Pars prima. De Deſiderio.De Cōcupiſcētia. Diſtinctio. xiii.
conditores iuſta diſcernūt. ꝑ me principes imꝑant et potētes decernūt iuſtitiam. Item ſap̄.vii. p̄poſui illam ſcꝫ ſapiētiā regnis et diuitiasnichil eſſe dixi ī cōparatōe illius. qm̄ om̄e aurum in cōꝑatione illius harena eſt exigua. &tanqͣm lutū eſtimabit̉ argentū ī ꝯſpectu illiꝰſuper ſalutē & ſpeciē dilexi eaꝫ. Item Sap̄. vi.Diligite lumē ſapientie om̄s qui p̄eſtis ppl̓isIdem. Emitte illam de ſede magītudīs tue. vtmecū ſit & mecū laboret. vt ſciam qͥd acceptūſit coram te om̄i tꝑe. Scit em̄ illa omnia & intelligit. & deducet me in oꝑibus meis ſobrie.& cuſtodiet me ī ſua potentia. & erūt acceptaoꝑa mea. & diſponā populū meū iuſte. & erodignꝰ ſediū patris mei. Quarto deſiderare debemus pulcritudinē honeſtatis. ecc̓i. xl. Gratiā& ſpeciē deſiderabit oculus. Quod duobꝰ modis poteſt intelligi ſcꝫ coniunctim. in ſpeciemgratioſam. vel diuiſim. gratiam interiꝰ iuſtificantē. & ſpēm ꝯuerſatōis exterius honeſtantem. vnum ē neceſſariū ꝓpter ꝯſcientiā. aliudpropter famam. vel ꝓpter exemplū ꝓximis īhibendū. Quinto deſiderare debemus pleītudinem meritoꝝ. Attende cū quātis laboribusꝑiculis. ſollicitudinibꝰ. & anguſtiis acquirūthoīes huius ſeculi diuitias tēporales. tranſeūtmaria regna. & terras circueūt. ſuſtinent glacies niues. frigora. pluuiaſ. et ſolis ardores. vtacquirāt incertas diuitias theſaurizant ſibi interrā. vbi tinea & erugo demolit̉. & vbi fureseffodiūt & furant̉. quantomagis nos ſi ſapiētes eſſemus. faceremus nobis theſaurum ī deficientē in celis. ad qd̓ nos hortat̉ dn̄s Math̓..vi. Theſaurizate vobis theſauros in celo. vbinec tinea nec erugo demolit̉. & vbi fures nōeffodiūt nec furant̉. De hoc theſauro diciturꝓuer. xxi. Theſaurus deſiderabilis & oleū inhabitaculo iuſti. Theſaurus deſiderabilis meritoꝝ & oleū gratie. vel oleū pietatis inhabitaculo id eſt ꝯſcientia iuſti. Attende ꝙ ſicut maiori theſauro indigent principes. qͣm ſubiecti.Immo periculoſum ē principi eſſe ſine theſauro. ita maioribus meritis indigent principes& in maiori ſunt periculo. niſi maiorem theſaurum habeant meritorum. Ceterum abſuidum eſt qd̓ principes agregent ſibi theſaurostemporales. & careant ſpiritualibus & eternis. Sexto deſiderare debemꝰ dulcedinē gaudioꝝ. Hec dulcedo ſentit̉ aliqͣlit̓ ī ſecreto orationis & ꝯtemplationis. Sicut expertā ſe gaudet anima ſancta. Can. ii. Sub vmbra illiꝰ q̄ꝫdeſiderabā ſedi. & fructus eiꝰ dulcis gutturimeo. Item Can. v. Dilectus meus candidꝰ &rubicūdus electus ex milibꝰ. Sequit̉. Gutturillius ſuauiſſimū. & totus deſiderabilis. veretotꝰ deſiderabilis. quia nō ſolū deſiderabiliscontēplatio diuinitatis. ſed etiam humaītatisnec ſolū gloria regnantis. ſed etiā aduentꝰ naſcentis. Aggei. ii. Veniet deſideratus cunctisgentibꝰ &cͣ. Et humilitas ꝯuerſantis et paſſiomorientis. yſa. liii. Aſcendet ſicut virgultū coram eo. & ſicut radix de terra ſitienti. Sequit̉
