Pars prima. De bonitate vel malitia delectationū. Diſt. xviij.

faciunt ſuperexcreſcentiam naturalis habitudinis efficiūtur faſtidioſe. ut patet ī delectōeciborū. et propter hoc qn̄ iam aliquis peruenitad ꝑfectū in delectatioībus corꝑalibꝰ faſtiditeas. et quandoqꝫ appetit aliquas alias. ſed delectationes ſpirituales nō ſuperexcreſcūt naturalē habitudinē. ſed ꝑficiunt naturā. Vndecū ꝑuenitur ad cōſumptionē in ipſis. tūc ſuntmagis delectabiles. niſi forte ꝑ accidēs inqͣntum oꝑatōni contēplatiue adinngunt̉ aliqueoꝑatōes virtutū corꝑaliū que ꝑ alſiduitatemoꝑandi laſſant̉. Et ꝑ hunc etiā modū poteſt ītelligi qd̓ dicit̉ ecc̓. xxiiii. Qui bibit me adhucſitiet. quia etiā de angelis qui ꝑfecte deum cognoſcūt & delectant̉ in ip̄o. dicit̉ .i. pe. i. ꝙ deſiderant in eū cōſpicere. ſi vero cōſideret̉ delectatio ꝓut eſt ī memoria & nō in actu ſic perſe nata eſt cauſare ſuiipſius ſitim & deſideriūquādo ſcꝫ homo redit ad illā diſpoſitōi in qͣerat ſibi delectabile qd̓ p̄teriit. Si vero īmutatus ſit ab illa diſpoſitōe memoria delectatōisnon cauſat in eo delectatōem ſed faſtidium.ſicut pleno exiſtēti memoria cibi. ¶ Ad tertiūſcꝫ vtrū delectatio īpediat uſum ratōis. dicendum ꝙ ſicut ph̓s dicit in. x. ethi. delectatōnesꝓprie adaugent oꝑationes. extranee uero īpediunt. Eſt ergo quedam delectatō q̄ habet̉ deipſo actu ratōis. ſicut cū aliquis delectat̉ ī cōtemplando uel ratiocinādo et talis delectationō impedit uſum ratōis. ſed adiuuat ipſuꝫ qͥaillud attentius oꝑamur in quo delectamur. attentio aūt adiuuat operationē. ſed delectatōescorꝑales īpediunt ulum ratōis triplici rationePrimo quidē ratōe diſtractōis. quia ſicut iamdictum ē ad ea in quibus delectamur multūattēdimus. cum aūt attentio fortiter inheſeritalicui rei debilitat̉ circa alias res. uel totaliterab eis reuocat̉. & ſcd̓m hoc ſi delectatio corporalis fuerit magna. uel totaliter īpediet u̓ſumratōis ad ſe animi intēſionem attrahendo uelmultum īpediet. Secūdo ratione cōtrarietatisquedā em̄ delectatōes maxime ſuꝑexcedētesſunt cōtra ordinem ratōis. & ꝑ hunc modumph̓s dicit in ſexto ethi. ꝙ delectatōes corꝑalescorrūpunt exiſtimatōem prudētie. non aūt exiſtimatōin ſpeculatiuā cui nō cōtrariant̉. Puta ꝙ triāgulꝰ habet tres angulos equaleſ duobus rectis. Secūdum aūt primū modum utrāqꝫ impedit. Tertio modo ẜm quandā ligatōꝫinquatū ſcꝫ ad delectatōem corꝑalem ſequit̉quēdam trāſmutatio corꝑalis. maior etiā qͣꝫ īalijs paſſionibus quāto vehemētius afficiturappetitus ad rem p̄ſentē qͣm ad rem abſenteꝫ.huiuſmodi aūt corꝑales ꝑturbatōes impediūtuſum ratōis. ſicut patet in uinolentis qͥ habētuſum rationis ligatū uel īpeditū. ¶ Ad quartum ſcꝫ vtrū delectatio ꝑficiat oꝑatom. dicendū ꝙ delectatō duplicit̓ oꝑationē ꝑficit. Vnomodo ꝑ modum finis. n̄ quidem ẜm ꝙ finisdicit̉ id ꝓpter quid eſt aliquid. ſed ſecūdū ꝙomne bonū cōpletiue ſuꝑueniēs poteſt dici finis. & ſecundū hoc dicit ph̓s in. x. ethi. ꝙ dele

