ctatōe.Pars prima.De Dele
eſſe qͣſi in termīo motus. nō enim delectatioeſt generatio ut plato poſuit. ſꝫ magis cōſiſtitin factū eſſe. vt dicit̉ in vii. ethic̄. Der hoc autēqd̓ dicit. ſenſibilis excludunt̉ ꝑfectioēs reruminſenbiliū. in quibus nō eſt delectatō. ſic ergopatet ꝙ cū delectatō ſit motus ī appetitu animali ꝯſequēs app̄henſionē ſenſus delectatio ēpaſſio anime ¶ Ad ſecundū ſcꝫ vtrū delectatio ſit in tꝑe. dicendū ꝙ aliqͥd ꝯtīgit eſſe ī tꝑedupliciter. vno modo ẜm ſe. alio mō ꝑ aliud.& quaſi ꝑaccidens. qꝛ em̄ tꝑs eſt numerꝰ ſucceſſiuoꝝ. illa ẜm ſe dicunt̉ eſſe ī tꝑe. de quorūratōe eſt ſucceſſio. vel aliqͥd ad ſucceſſionē ꝑcinens. ſicut motus. quies. locutio & huiuſmōiſecundū vero aliud & nō ꝑ ſe dicunt̉ eſſe ī tēpore illa de quoꝝ ratōe non eſt aliqua ſucceſlio. ſed tn̄ alicui ſucceſſiuo ſubiacent. Sic̄ eſſehoīem de ſui ratione nō habet ſucceſſionē. nōem̄ eſt motus. ſed terminꝰ motus uel mutationis vl̓ generatōis ipſius. ſed qꝛ humanū eſſeſubiacꝫ cauſis trāſmutabilibus. ẜm hoc eſſe hominē ē in tꝑe. Sic ergo dicēdū ē ꝙ delectatioſecundū ſe quidē nō eſt in tēpore. eſt em̄ delectatio in bono iā adepto qd̓ eſt quaſi terminꝰmotus. ſed ſi illud bonū iam adeptū tranſmutatōi ſubiaceat. erit delectatō ꝑaccidens ī tēꝑeſi aūt ſit omnīo intrāſmutabile. delectatio nōerit in tꝑe nec ꝑ ſe nec ꝑaccidēs ¶ Ad tertiumſcꝫ vtrū gaudiū ſit idē qd̓ delectio. dicendumꝙ gaudiū. vt auic̄. dicit ī ſuo libro de aīa. eſtquedā ſpecies delectatōis. eſt aūt ꝯſideranduꝫꝙ ſicut ſunt q̄dam cōcupiſcentie naturales. q̄ciam aūt non naturales. ſed cōſequunt̉ ratio.nem. vt ſupra dictū eſt. ita etiā delectationuꝫquedā ſunt naturales q̄dā n̄ naturales. q̄ ſūtcum ratione. Vel ſicut dam̄. & Greg̓. nicenusdicūt. q̄dā ſunt corꝑales. quedā aīales qd̓ ī idēredit. Delectamur em̄ & in hiis que naturalit̓cōcupiſcimus ea adipiſcētes. & in hiis que cōcupiſcimus ẜm ratōem. ſed nomē gaudii nōhabet locum. niſi in delectatione q̄ conſequit̉rationē. vnde gaudiū nō attribuimus brutisanimalibus. ſed ſolū nomē delectatōis. omneaūt qd̓ ꝯcupiſcimus ſecūdū naturā. poſſumꝰſecūdū naturā. poſſumus etiā cū delectatōnerationis ꝯcupiſcere. ſed nō ecōuerſo. vnde deomībus poteſt eſſe delectatio. poteſt eciaꝫ eſſein habentibus ratōem. quāuis nō ſemꝑ de omnibus ſit gaudiū. quandoqꝫ em̄ aliquis ſentitaliqͣm delectatōem ẜm corpus. de qua tn̄ nongaudet ſecūdum ratōem. & ſecundū hoc patꝫꝙ delectatio eſt ī plus qͣꝫ gaudiū. ¶ Ad quartum ſcꝫ vtrū delectatio ſit in appetitu intellectiuo. dicēdū ꝙ ſicut dictū eſt. delectatō quedam ſequit̉ app̄henſionem ratōis. Ad apprehenſionē aūt ratōis nō ſolum cōmonet̉ appetitus ſenſitiuus ꝑ applicatōem ad aliquid ꝑticulare. ſed etiam appetitus intellectiuus qͥ dicit̉ voluntas. & ẜm hoc ī appetitu intellectiuoſiue ī uoluntate eſt delectatio q̄ gaudiū dicit̉non aūt delectatio corꝑalis. hoc tn̄ intereſt inter delectatōem vtriuſqꝫ appetitus. ꝙ delecta