Deſiderauimus eū deſpectū. & nouiſſimū virorum virū doloꝝ & ſcientē &cͣ. Hec plenitudo inchoatur hic in via. pͣs. Benedic anīa meadomino. qui replet ī bonis deſideriū tuū. ſedcōſumatur in patria. Ideo dicebat. pͣs. Sic̄ ceruus deſiderat ad fontes aquarū ⁊cͣ. Item apl̓sphil̓. ii. deſideriū habēs diſſolui. & eſſe cū xp̄omulto meliꝰ eſt. vere melius. qꝛ ibi eſt om̄e bonum. ꝓuer. xxi. Deſideriū iuſtoꝝ om̄e bonū.ꝓpter quod moyſi dixit. exo. xxxiii. Ego oſtēdam tibi omne bonū. hoc aūt deſideriū īplebitur ſicut ꝓmiſit ſpirituſſanctus. ꝓuer. x. Deſideriū iuſtis dabitur.¶ Concupiſcētia proprie eſt in appetitu ſenſitiuo. ¶ De cōcupiſcētia vero querūtur quattuor. Primo vtrū ꝯcupiſcentia ſit ī appetitu ſenſitiuo. Secūdo vtrū ſit paſſio ſpecialis. TercioVtrū ſint aliq̄ ꝯcupiſcētie naturales & aliquenon naturales. Quarto vtrū ꝯcupiſcentia ſit īfinita. ¶ Ad primū ſcꝫ vtrū concupiſcentiaſit in appetitu ſenſitiuo. dicendū ꝙ ſicut ph̓sdicit in primo rethorice. Cōcupiſcētia eſt appetitus delectabilis. Eſt autē duplex delectatio.vna q̄ eſt in bono ītelligibili qd̓ eſt bonū rationis. Alia que ē in bono ẜm ſenſum. prima qͥdem delectatio videt̉ aīe tm̄ eſſe. Secūda autēeſt anime & corꝑis. quia ſenſus eſt virtus ī organo corporeo. vnde & bonū ſecūdum ſenſuꝫeſt bonū totius ꝯiuncti. Talis aūt delectatōisappetitus videt̉ cōcupiſcentia eſſe q̄ ſimul pertinet & ad aīam & ad corpus. vt ip̄m nomenꝯcupiſcentie ſonat. vn̄ concupīa ꝓprie loquendo eſt ī appetitu ſenſitiuo. & in cōcupiſcibiliq̄ ab ea denominat̉. appetitus aūt ſapīe. vl̓ aliorum bonoꝝ ſpiritualiū interdū cōcupiſcētianominat̉. Sicut dicit̉ Sap̄. vi. Cōcupiſcentiaſapientie deducit ad regnū ꝑpetuum. Et ī. pͣs.Concupiui mandata tua. et ꝯcupiuit aīa meadeſiderare iuſtificatōes tuas. & hoc vel ꝓpterſimilitudinē quandā. uel ꝓpter intenſionemappetitus ſuꝑioris partis. ex quo fit redūdantia in īferiorē appetitū. vt ſimul etiam ipſe īferior appetitus ſuo mōtendat in ſpirituale bonum ꝯueniens appetitū ſuperiore. & etiā ip̄mcorpꝰ ſpiritualibus deſeruiat. Sicut in. pͣs. dicit̉. Cor meum et caro mea exultauerūt ī deuꝫviuum. ¶ Ad ſecundū ſcꝫ vtrū ꝯcupiſcentiaſit paſſio ſpecialis. dicendum ꝙ ſicut dictumeſt bonū delectabile ẜm ſenſum. eſt ꝯmuniterobiectum ꝯcupiſcibilis. vn̄ ſecundū eius differentiā diuerſe paſſiones ꝯcupiſcibiliſ diſtīguūtur. diuerſitas aūt obiecti poteſt attendi. vel ſecundū naturā ipſiꝰ obiecti. vel ſecundū diuerſitatem in uirtute agendi. diuerſitas aūt obiecti actiui q̄ eſt ſecundū rei naturā. facit materialē differentiā paſſionū. ſed diuerſitas que ēẜm virtutē actiuam. facit formalem differētiam paſſionū ſecundū qͣm paſſiones ſpecie differunt. Eſt aūt alia ratio virtutis motiue ip̄iꝰfinis uel boni ẜm qd̓ eſt realiter p̄ſens. et ẜmqd̓ ē abſens. nā ſecūdū ꝙ eſt p̄ſens facit ī ſeip̄oquieſcere. Secundū aūt ꝙ eſt abſens facit ad