Pars prima. De Effectibusdelectationū.

aliquis per hoc ꝙ alteri benefacit ſperat conſequi aliquod bonū ſibiipſi uel a deo ul̓ ab homine. ſpes aūt ē delectatōis cauſa. Tertio mōꝑ comꝑationem ad principiū. & ſic hoc quodeſt benefacere alteri. poteſt eſſe delectabile percōparatōem ad triplex principiū quoꝝ unumeſt facultas benefaciēdi. & hoc benefacere alteri fit delectabile. inquātū ꝑ hoc fit homini q̄dam ymaginatō abundantis boni in ſeip̄o exiſtētis. ex quo poſſit alijs cōmunicare. & ideohoīes delectant̉ ī filiis & ī ꝓpriis oꝑibꝰ. ſic̄ qͥbus cōmunicāt ꝓprium bonū. Aliud principium eſt habitus inclinans ſecundū que benefacere eſt alicui cōnaturale. unde liberales delectabiliter dant alijs. Tertiū principiū eſt motiuum. puta cū aliquis mouet̉ ab aliquo quēdiligit ad benefaciēdū alicui. Omnia em̄ quefacimus ul̓ patimur ꝓpter amicū delectabiliaſunt. quia amor eſt precipua cauſa delectatōisAd ſeptimuꝫ ſcꝫ utrū ſimilitudo ſit cauſadelectatiōis. dicēdum ꝙ ſimilitudo eſt q̄damunitas. vnde id quod eſt ſimile inquantum ēunum eſt delectabile ſicut & amabile. & ſiquidem id quod eſt ſimile ꝓpriū bonum nō corrumpat ſed augeat eſt ſimpliciter delectabile.puta hō hoī. & iuuenis iuueni. ſi vero ſic corruptiuū ꝓprii boni ſit ꝑ accidēs efficit̉ faſtidioſum uel contriſtās. nō quidem inquantū eſtſimile & unum. ſed īquantū corrūpit id quodeſt magis unū. ꝙ aūt aliquid ſimile corrūpatbonū ꝓpriū ꝯtingit duplicit̓. vno modo quiacorrūpit menſura ꝓprii boni ꝑ quendā exceſſum. bonū em̄ p̄cipue corporale. ut ſanitas ī qͣdā cōmenſuratōe cōſiſtit. & ꝓpter hoc ſuꝑabundantes cibi uel quelibet delectatōes corporales faſtidiunt̉. Alio modo ꝑ directā cōtrarietatē ad ꝓpriū bonū. ſicut figuli abhomināturalios figulos nō inquantū ſunt figuli ſꝫ īquātū ꝑ eos amittūt excellentiā ꝓpriā. ſiue ꝓ priūlucrum q̄ appetūt ſicut propriū bonū. ¶ Adoctauū ſcꝫ vtrū admiratio ſit cauſa delectationis. dicendū ꝙ adipiſci deſiderata eſt delectabile. & ideo quanto alicuius rei amate magiscreſcit deſideriū. tantomagis ꝑ adeptionē creſcit delectatio. & etiā in ipſo augmēto deſiderii fit augmentū delectatōis. ſecūdū ꝙ fit etiāſpes rei amate. ſicut dictū eſt ꝙ ip̄m deſideriūex ſpe eſt delectabile. eſt aūt admiratio deſiderium quoddā ſciendi. qd̓ in hoīe contingit exhoc ꝙ videt effectum et cauſam ignorat. uelex hoc ꝙ cauſa talis effectus excedit cognitionē. aūt facultatem ipſius. & ideo admiratio ēcauſa delectatōis inquantū habet cōiunctamſpem conſequēdi cognitōi eius qd̓ ſcire deſiderat. & ꝓpter hoc oīa mirabilia ſunt delectabilia. ſicut que ſunt rara. & om̄s rep̄ſentatōesrerum etiā que in ſe nunc ſunt delectabiles.Gaudet em̄ aīa in collocutōe uuius ad alteruꝫquia cōferre vnū alteri eſt ꝓprius et cōnaturalis actus rationis. vt ph̓s dicit in ſua poetria.& ꝓpter hoc etiā liberari a periculis magnis ēmagis delectabile. quia eſt admirabile. vt dici

