DecimusCitulus
tepidi ad ſatiſfaciēdū maximis debitis penarum. quibus tenent̉ obnoxij ꝓpter īnumerabilia et grauia peccata ꝯmiſſa: ſaltim ſemelin vita gratioſe recipiāt tale ſuffragium. abſoluenda tanta debita ex theſauro inexhauſtibili meritorū xp̄i et ſanctorum: tū vt conẜuet̉ reuerentia ac deuotō apl̓ice ſedis. que originata eſt in vrbe vbi talis indulgētia cōceſſa eſt. cum pontifex romanus ſit ī terris xp̄ipicarius et petri ſucceſſor. tū ad confirmandam fidem catholicam et excitandum feruorem eius in mentibus fidelium. quā verbis ⁊factis innumerabilium paſſionum et miraculorum ſancti martires defenſarunt et corroborarunt. ꝑmaxime in vrbe tunc dn̄a mūdi. vbi et illorum corpora ſine numero requieſcunt. Accedentes em̄ illuc deuote et viſitantes eccleſias inquirūt. et audiūt de locis martiriorū. et inde confortant̉ in fide et animantur ad conſtantiā. ¶ Quādo habuerit iniciūtalis indulgentia iubilei nō dum inueni. SꝫIoh̓. an. et quidam alij docto. referunt bonifacium octauū inſtituiſſe. de conſilio ⁊ ꝯſenſum cardinalium indulgentiam plenariamſeu conceſſiſſe de centenario in centenariumaccedentibus ad vrbem. ⁊ viſitantibus certisdiebus quaſdā vrbis eccleſias .ſ. ſancti Ioh̓islate ranenſis. ſancti Petri. ſancti Pauli. ſancte marie maioris. Qd̓ videtur fuiſſe circa annos domini. Accc. Poſtea clemens et exindeGregorius conſiderantes pauciſſimos homines attingere ad centeſimū. reduxerūt numerum. centū annoꝝ. ad numerū quinquagenarium ad quē ꝑueniunt qui in mundo veteraſcunt. Demū Nicolaus papa quintus annodomini. Accccl. inchoante. in feſto natiuitatis dn̄i fecit in miſſarum ſolennis indulgentiam iubilei publice inſinuari .ſ. plenariam remiſſionem conſequi penitentes et confeſſosquidictas eccleſias ſemel ī die viſitauerīt. ꝑquindenā vltra montanos et citra mōtanosRomanos aūt et vicinas ciuitates ꝑ menſē.per totum annuꝫ quinquageſimum ꝑmanetdicta indulgentia. ⁊ in ſua bulla patenti hocexprimēte recolit: quatenꝰ prefati ſūmi pontifices modo declarato idem ſtatuerunt. Paulus vero papa ſecunbus. certis ex cauſis ratōnabilibꝰ animū ſuū mouentibꝰ. dictū iubileum aſſignauit de viceſimoquinto in viceſimūquintuꝫ annū. Et ne quis ſūmat dubia ꝓcertis ſcienduꝫ. ꝙ in copia cuiuſdā bulle quedicit̉ eſſe clementis. multa narrant̉ que nonvidentur eſſe de ſtilo curie. cuꝫ ſint leuia et exhorbitantia ſatis. Unde licet aſſcribant̉ clementi. non videtur veriſil̓e illius vel alterius ſūmi pontificis fuiſſe: ſed ficticie inuentaet ſi etiam eſſent: papa Nicolaus illa nō approbauit. Poſſet auteꝫ papa abreuiare diesviſitationis ſicut aliquādo fecit ꝓpter maxi-
mam multitudinem concurrentem.Notandum de iubileo. §. vij.ꝙ hoc nomen ẜm interpretationem deriuatur a iobel. Iobel em̄ hebraice latine interp̄tatur inicium vel remiſſio. Inde iubileus remiſſiuus vel inicians dicit̉. quia vt dicet̉ fiebant ī eo remiſſiones. Scd̓m v̓o ethimologiam dicit̉ a iubilo. qui ſignificat magnū gaudium. nam in tali anno erat magnū gaudiūet feſtum. Eſt itaqꝫ iubileus.In Abraham inchoatus.In veteri lege prefiguratus.In tempore gratie perfectionatus.A ſūmo pontifice ad plenariam pene indulgentiam applicatus.¶ Ꝙͣtum ad primū. refert magiſter in hiſtoria ſcolaſtica. ꝙ hebrei tradunt iubileū habuiſſe iniciū. quādo Abraham loth nepotem ſuum. qui ductus erat captiuus a quatuor regibus. qui debellauerant quādoqꝫ reges .ſ. regem ſodomoruꝫ. vbi habitabat loth ⁊ alios acaptiuitate liberauit. Quia em̄ fuit remiſſacaptiuitas eius Gen̄. xiiij. Et tunc dicit̉ lothfuiſſe quinquaginta annoꝝ. Uel ip̄e Abrahāin quinquageſimo anno erat cum dominꝰ eilocutus fuerat quādo egreſſus eſt de Aram.Uel quia Abraham peritus aſtroꝝ. noueratꝙ aeris intēperies q̄ fit ex eleuatis vel depreſſis planetis ſemꝑ uſqꝫ ad quinquaginta annos ad temperiem reducitur. quod fieri vidit in aſtris. voluit imitari in terris. vt quīquageſimus annꝰ diceret̉ iubileus. ¶ Ꝙͣtuꝫad ſecundum mandauit deus in lege Leuiti.xxv. vt poſt ſeptem ebdomadas annorum annus ſequens qui erat quinquageſimꝰ. diceretur iubileus. in quo anno fiebat remiſſio ml̓tiplex. Nam remittebat̉ terra a cultura. quianon poterant colere. ſerere ⁊ huiuſmōi. Remittebat̉ ſeruitus hominuꝫ. quia tunc ſeruiefficiebant̉ liberi. Remittebant̉ et debita. etpoſſeſſiones vendite reuertebant̉ ad priorespoſſeſſores. Sil̓r ⁊ pignorate ⁊ plura fiebantalia ad gaudiū. Sꝫ vt dicit apl̓us. j Corin. x.hec oīa in figurā ꝯtingebāt illis facta ſūt at̄ꝓpter nos. ¶ Ꝙͣtū ad terciū hoc ꝑfectōeꝫ habuit ⁊ fuit īpletū qn̄ qͥnquageſima die an̄ xp̄ireſurrectionē. fuit lex gratie et amoris datadiſcipulis xp̄i in monte ſyon: deſcendēte ſpiritu ſancto ſuꝑ illos in ſpē ignis. Unde et tunccanit eccleſia. Patrata ſunt hec miſtice. paſce ꝑacto tempore. ſacro dieruꝫ numero. quolege fit remiſſio. Reſurgens xp̄c et apparenseis dixerat Ioh̓. xx. Accipite ſpiritū ſanctumquoꝝ remiſeritis peccata ⁊cͣ. Sꝫ ip̄a quinqͣgeſima die cōpoſius receperūt grām. qua remiſſa eſt eis omnis iniquitas quo ad culpaꝫet penam. Per hanc reuertitur homo ad poſleſſionem antiquam deperditam vite eternePrius at̄ mortali carne indutꝰ dixerat petro