Pars prima.DeOdio.Diſtinctio. xii.
app̄hendit̉ ut repugnans & nociuū. ſicut aūtomne ꝯueniēs inquantū huiꝰ mōi habet rationem boni. ita omne repugnans uel nociuū īquantū huiꝰ modi habet ratōem mali. & ideoſicut bonū eſt obiectum amoris. ita maluꝫ eſtobiectum odii. ¶ Ad ſecundū ſcꝫ utrū odiūcauſet̉ ex amore. Dicendū ꝙ ſicut dictum eſtamor conſiſtit inquadā ꝯuenientia amātis adamatum. odium uero ꝯſiſtit in quadā repugnancia uel diſſonācia. oportet aūt in quolibetpriꝰ ꝯſiderare qͥd ei ꝯueniat quā quid ei repugnet. ꝑ hoc em̄ aliquid eſt repugnans alteri qd̓eſt corruptiuū uel īpeditiuum eius ꝙ eſt cōueniens. unde neceſſe eſt ꝙ amor ſit prius odio& qd̓ nihil odio habeat̉ niſi ꝑ hoc qd̓ ꝯtrariat̉ꝯueniēti ꝙ amat̉ & ẜm h̓ omne odiū ex amore cauſat̉. ¶ Ad terciū ſcꝫ utrū odium forciꝰſit amore. Dicendū ꝙ īpoſſibile eſt effectū ſuacauſa eſſe fortiorē. omne em̄ odiū ꝓcedit ex aliquo amore ſicut ex cauſa tu ſuꝑra dictum ēunde īpoſſibile eſt ꝙ odium forcius ſit amoreſimpliciter. ſed oportet ulteriꝰ ꝙ amor ſimpliciter loquēdo ſit odio forcior. Forcius em̄ mouet̉ aliqͥd in finem qͣm in ea q̄ ſunt ad finemreceſſus aūt a malo ordinat̉ ad ꝯſequucōeꝫ boni ſicut ad finē. unde ſimpliciter loquēdo forcior eſt motus aīe in bonū qͣm in malum. ſedtn̄ aliqn̄ videt̉ odiū fortius amore ꝓpter duoPrimo quidē qꝛ odiū eſt magis ſenſibile qͣꝫ amor. cum em̄ ſenſus ꝑceptio ſit in quadā īmutatione ex quo aliqͥd iam īmutatū eſt non itaſentit̉ ſicut qn̄ eſt ī ip̄o īmutari. vnde calor febris ethice qͣmuis ſit maior qͣm calor tercianenon tn̄ ita ſentit̉ ſicut calor terciane qͥa calorethice iam verſus ē qͣſi ī habitū & naturā ꝓpter hoc etiā amor magis ſentit̉ in abſentia amati. ſicut augͥ. dicit in. x. de trini. Ꝙ amor n̄ita ſentit̉ cum nō ꝓdit eum indigētia. & ꝓpt̓hoc etiā repugnātia eiꝰ ꝙ oditur ſenſibiliꝰ ꝑcipit̉ qͣm ꝯuenientia eius ꝙ amat̉. Secūdo qͥanon comꝑatur odiū ad amorē ſibi correſpōdētem. ẜm em̄ diuerſitatē bonoꝝ eſt diuerſitasamoꝝ in magnitudine & paruitate quibus ꝓporcionant̉ oppoīta odia. vn̄ odiū ꝙ correſpōdet maiori amori magis mouet qͣm minor amor. ¶ Ad quartū ſcꝫ vtrū aliqͥs poſſit odiohabere ſeip̄m. Dicēdū ꝙ īpoſſibile eſt qd̓ aliqͥsꝑ ſe loquēdo odiat ſeipſum. naturalit̓ em̄ vnūquodqꝫ appetit ſibi bon̄. nec poteſt aliqͥs aliqͥdſibi appetere niſi ſub ratione boni. nam malūeſt p̄ter volnntatē. vt dyoniſiꝰ dicit. iiii. ca. dedi. 10. Amare aūt aliq̄m eſt uelle ei bonuꝫ. vn̄neceſſe eſt ꝙ aliqͥs amet ſeip̄m. et īpoſſibile eſtꝙ aliqͥs ſeip̄m odiat ꝑ ſe loquēdo. ꝑaccidēs tn̄ꝯtingit qd̓ aliquis ſeip̄m odio habeat. & hocdupliciter. vno modo ex ꝑte boni ꝙ ſibi vult aliquis. accidit em̄ qn̄qꝫ illud ꝙ appetit̉. vt ſecūduꝫ qͥd bonū eſſe ſimpliciter malū. & ẜm hocaliqͥs ꝑaccidens vult ſibi malū ꝙ ē odire. Aliomō ex ꝑte ſui ipſius cui vult bonū. vnūquodqꝫ em̄ maxime eſt id qd̓ eſt principalius in ip̄ovnde ciuitas dicit̉. facere ꝙ rex facit qͣſi rex
