Druckschrift 
In Aristotelis categorias commentarium, griech.
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ὥστε καὶ τὴν οὐσίαν. μήποτε οὖν εἰ μὲν κατ' οὐσίαν ἐστὶν ἡ τοῦ λογικοῦ διαφορᾶ, εἰδη τικήτίς ἐστι. καὶ οὐ κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἡττον θεωρουμένη, ὥσπερ ἐν ἀνθρώπω καὶ δαιμονι. οὐγὰρ δὴ ποτε τὸ ἥττον τοῦ ἀνθρώπου ἐπιτεινόμενον, εἰς δαιμονίαν ἥξει τελειότητα. εἰ δὲ κατὰἕξιν ἢ ἐνέργειαν, οὐκ έτι περὶ τὴν οὐσίαν ἐστιν ἡ τοιαύτη διαφορᾶ. ἀλλὰ πῶς ἡ ὕλη οὐσίαμᾶλον τίς οὖσα, καὶ αὐτὴ τὸ μᾶλον καὶ τὸ ἥττον σημαίνειν λέγεται καὶ μικρὸν καὶ μέγα. καὶ τἀνάν-τία ὅλως φαντάζεσθαι. καίτοι οὐσία τίς οὖσα καὶ ἡ ὕλη, ὥσπερ καὶ τὸ εἶδος. ἡ καὶ αὐτὴ καθ'ἑαυτὴν μὲν οὐδάμως διαφέρει. δυνάμει γὰρ πάντα ἐστιν. ὡ σαύτως καὶ τὴν ἴσην πρὸςὅλα τὰ ὄντα ἔμφασιν καὶ ὑποδοχὴν τῆς οὐσίας, ἡγε πρώτη ὕλη παραδέχεται. ἀπὸδὲ τῆς τοῦ εἴδους σχέσεως, παραγίνεται εἰς αὐτὴν ἡ τοιαύτη παράλλαξις.λάλιστα δὲ οὐσίας δοκεῖ ἴδιον. ἕως τοῦ, ἐπὶ δὲ τῶν ἄλλων οὐδενὸς φαίνεται τὸ τοιοῦτον.Ειπὼν ὅσα τῆ οὐσία κοινα καὶ πρὸς ἄλληλα παρακολουθεῖ, καὶ μὴ μόνη αὐτῆ ὑπάρχει, καὶὅσα μὴ πάση, καὶ διατοῦτο δείξας μηδὲν τούτων τῆς οὐσίας ἴδιον ὂν, ἐπὶ τὸ μάλιστα ἰδιοναὐτῆς δοκοῦν μετελήλυθε. τοῦτο δέ ἐστι, τὸ ταύτον καὶ ἓν ἀριθμῶ ὃν, τῶν ἐναντίωνεἶναι δεκτικὸν. καὶ τὸ μὲν, μάλιστα δηλοῖ τὴν ὡς πρὸς τὰ εἰρημένα παράθεσιν ὅτιμᾶλον ἐκείνων ἰδιον. τὸ δὲ δοκεῖ πάλιν προσκείμενον, ἐνδείκνυται ὅτι οὐδὲ τοῦτο κυ-ρίως ἰδιόν ἐστι. δοκεῖ δὲ ἰδιον, διὰ τὸ μόνη τῆ οὐσία ὑπάρχειν. ἅμα δὲ ἐν δείκνυται τρδοκεῖ. ὅτι οὐχοἷόντε τὸ κυρίως ἴδιον, ἐπὶ τῶν πρώτων γενῶν λαβεῖν. διὰ τὴν ἁπλότη-τα δηλονότι, καὶ τὴν ὁλικότητα τῶν πρώτων γενῶν. τῶν δὲ ἐναντίων ἐστι δεκτικὴ ἡ οὐ-οία οὐχ ἅμαδηλονότι. οὐ γὰρ δὴ ἅμαδέξαι τὸ ἄν τι τὰ ἐναντία. ἀδύνατον γὰρ τοῦτο.