tio appetitus ſenſibilis eſt cū aliqua tranſmutatione corꝑali. delectatō aūt appetitus intellectiui nichil eſt aliud qͣm ſimplex motus volūtatis. & ſecundū hoc Augͥ. dicit. xiiii. de ci.de. ꝙ cupiditas et leticia non eſt aliud qͣm voluntas in eoꝝ cōſequutōne que volumus.Ad quītū ſcꝫ vtrū delectatōes corꝑales & ſenſibiles ſint maiores delectatōibus ſpiritualibꝰdicendū ꝙ ſic̄ dictū eſt delectatio ꝓuenit excōiunctiōe ſibi cōueniētis q̄ ſentit̉ uel cognoſcitur. In oꝑibus aūt anime p̄cipue ſenſitīe etintellectiue. eſt hoc cōſiderandū ꝙ ſi non trāſeant in materiā exteriorē ſunt actus vel ꝑfectōnes oꝑantis. ſcꝫ inteligere. ſentire. velle. ethuiuſmodi. nam actiones q̄ tranſeūt in exteriorem materiā magis ſunt actiones & perfectōnes materie trāſmutate. Motus em̄ ē actꝰmobilis a mouēte. ſic igit̉ p̄dicte actōnes aīeſenſitiue & intellectiue. etiam ipſe ſunt quoddam bonū oꝑantis. & ſunt etiā cognitiue perſenſum & ꝑ intellectū. vnde etiā ex ipſis ꝯſurgit delectatiō & nō ſolum ex eoꝝ obiectis. Siigit̉ cōꝑant̉ delectatōes ītelligibiles delectatōnibus ſenſibilibus ẜm ꝙ delectamur in ipſisactionibus. puta in cognitione ſenſus & ī cognitione inteliectus. non eſt dubiū ꝙ multolunt maiores delectatōes ītelligibiles qm̄ ſenſibiles. Ml̓tomagis em̄ delectat̉ homo de hocqd̓ cognoſcit aliqͥd ītelligēdo qͣꝫ de hoc quodcognoſcit aliqͥd ſentiēdo. qꝛ intellectualis cōnitio. & ꝑfectior eſt. & magis etiā cognoſcit̉.qꝛ intellectus magis reflectit̉ ſupra actū ſnūqm̄ ſenſus. eſt etiā cognitio inteilectiua magͣdilecta. nullus em̄ eſt qͥ non magis vellet carere uiſu corꝑali qͣm viſu intellectuali. eo modoquo beſtie vel ſtulti carent. Sic Auguſt. dicitī libro de ciuitate dei. Sed ſi comꝑent̉ delectatōes. ītelligibiles ſpirituales. delectatōibꝰ ſenſibilibus corꝑalibus. Sic ſecundū ſe & ſimpliciter loquēdo delectatōes ſpirituales ſunt maiores. et hoc apparet ẜm tria qͦ r̓quirunt̉ ad delectatōem. ſcꝫ bonū cōiunctum. & id cui coniungit̉. & ipſa cōiunctio. nam ip̄m bonū ſpūale. & eſt maius qͣm bonū corꝑale & ē magisdilectum cuius ſignū eſt ꝙ hoīes etiā a maximis corꝑalibus voluptatibus abſtinent. vt nōꝑdāt honorē qͥ eſt bonum ītelligibile. Similit̓ipſa ꝑs intellectiua ē multo nobilior & magiſcognoſcitiua qͣm ꝑs ſenſitiua. Cōiunctio etiāvtriuſqꝫ eſt magis intima & magis ꝑfecta &magis firma. Intimior quidē eſt. qꝛ ſenſus ſiſtit circa exteriora accidētia rei. Intellectus u̓openetrat vſqꝫ ad rei eſſentiā. obiectū em̄ intellectus eſt ꝙ qnid eſt. ꝑfectior aūt eſt cōiuctioquia cōiunctioni ſenſibilis ad ſenſum adiungitur motus qui eſt actus īperfectus. vnde etdelectationes ſenſibiles non ſunt tote ſimul.ſed in eis aliquid ꝑtrāſiit. & aliquid expectat̉ꝯſuminādū. vt patꝫ in delectatōe ciboꝝ & venereoꝝ. ſed intelligibilia ſunt abſqꝫ motu. vn̄delectatōes tales ſunt tote ſimul. & etiam firmior. qꝛ delectabilia corꝑalia ſūt corruptibilia