ctatio ꝑficit oꝑatōem. ſicut quidam finis ſuꝑueniens. inquātū ſcꝫ ſuꝑ hoc bonū qd̓ eſt operatio ſuꝑuenit aliud bonū qd̓ eſt delectatio q̄importat quietatōꝫ appetitus ī bono p̄ſuppoſito. Secūdo modo ex ꝑte cauſe agentis. nonquidem directe. quia ph̓s dicit in. x. ethi. ꝙ ꝑficit delectatio oꝑatōi. non ſicut medicus ſanum. ſed ſicut ſanitas. indirecte aūt inquātūſcꝫ agens delectat̉ in ſua actione vehementiꝰattendit ad ip̄am & diligentius ad eā oꝑatur& ſecundū hoc dicit̉. in. x. eth̓. ꝙ delectatōesadaugēt ꝓprias oꝑatōes ſed īpediūt extͣneas.De BONITATE VELMALITIA DELEGTATIDISTINCTIO XVIII.ONVM.Einde cōſiderandū eſt de bonitateuel malitia delectatōnum. Et circahoc querunt̉ quatuor. Primo vtrūomnis delectatio ſit mala. Secūdovtrū oīs delectatō ſit bona. Tertio utrū aliqͣdelectatio ſit optimū. Quarto vtrū delectatioſit menſura vel regula ſecundū qͣm iudiceturbonum uel malū in moribus. ¶ Ad primumſcꝫ utrū omnis delectatio ſit mala. dicendū ꝙſicut dicit̉. x. eth̓. aliqui poſuerūt om̄s delectationes malas. Cuius ratio videt̉ fuiſſe. quia ītenſionem ſuam referebāt ad ſolas delectarione? ſenſibiles & corꝑales que ſunt magis manifeſte. Nā & in ceteris intelligibilia a ſenſibilibus antiqui ph̓i nō diſtinguebant. nec intellectum a ſenſu. vt dicit̉ in libro de anima. delectatōes aūt corꝑales arbitͣbant̉ om̄s eſſe malas. vt ſic hoīes q̓ ad delectatōes īmoderatasſunt ꝓni a delectatōibus ſe retrahētes ad medium virtutis ꝑueniant. ſed hec exiſtimatō n̄fuit cōueniens. Cum em̄ nullus poſſit iuiuereſine aliqua ſenſibili & corporali delectatione.ſi illi qui docent om̄s delectatōnes eſſe malasdep̄hendant̉ aliquas delectationes ſuſciperemagis homines ad delectatōes erunt ꝓcliuesexēplo operū verboꝝ doctrina pretermiſſa. īoperationibꝰ em̄ & paſſionibus humanis ī qͥbus experiētia plurimū valet magis mouentexēpla qͣm verba. dicendū eſt ergo aliquas delectatōes eſſe bonas & aliquas malas. eſt enimdelectatio quies appetitiue virtutis in aliquobono amato. & cōſequens aliquā oꝑatōnem.vnde huiuſmodi ratio duplex accipi pot̄. vnaquidem ex ꝑte boni in quo aliquis quieſcensdelectat̉. bonū em̄ & malum ī moralibus dicitur ẜm ꝙ cōuenit ratōni vel diſcordat ab eaut dictum eſt. ſicut in rebus naturalibꝰ aliqͥddicit̉ naturale ex eo ꝙ cōuenit nature. Innaturale uero ex eo ꝙ a naturā diſcordat. ſic̄ igitur in naturalibus eſt quedā quies naturalisq̄ ſcꝫ ē ī eo quod cōuenit nature. ut cū graue qͥeſcit deorſum. & quedam innaturalis q̄ eſt īeo qd̓ repugnat nature. ſicut cum graue quieſcit ſurſum. Ita & ī moralibus eſt quedam delectatō bona ſecūdum ꝙ appetitus ſuꝑior autinferior requieſcit in eo qd̓ cōuenit rationi. &quedam mala ex eo ꝙ quieſcit in eo qd̓ a ratione diſcordat & a lege d̓i. Alia ratō accipi pōt