ἀλλὰ παρά μέρος. τοῦ μὲν, ἐξισταμένου τῶν ἐναντίων. τοῦ δὲ, ἐγγινομένου. δηλοῖ δὲ τοῦ.τὸ καὶ ἐπὶ τῶν παραδειγμάτων. τὸν δὲ τρόπον τοῦ ἰδιου παρέστησεν. ὅτι ὡς μόνω ὑπάρ-χον ἰδιον αὐτὸ εἴπεν, ἐκ τοῦ ἐπ' οὐδενὸς τῶν ἄλλων ὅσα μὴ εἰσὶν οὐσίαι, θεωρεῖσθαι τοῦ-τὸ τὸ ἰδίωμα. εἰ γὰρ ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων οὐκ ἔστιν, ἡ δὲ τίς οὐσία ἡ ἄτομος, ἀνὰ μέροςτἀναντία δέχεται, δηλονότι ἰδιον ῥηθήσεται τῆς οὐσίας οὐχ ὡς παντί. κρεῖττον γὰρτοῦ παντί καὶ μὴ μόνω ἰδίου, τὸ μόνω καὶ μὴ παντί. τὰ γὰρ ἴδια, συστέλλεσθαι χαίρουσιν.ἀλλ' ὡς μόνω ὑπάρχον. καὶ ἐν τῶ πέμπτω δὲ τῶν τοπικῶν, οὕτως τὸ ἰδιον ὡρίσατο. ἔστιδὲ καὶ κατὰ τὴν ἀντιστροφὴν αὐτὸ θεωρεῖν. εἰ γὰρ οὐσία ἐστὶ τὸ γένος, ἔστι τὶ πάντως λαβεῖνὑπὸ τὸ γένος ἓν ατομον, ὅταὐτὸν ὑπάρχον, τῶν ἐναντίων ἐστι δεκτικὸν. εἴ τε ἓν ὄνκατ' αὐτὸ τἀναντία δέχεται, οὐσία τὸ τοοῦτον ἐστιν. ἰδιον οὖν ὡς ἐπὶ μόνης τῆς ἀτό-μου οὐσίας θεωρούμενον. τὰ δὲ παραδείγματα, ἐπὶ τοῦ τινος ἀνθρώπου πρόεισιν. ὁ τὲμὲν, κατὰ σῶμα ὡς ἐπὶ τοῦ λευκοῦ καὶ μέλανος, καὶ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ. ὅτε δὲ κατὰ τὴν ψυχὴν,ὡς ἐπὶ τοῦ φαύλου καὶ σπουδαίου. δοκοῦσι δὲ καὶ αἱ δεύτεραι οὐσίαι, δεκτικαὶ τῶν ἐναν-τίων εἶναι. ὡς γὰρ σωκράτης ἄφρων καὶ φρονιμος, οὕτω καὶ ὁ ἄνθρωπος καὶ τὸ ζῶονἐστιν. ἀλλ' εἰ διὰ τὸν σωκράτην καὶ ὁ ἄνθρωπος καὶ τὸ ζῶον, οὐ καθ' αὑτὸ, ἀλλὰ κατὰ συμ-βεβηκὸς ὑπάρχει τούτοις. διό τι τοῖς ὑπ' αὐτὰ ὑπάρχει. τὸ δὲ ἓν, ἀριθμωπρόσκει.εἴς. ί ταται, δηλοῦν, ὁ ἱεἰ μὲν τὸν ἄνθρωπον καθόλου τίς λαμβάνοι, οὐκ ἐπιδέχεται τ' ἀναντία.εἰ δὲ τὴν ἐν τῶ δὲ ἄνθρωπον, οἷο σωκράτην, ἐπιδέχεται. ἀλλ' εἰ τὰ γένηφησι, καὶ τὰ εἴδη ἐπι-τ ἃ