Pars prima.De Delectatione.

& cito deficiūt. bona vero ſpiritualia ſunt incorruptibilia. ſed quo ad nos delectatōes corporales ſunt magis vehementes ꝓpt̓ tria. Primo qꝛ ſenſibilia ſūt magis nota quo ad nos.qͣm intelligibilia. Secundo etiā quia delectatōnes ſenſibiles cū ſint paſſiones appetitꝰ ſenſitiui. ſūt cū aliqua trāſmutatōe corꝑali quodnon cōtingit in delectatōibus ſpiritualibus nͥquandā redundantiā a ſuꝑiori appetitu ī inferiorem. Tertio quia delectatōes corporalesappetunt̉. vt medicine quedam contra corꝑales defectus vel moleſtias. ex quibus triſtitiequedā cōſequunt̉. vnde delectatōes corꝑalestriſtitiis huiuſmodi ſuꝑuenientes magis ſentiunt̉. & ꝑcōſequens magis acceptant̉ qͣm delectatōes ſpūales q̄ non habēt triſtitias cōtrarias. ideo aūt plures conſequunt̉ delectatiōescorporales. quia bona ſenſibilia ſunt magis. etpluribus nota. & qͥa homīes indigent delectationibus. vt medicinis contra multiplices dolores & triſtitias. ſimiliter cum plures hoīmnon poſſint attingere ad delectatōes ſpirituales q̄ ſunt ꝓprie virtuoſoꝝ. ꝯueniens eſt ꝙ declinent ad corꝑales. ¶ Ad ſextū ſcꝫ vtrū delectationes q̄ ſunt ſecundū tactū ſint maioresdelectatōibus ẜm alios ſenſus. dicēdū ꝙ ſicutdictū eſt vnūquodqꝫ īquantū amat̉ efficiturdelectabile. ſenſus autem vt dicit̉ in principiometh̓. diligunt̉ ꝓpter duo ſcꝫ ꝓpter cognitōꝫ& ꝓpter vtilitate. vnde & vtroqꝫ modo ꝯtingit eſſe delectatōꝫ ẜm ſenſum. ſed quia apprehendere ipͣam cognitōin tanqͣm ꝓpriū bonūquoddā ē hoīs. ideo prime delectatōes ſenſuūque ſcꝫ ſunt ẜm cognitōem ſunt ꝓprie hominū. delectatōes aūt ſenſuū inquātū diligunt̉pter vtilitatē ſūt cōmunes oībus animalibꝰSi igit̉ loquamur de delectatōe ſenſus q̄ ē ratione cognitioīs. manifeſtum eſt ꝙ ſecūduꝫviſum ē maior delectatio qͣm ẜm alium alq̄mſenſum. ſi aūt loquamur de delectatione ſenſus q̄ eſt ratione vtilitatis. ſic maxima delectatīo ē ſecūdū tactum. vtilitas em̄ ſenſibiliūattendit̉ ẜm ordinē ad cōſeruatōes nature animalis. Ad hanc aūt vtilitatē ꝓpinqͥus ſe hn̄tſenſibilia tactus. eſt em̄ tactus cognoſcitiuuseoꝝ ex quibus ꝯſiſtit aīal ſcꝫ calidi & frigidi& huiuſmodi. vnde ẜm hoc delectatōes q̄ ſūtſecūdū tactū ſunt maiores qͣſi fini ꝓpinquiores. & ꝓpter hoc etiā alia animalia que nō habēt delectatōem ſecūdū ſenſum niſi ratiōe vtilitatis nō delectant̉ ſecūdū alios ſenſus. niſi īordine ad ſenſibilia tactus. neqꝫ em̄ odoribusleporū canes gaudent. ſed cibatione. neqꝫ leogaudet voce bouis ſed comeſtione. vt dicit̉ intertio. ethi Cum ergo delectatio tactui ſit maxima ratōne vtilitatis. delectatio aūt viſus ratōe cognitōis. ſi quis vtrūqꝫ cōꝑare uelit inueniet ſimpliciter delectatōi tactus eſſe maiorem delectatōe uiſus. ẜm ꝙ ſiſtit infra limitesſenſibilis delectatōis. quia manifeſtū eſt ꝙ idquod eſt naturale in vioquoqꝫ eſt potentiſſimū. huiuſmōi aūt delectatōes tactus ſunt ad