ſit tota ciuitas. Manifeſtū eſt ergo qd̓ homomaxime eſt mens hoīs. cōtingit aūt ꝙ aliquieſtimant ſe maxime eſſe id qd̓ ſunt ẜ in naturam corꝑalē & ſenſitiuā. vnde amāt ſe ẜm idqd̓ eſtimant ſe eſſe. ſed odinnt id ꝙ vere ſuntdum volūt ꝯtraria rationi. & vtroqꝫ modo ille qui diligit iniqͥtatē. odit non ſolū aīam ſuāſed etiā ſeip̄m. ¶ Ad quintū ſcꝫ vtrū aliquispoſſit odio habere veritatē. Dicendū ꝙ bonuꝫ& verum et ens ſunt idē ẜm rem ſed differūtratione. bonū em̄ habet ratōem appetibilis nōaūt ens vel verū qͥa bonū eſt ꝙ omīa appetūt& ideo bonū ſub ratōe boni non poteſt odiohaberi nec in vniu̓ſali nec īꝑticulari. ens autē& verum in vniu̓ſali quidē odio haberi n̄ poſſunt. quia diſſonantia eſt cauſa odii & ꝯuenientia cauſa amoris. ens aūt & verū ſunt coīaoībus. Sꝫ ī ꝑticulari nihil ꝓhibet quoddā ens& qd̓dam verū odio haberi. īquantū habet rationē ꝯtrarii & r̓pugnātis. ꝯtrarietas em̄ & repugnācia nō aduerſat̉ ratōni entis & veri ſic̄aduerſat̉ ratōi boni. Contīgit aūt verū aliqd̓ꝑticulare tripliciter repngnare vl̓ ꝯtrariari bonō amato. vno modo ẜm qd̓ veritas eſt cauſaliter & originaliter in ip̄is rebus & ſic homoquādoqꝫ odit aliqͣm veritatem dum uellet nōeſſe verū ꝙ eſt verū. Alio modo ẜm ꝙ veritaseſt in coguitōe ipſiꝰ homīs q̄ īpedit ip̄m a ꝑſequutōe amati. ſicut ſi aliqui vellēt nō cognoſcere veritatē fidei ut libere peccarent. ex quorū ꝑſona dicit̉ Iob xxii. Sciēciam viarū tuarūnolumus. Tercio modo habet̉ veritas ꝑticularis odio tanqͣm repugnās ꝓut eſt ī intellectualterius puta cū aliquis latere volens in peccato odit ꝙ aliqͥs veritatē circa ſuū peccatū cognoſcat & ẜm hoc dicit augꝰ. in. x. cōfeſ. ꝙ homīes amant veritatē Incentē oderunt eam redarguentem. ¶ Ad ſextū ſcꝫ vtrū aliqͥd poſſit odio haberi in uniu̓ſali. Dicendū ꝙ de vniuerſali dupliciter ꝯtingit loqui vno mō ẜm ꝙſubeſt intentōi vniuerſali. alio aūt modo denatura cui talis intentio attribuit̉. Alia eſt cōſideratio hoīs vniu̓ſalis & alia hoīs ī eo ꝙ hōSi igit̉ vniu̓ſale accipiat̉ primo modo. ſic nulla potentia ſenſitiue ꝑtis neqꝫ app̄henſiua neqꝫ appetitiua poteſt in vniuerſale. quia vniu̓ſale fit ꝑ abſtractōem a materia indiuiduali īqua radicat̉ oīs virtus ſenſitiua. poteſt tn̄ aliqua potētia ſenſitiua & app̄henſiua & appetitiua ferri in aliqͥd uniuerſaliter. ſicut. diciꝰ ꝙobiectū viſus eſt color ẜm genus nō qͥa uiſuscognoſcat coloreꝫ uniuerſalē. ſꝫ quia ꝙ ſit cognoſcibil̓ a uiſu nō ꝯuenit colori in quantū eſthic color ſed in quātū eſt color ſimpliciter. ſicigit̉ odiū ſenſitiue ꝑtis poteſt reſpicere aliqͥd īuniuerſali qꝛ ex nat̉a cōi aliquid aduerſaturalteri & nō ſolum ex eo ꝙ ē particularis ſicutlupus oui. vnde ouis odit lupum generaliter.ſed ira ſemꝑ cauſat̉ ex aliquo ꝑticl̓ari quia exaliquo actu ledētis. actus aūt ꝑticulariū ſuntEt ꝓpter hoc ph̓s dic̄ ꝙ ira ſemꝑ eſt ad aliqͥdparticulare vl̓ ſingulare. odiū vero poteſt eſſe