tur in primo rhetorice.DE EFFECTIBVS DELECTATIONIS. DI. XVII.Einde conſiderandū eſt de effectibus delectationis. & circa hoc querunt̉ quattuor. Primo utrū delectationis effectus ſit dilatare. Secūdovtrū delectatio cauſet deſideriū ſuiipſiꝰ. Tertio utrū delectatio īpediat vſuꝫ ratiōis. Quarto utrū delectatio ꝑficiat oꝑatōem. ¶ Ad primum ſcꝫ vtrū delectatōis effectꝰ ſit dilatare.dicendū ꝙ latitudo eſt quedā dimēſio magnitudinis corꝑalis. vnde ī affectōibꝰ aīe. nō niſiſecundū methaphorā dicit̉. dilatatio aūt dicit̉quaſi motus ad latitudīem & cōpetit delectationi ſecundū duo que ad delectatōem requirunt̉. quoꝝ vnū ē ex ꝑte app̄hēſiue virtutis q̄apprehēdit cōiunctōnē alicuiꝰ boni cōueniētisex hac aūt app̄henſione app̄hendit ſe homoꝑfectionem quandā adeptū. que ē ſpiritualismagnitudo. & ſecūdum hoc animus hoīs dicitur ꝑ delectatōem magnificari ſeu dilatari.Aliud aūt eſt ex ꝑte appetitiue virtutis. q̄ aſſētit rei delectabili & ī ea quieſcit quoddammōſe ei p̄bens ad eā interius capiendā. & ſic dilatatur affectus hoīs ꝑ delectatōeꝫ qͣſi ſe tradēsad cōtinendū interius rem delectantē. ¶Adſecūdum ſcꝫ utrū delectatio cauſet deſideriuꝫſuiipſius. dicendū ꝙ delectatio duplicit̓ poteſtcōſiderari. vno modo ẜm ꝙ eſt in actu. Aliomodo ſecūdū ꝙ eſt in memoria. Item ſitis ul̓deſideriū dupliciter accipi poteſt. Vno modoprie ſecūdū ꝙ īportat appetitū rei n̄ habite.Alio modo cōmuniter ſecundū ꝙ īportꝫ excluſionem faſtidii. ¶ Secundū quidē igit̉ ꝙ ē īactu delectatio non cauſat ſitim uel deſideriūſuiipſius ꝑ ſe loquendo. ſed ſolum ꝑ accidēsſi tn̄ ſitis uel deſideriū dicat̉ rei nō habite appetitꝰ. nam delectatio eſt affectio appetitꝰ circa rem p̄ſentem. ſed cōtingit rem p̄ſentem nōperfecte haberi. & hoc poteſt eſſe uel ex ꝑte reihabite uel ex ꝑte habentis. ex ꝑte quidem reihabite eo ꝙ res habita nō eſt tota ſimul. undeſucceſſiue recipit̉ & cum aliquis delectat̉ ī eoꝙ habet. deſiderat potiri eo ꝙ reſtat. ſicut quiaudit primā ꝑteꝫ uerſus & in hoc delectat̉ deſiderat aliam ꝑtem uerſus audire. ut Auguſ.dicit. iiii. cōfeſi. & hoc modo om̄s fere delectationes corꝑales faciunt ſuiīp̄arum ſitim quouſqꝫ cōſummunt̉. eo ꝙ tales delectatōes cōſequunt̉ aliquē motū. ſicut patet ī delectatōibuſciboꝝ. Ex ꝑte aūt ipſius habētis ſicut cum aliquis aliquā rem in ſe īꝑfectam exiſtentē nonſtatim ꝑfecte habet. ſed paulatim acquirit. ſic̄īmundo iſto ꝑcipiētes aliquid īꝑfecte de diuina cognitiōe delectamur. & ip̄a delectatio excitat litim uel deſideriū ꝑfecte cognitionis ſecundū ꝙ poteſt intelligi qd̓ habet. ecc̄i. xxiiii.Qui bibūt me adhuc ſitient. ſi vero ꝑ ſitī autd̓ſiderium intelligat̉ ſola intēſio affectus tollens faſtidiū. ſic delectatōes ſpirituales maxime faciunt ſitim uel deſideriū ſuiip̄arum. delectatōes em̄ corꝑales q̄ augm̄tate ul̓ ꝯtinuate