Druckschrift 
In Aristotelis categorias commentarium, griech.
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

δὲ οὐ καθ' αὑτὸ. ἀλλ' εἰ ἄρα κατὰ συμβεβηκὸς, καθόσον οἷμαι καὶ τὸ σχῆμαπεριέχει ἡμορφη. εἴτι δὲ ἄλλο τοῦτοις ὅμοιον τοῖς εὐθεσι καὶ καμπύλοις προσεθηκε τὰ ἑλι-κοειδῆ καὶ κωνοειδὴ, καὶ φακοειδῆ λέγων τῶν σχημάτων. καὶ τὰ τοιαῦτα, ἅπερμι-κτην ἔχει τὴν φύσιν ἐξ εὐθέος καὶ περιφέρους ὡς καὶ οἱ γεωμέτραι φασίν. ὅτι δὲ ποι-ότητες αὗται, ἀπὸ τοῦ λόγου τῆς ποιότητος κατασκευάζει. εἰ γὰρ ἐφ' ἑκάστου τούτωνποιόντι λέγεται, ἀφ' οὐ δὲ ποιόντι λέγεται τοῦτο ποιότης ἐστὶ, ποιότης ἂν εἴη ἑκά-στου τούτων. τὸ δὲ μανον καὶ πυκνὸν, οὐχ ὡς ἀπομανότητος καὶ πυκνότητος παρωνο-μάσθαι φησίν, οὐδὲ πῶς ἔχοντα παρεχεσθαι τὸ μανὸν καὶ πυκνὸν, ἀλλὰ τῶ τὰ μόριαδιεστηκεναι ἀπ' ἀλλήλων. ὡς παρεμπίπτειν τί ἑτερογενὲς σῶμα, τοῦτο λέγεται μα-νόν. ὡς σπογγίαι καὶ κισσήρεις. πυκνὸν δὲ, τὸ τὰ μόρια συνεγγυς ἔχον. ὡς μηδὲν ἑτέ-ρογενὲς μεταξὺ παρεμπίπτειν. ὡς ἐπὶ χρυσοῦ καὶ σιδήρου θεωρεῖται. εἰ οὖν θέσινμᾶλλον τῶν μορίων δηλοῖ ταῦτα ἀλλ' οὐχι τὸν χαρακτήρα, οὐκ ἄν εἴη ποια. ἀλλὰ καὶ τὸλεῖον τοῦτο ἐστιν, οὗ τὰ μόρια ἐπ' εὐθείας ἐπίσης κεῖται. ὡς ἐπὶ τῶν ἀποτεταμένωνμαρμάρων. τραχυδὲ, οὗ μὴ ἐπίσης κεῖται. ἀλλὰ τὰ μὲν, ὑπερέχει. τὰ δὲ, ἐλλείπει, ὡςἐπὶ τοῦ πρίονος. θέσιν ἄρα καὶ τὰ τοιαῦτα δηλοῖ. ἡ δὲ θέσις, ἤτοι τῆς τῶν πρός τι κατη-γορίας ἐστιν ὡς εἴρηται ἐν ἐκείνοις, ἢ ὑπὸ τὸ κεῖσθαι ὑπάγεται. καὶ γὰρ τὰ κείμενα,θέσιν τινὰ δηλοῖ. Επιστησαι δὲ ἄξιον ὡς οἶμαι, μήποτε ἡ μανότης καὶ πυκνότηςκαὶ λειότης καὶ τραχύτης, καὶ ποιότητες τινὲς εἰσὶ κατὰ τὴν χαρακτῆρα, ὡς θερμότηςκαὶ ψυχρότης. καὶ θέσιν τινὰ δηλοῦσικατὰ τὴν τῶν μορίων σύνταξιν. καὶ οὐδὲν θαυ-μαστον, τὸ αὐτὸ κατ' ἄλλο καὶ ἄλλο ὑπ' ἄλλην καὶ ἄλλην ἀνάγεσθαι κατηγορίαν, ὡς καὶ τῶ ἀριστο-τέλεικαὶ τοῖς τοῦ ἀριστοτέλους ἐξηγηταῖς δοκεῖ. πληρωσας δὲ τὰ εἴδη τῆς ποιότη-τος, ἐπήγαγεν. ἴσως μὲν οὖν καὶ ἄλλος ἂν φανείη τρόπος ποιότητος. οὐχ ὡς φιλόσο-φον εὐλάβείαν ἐν δεικνύμενος, ὥστινες οἶονται. οὐ δὲ ὅτιδυς διαίρετος ὁ περὶ τῶνπρώτων γενῶν λόγος ὡς ἄλλοι. οὐ δὲ ὅτι τὰς διαφορὰς ἐνδείκνυται καθὰς λογικὸνκαὶ ἄλογον. καὶ τὰ ἄλλα θεωρεῖται ποιὰ τὰ οὐσιώδη καὶ διαιρετικὰ τῶν γενῶν. οὐ-σίαι γάρεισιν ἐκεῖνα μᾶλλον, ἀλλ' οὐ ποιότητες. εἰ δὲ ποιότητες ἦσαν, οὐκἄν οὕτως εἰςἐσχάτην τάξιν ἀπερρίφησαν. Ανδρόνικος δὲ πέμπτον εἰσάγει γένος, ἐν ὧ τάττειμανότητα καὶ πυκνότητα. κουφότητα. βαρύτητα. παχύτητα. οὐ τὴν κατὰ τὴνὀγκὸν, ἀλλὰ καθὸ ἀεραλέγομεν λεπτὸν εἶναι καὶ τοῦ ὕδατος λεπτότερον. ποιὰ γάρ-φησι λέγομεν παντατὰ τοιαῦτα, τῶ ἀπὸ ποιότητος εἶναι αὐτὰ. ὁμοίως δὲ καὶ τὸ δι-αφανὲς καὶ τὸ σκοτεινόν. ὥστε φησιν, ἢ ἄλλότι γένος ποιότητος τοῦτο θετέον, ἢ συζευ-κτέον αὐτὰ ταῖς παθητικαῖς. τῶ μὲν γὰρ παθεῖν τί τὸ σῶμα τούτων ἕκαστον, τοοῦτοιγεγονε. διαφέρει δὲ ἐκείνων, ὅτι πάθους οὐκ εἰσὶν ἐμποιητικαὶ αὗται. εὕδωρος δὲ τὴνπαχύτητα, καὶ λεπτότητα, εἰς ἕτερον τάττει γένος. τὰς δὲ ἄλλας οὔ. οἱ δὲ περὶ τὴν ἀχαί-κὸν, ταγτας μὲν εἰς τὸ τέταρτον γένος τάττουσι, συνεπομένας τῶ μανῶ καὶ πυκνῶ. ἐκεί-νας δὲ μᾶλον αἰνίττεσθαι τὴν ἀριστοτελήν φασίν, ἐν τῶ ἴσως δὲ καὶ ἄλλο γένος. ἃς ἐν τῆ περὶ γέ-νέσεως καὶ φθορᾶς, τῶ θερμω καὶ ὑγρῶ, καὶ ψυχρῶ καὶ ξηρῶ συνέταξεν. εἰσὶ δὲ αὗται. βαρύ-ΑΗ γ