo de inuidia. Item ē dolor ſuſtinēdus. hic ē doloraduerſitatis tēporalis. de quo ecc̄i. ii. In doloreſuſtine & ī humilitate tua pacientiā habe. huius exemplū habemus. ii. Mach̓. vj. De eleazaro qui tanqͣꝫ miles ſtrenuus pro lege dei ſuſtinens paſſionem dixit. Dn̄e qui habes ſanctāſcientiā. manifeſte ſcis quia a morte poſſem liberari. duros corꝑis ſuſtineo dolores. ſecundū aīaꝫ vero ꝓpter timorē tuū libēter hocpatior. Item exemplū euidētiſſimū eſt de xp̄ode quo dicit̉ yſa. liii. vidimus eum & erataſpectus & deſiderauimus deſpectū & nouiſſimū uiroꝝ uirum doloꝝ & ſcientē īfirmitatē. & quaſi abſcōditus uultus eius & deſpectus. vnde nec reputauimꝰ. uere langoresnoſtros ipſe tulit. & dolores noſtros ipſe portauit. & nos reputauimus quaſi leproſum& ꝑcuſſuꝫ a deo & humiliatū. ſi igit̉ nobisdolores ſuſtinuit. multomagis nobiſipſisdebemus non ſolū patienter. immo etiā letāter ſuſtinere dolores. Item ſi incerta ſanitate corꝑis poſt modicū morituri multa grauiaſuſtimemus. quātomagis ſalute aīe īmortalis. Item inter ipſos dolores ſi ipſos ꝓpter deum uoluntarie ſuſtinemus. deus miſericorsmultas cōſolatōes īmittit. ſicut ait. pͣs. Secundum multitudinē doloꝝ meoꝝ in corde meocōſolatōes tue letificauerūt aīam meā. & apl̓s.ii. cor̓. i. Sicut abundāt paſſiones chriſti ībis. ita & chriſtum abūdat conſolatio nr̄a.Item ad hoc mouere nos debet in cōprehenſibilis p̄mii magnitudo. Nam expectatio p̄miiminuit uum doloris. ſunt aūt cōdigne paſſiones huius temporis ad futurā gloria que reuelabit̉ in nobis. Ro. viii. Item eſt dolor preuidendus ſcꝫ dolor mortis corporalis. Nam ſic̄dicit apl̓s. i. theſ. v. Cum dixerīt pax & ſecuritas tunc repentinus eis ſuꝑueniet interitus.ecce aduentus mortis īopinatus eſt & īcertus. Nihil em̄ morte certius. ſed nihil incertius hora mortis. nihil uenit uelotius. nihil inuadit acrius. ſicut dolor in utero habentis. ecce dolor eſt grauiſſimus. ī partu ruptis carnibus uix egredit̉ fetus de uentre. ſed ī morteextrahit̉ aīa de toto corꝑe. Et effugient.ce dolor perpetuus & īeuitabilis. attēde qͣꝫꝑiculoſum ſit non p̄uidere ſibi ante mortem.quia tunc dolores intolerabiles corpus excru

ciant. peccata omīa prius facta ſubito occurrētia cum deſperatōe agende penitētie aīm perturbant. infernales pene ad quas aīa ſe uidetirremediabilit̓ deſcenſurā. īeffabiliter ipſamterrent. tandem demones horribiles & crudeles eam expectātes infeſtāt. Quid igit̉ facietaīa miſera ſic undiqꝫ obſeſſa. hec omnia breuiter tangit. pͣs. dicens. Circūdederūt me dolores mortis & torrentes inniquitatis cōturbauerūt me. dolores inferni circūdederūt me.occupauerūt me laquei mortis. Nec ad p̄ſensſufficiāt. quia infra dicemus latius de morte& hiis que ad mortē ꝑtinēt. Item eſt dolorp̄cauendus ſcꝫ dolor ſupplicii īfernalis. de hocbaruth. ii. Non audier̄t uocē tuā. dn̄e & eccemortui ſunt in doloribus peſſimis. mali ſunthii dolores ꝓpter acerbitatē ī comꝑabilem. Ibiem̄ ululabunt miſeri ſicut lupus ī pedica. & ſicut canis qui excoriat̉. vnd̓ yſa. lxi. Serui meilaudabūt exultatōne cordis. & uos clamabitis dolore cordis & pre ꝯtritōe ſpiritus vlulabitis. Secūdo peiores ſūt hii dolores ꝓpteranxietatē īmitigabilē. nulla em̄ ſpes erit alleuiatōis uel inter. polatōis. vnde apoc̓. xvi.manducauerūt linguas ſuas dolore & blaſphemauerūt deū celi doloribꝰ & uulneribꝰſuis. Item Ier̓. xxx. Inſanabilis eſt dolor tuuspre multitudīe iniquitatū tuarū Tertō peſſimi ſunt ꝓpter eternitatē interminabilē. tūccum deriſione dicet̉ illis. ambulate in lumineignis ueſtri & ī flāmis quas ſuccēdiſtis uobiſī doloribus dormietis. yronice dicta ſunt qͥanec ignis inferni lumē habet. ſed eſt horribiliter tenebroſus nec reprobi in doloribus dormire poterūt nec requiem inuenire. vnde ier̓..xv. dicit̉. ī ꝑſona cuiuſlibet damnati. Quarefactus ē dolor meus ꝑpetuus Sequit̉. Reſpō.Et. quia. plaga mea īcurabilis renuit curari. vt poterūt ſꝑ dicere. hec oīa initia ſunt dolorum. Math̓. xxiiii. Quia dolores eoꝝ ſemꝑerūt quaſi incipientes etiā poſt infinita ſeculanunqͣꝫ ꝑuenientes ad finē. Ad ſextum ſcꝫqualiter om̄s hoīes ſe debeāt habere circa paſſionē triſtitie. Notandū eſt ſicut docet apl̓s.ij. coꝝ. vii. Quedā ē triſtitia ſecundū deū. quedam ẜm ſeculum. prima laudabilis. ſecūda uituperabilis Circa primā debemus diligent̓attendere. ſi iuſtus homo ſciret & uellet ſapienter aduertere undiqꝫ ſibi tot occurrerentcauſe triſtitie. nunqͣꝫ ī uita preſenti ſine triſtitia poſſet eſſe. Inuenit em̄ homo materiā &ratōem triſtitie & reſpectu ſui & reſpectu dei& reſpectū ꝓximi Primo quidē ī ſeipſo reperit & ſenſibiliter exꝑitur ratōem triſtitieꝓuenit ex languore conditōis. ex dolore compunctōis. ex angore afflictōis. Ex lāguorequippecōditōis primarie orit̉ triſtitia magnaualde. & eo maior quo inſuꝑabilis & ī ſeꝑabilis eſt a nobis. vbiqꝫ em̄ & ſemꝑ circūferimusnobiſcū triſtitie rationē. Dicit̉ aūt oriri ex languore ꝯditōis ſiue corruptiōis. qm̄ ex peccatoprimi homīs ineſt aīme noſtre langor quidā