quas ordinant̉ cōcupiſcentie naturales. ſicutcibi & venerea & huiuſmōi. ſed ſi cōſideremꝰdelectatōes viſus ẜm ꝙ viſus deſeruit intellectui. ſic delectatōes viſus erūt potiores ea ratione qͣ ītelligibiles delectatōes ſunt potioresſenſibilibus. ¶ Ad ſeptimū ſcꝫ vtrū ſit aliquadelectatio naturalis. dicendū ꝙ naturale dicitur qd̓ eſt ſecūdum naturā. vt dicit̉ in. ii. phi.Natura aūt ī hoīe dupliciter ſumi poteſt. vnomodo ꝓut ītellectus & ratio eſt potiſſime natura hoīs. quia ſecūdū eā homo ī ſpecie potiſſime conſtituit̉. & ẜm hoc naturales delectationes hoīm dici poſſunt. que ſunt ī eo ꝙ cōtīgitei ſecundū ratōem ſicut delectari in cōtemplatione veritatis & in actibus uirtutum eſt naturale homini. Alio modo poteſt ſumi nat̉a īhomīe. ẜm qd̓ ꝯdiuidit̉ rationi illud ſcꝫ ꝙ eſtcōmune homī & alijs precipue ꝙ rationi nōobedit. & ſecundū hoc ea que ꝑtinent ad ꝯſeruatōꝫ corporis vl̓ ſecundū īdiuiduū. ut cibuspotus lectus et huiuſmodi. vel ſecūdum ſpēmſicut venereoꝝ vſus dicunt̉ homini delectabilia naturaliter. ſecundū vtraſqꝫ aūt delactationes cōtingit aliquas eſſe innaturales ſimpliciter loquēdo. ſed ꝯnaturales ſecūdum quid.cōtingit em̄ in aliquo indiuiduo corrūpi aliquod pͥncipioꝝ naturaliū ſpēi. & ſic id quodeſt cōtra naturā ſpeciei poteſt fieri ꝑ accidensnaturale huic in diuiduo. ſicut huic aque calefacte eſt naturale ꝙ calefaciat. Ita igit̉ ꝯtīgitꝙ id quod eſt cōtra naturam hoīs. vel quātūad rationē ul̓ quantū ad corporis cōſeruationem fiat huic hoī cōnaturale. ꝓpter aliqͣm corruptionē nature in eo exiſtente q̄ quidem corruptō poteſt eſſe. ul̓ ex ꝑte corꝑis ſiue exegritudine. ſicut febrientibus dulcia vident̉ amara & econuerſo. vl̓ ꝓpter malam cōplexioneꝫ.ſic̄ aliqui delectant̉ in cōmeſtione terre. ul̓ carbonū vel aliquoꝝ huiuſmōi. vl̓ etiā ex ꝑte aīeſicut ꝓpter cōſuetudinē aliqui delectant̉ in comedēdo hoīes. ul̓ in coitu beſtiarū aut maſcl̓orum aut aliquoꝝ huiuſmodi q̄ non ſunt ſecūdum naturā humanā. ¶ Ad octauū ſcꝫ utrūdelectationi ſit aliqua delectatio cōtraria. dicēdum ꝙ delectatio in affectioībus aīe ſicut dictum eſt ꝓportionat̉ quieti ī corporibꝰ naturalibus. dicunt̉ aūt due eſſe quietes cōtrarie q̄ſunt in cōtrariis termīs. ſicut quies que ē ſurſum ei que eſt deorſum. ut dicit̉. v. phiſi. unde& cōtingit in affectibus anime duas delectationes eſſe contrarias.DE CAVSIS DELECTATIONVM. DIS. XVI.Finde conſiderandū eſt de cauſisdelectatōis. Et circa hoc querunturocto. Prinio utruꝫ oꝑatio ſit ꝓpriacauſa delectationis. Secundo utrūmotus ſit cauſa delectatōis. Tertio utrū ſpes& memoria. Quarto utrū t̓ſticia. Quīto utrūactiones alioꝝ ſint nobis delectatiōis cauſa.Sexto utrū benefacere alteri ſit cauſa delectationis. Septimo uttū ſimilitudo ſit cauſa delectationis. Octauo utrum admiratio ſit cauſa