CapitulumPrimum
intelligendum eſt qd̓ dicit Augꝰ. de pe. diſ. j.tres ſunt .ſ. ꝙ illa peccata q̄ humane fragilitati ꝙͣuis parua. tn̄ crebra ſurrepūt. q̄ ſi collecta ꝯtra nos fuerint. ita nos grauabunt etopprimēt. ſicut vnū aliqd̓ grāde pct̄m .ſ. mortale. hec ille. ¶ Itē nota ẜm Tho. vbi ſupͣ ar.v. ꝙ veniale ex ſui diuturnitate vl̓ frequētiavel aſſiduitate. nō poteſt eſſe mortale. niſi forte ꝑ accidens ex aliqͦ ſuꝑueniēte. cū .ſ. in actumultiplicato vel ꝓtelato. ſuꝑuenerit aliud qbariat ſpēm: puta inobediētia vel ꝯtēptꝰ velaliud hmōi. Et ſic intelligendū ē qd̓ dr̄. xxv.diſ. §. Alias ea. Ubi videt̉ dici. ꝙ aliqͣ venialia ī ꝯſuetudinē ducta efficiūt̉ mortalia. Etnota ẜm Pe. de pal̓. ī qͣrto. ꝙ idē actus ſpeciepoteſt eſſe venialis ⁊ mortalis tripl̓r. Primoꝓpter ꝯſcīam erroneā. q̄ iudicat mortale qd̓ ēbeniale. Scd̓o ꝓpter ꝯtemptū. Tertō ꝓpter finem ibi ꝯſtitutū. Cuiꝰ ſignū eſt. qn̄ face̓t etiāſi eſſet ꝓhibitū. diſpoſitiue em̄ beniale fit mortale. Unde ꝑiculoſū ē venialia multiplicare.qꝛ quidā dicūt ea ſic poſſe multiplicari. vt hōnō poſſit poſtea peccare niſi mortaliter pͥmopct̄o. Periculoſū eſt etiā vnū pct̄m nimis aſſueſcere. etiā veniale. qꝛ facillimū eſt age̓ ẜmhabitū radicatū firmiter. ⁊ difficillimū ē agere ꝯtra. qꝛ aſſuetudo facit neceſſitatē. Un̄ homo aſſuetꝰ v̓bis ocioſis. ſi ꝯccurrat ſibi tētatōqd̓ faciet ſi adeo eſſet ꝓhibitū. ꝯſentiet facereillud. Et ideo ne habitualit̓ in homīe firmēt̉frequēter ꝯfitenda ſunt. et ſic nūꝙͣ radicabit̉habitus. hec ille. diſ. xvj. q. j. in qͣrto ſen.Effectus autē peccati. §. iiij.venialis ſeu nocumentuꝫ eſt multiplex ẜm ꝙdicit̉ in cōpendio theologie. Primꝰ eſt macula aīe .i. inpeditō exterioris. fulgoris ⁊ nitorisactualis oꝑum bonoꝝ. Nā ꝓprie ſumēdo maculam. ſic tm̄ mortale nō veniale cauſat eamUt dicit Tho. pͥma ſcd̓e. q. lxxxix. qd̓ etiā videtur innuere Gregꝰ dicens. ꝙ mentem nequaꝙͣ cogitatō īmunda cōinqͥnat .i. maculat. ſedcū hanc ꝑ delectatōeꝫ ſubiūgat. de pe. diſ. iij.inter hec. Scd̓us ē ꝙ minuit feruorē caritatis. ſicut aqua in ignē ꝓiecta. licet ignem nōextinguat. feruorē tn̄ illiꝰ temperat. Terciꝰ ē.ꝙ poteſtas aīe in oꝑbꝰ bonis laſſat̉. Quartꝰeſt ꝙ retardat a gloria. qꝛ hō qui nō ꝯmitte̓tdeberet ⁊ poſſet ſtatim poſt mortem euolarecoget̉ ꝓpter venialia ad tempus in purgatorio expectare. Nunꝙͣ em̄ ab aliquo facies deividebit̉. donec ſoluat ꝑ penas minimum quabrantē venialiū peccatoꝝ. Oportet em̄ quēlibet ita mundū eſſe ante introitū paradiſi. ſic̄fuerat ī īnocētia baptiſmali. Quītꝰ ē ꝙ bonaglorie celeſtis diminuūt̉. nō quidē illa que iādebent̉. ⁊ que habemꝰ ibi ꝑ meritū repoſita.ſed q̄ deberent̉ ſi venialia nō fierēt. qꝛ ī eodētꝑe poſſent aliquā bona fieri qn̄ iſta fiūt ꝓpt̓ea poſt ꝑpetratōeꝫ venialiū oꝑtet nos quedā
oꝑa ꝯuerte̓ ad ſolutōeꝫ huiꝰ debitorū. ꝑ quenobis debe̓t creſce̓ cumulꝰ eterni p̄mij. Sextꝰeffectꝰ eſt. qꝛ venialia ſūt ſepe occaſio pct̄oꝝmortaliū. Septimꝰ. qꝛ pct̄m veniale obligatad penā. vel tꝑalem pn̄tem ſi hic ſatiſfacit vl̓purgatoriā ſi morit̉ in gr̄a. vel infernalem ſimorit̉ cuꝫ mortali. ¶ Nota ꝙ pct̄m venialeremitti nō pt̄ ſine mortali. ⁊ rō eſt ẜm tho. inqͣrto. diſ. xvj. qm̄ remoto pͥori remouet̉ poſterius. nec poſteriꝰ reſtituet̉ niſi pͥori reſtitutoFeruor aūt caritatis cui veniale opponit̉. eſtpoſterior ip̄a caritate. Un̄ ꝙͣdiu caritas nonreſtituit̉ .ſ. ꝑ dimiſſiōꝫ pct̄i mortalis. nec feruor caritatis reꝑari pt̄. in qͣ reꝑatōe eſt venialis dimiſſio. ⁊ ſic nō dimittit̉ ei cui mortalenō dimittit̉. idē pe. ¶ Poteſt aūt dimitti vnūveniale ſine alio. ẜm tho. vbi ſupͣ. qꝛ venialianō habēt ꝯnexionē adinuicē ex ꝑte auerſionis ſic̄ mortalia. qm̄ ī eis nulla eſt auerſio adeo. Nec etiā ex ꝑte ꝯuerſiōis vt ꝑ ſe ptꝫ. Nōpt̄ dimitti veniale voluntate manēte ad illd̓ẜm tho. vbi ſupra. qꝛ nō pt̄ tolli culpa niſi reordinet̉ volūtas. q̄ reordinari nō p̄t̄ ꝙͣdiu inip̄a deordinatōe manet. al̓s eſſent duo oppoſita ſimul. Et ideo beniale nullo modo p̄t̄ dimitti. ꝙͣdiu volūtas ad illud manet. idem pe.Quō aūt ad remiſſiōꝫ venialis reqͥrat̉ cōtritō. declarat ſic tho. vbi ſupͣ. Oct̄m venialenō remittit̉ vt dictum eſt ſupra. ꝙͣdiu voluntas manet ī illo. Ip̄m aūt recede̓ a volūtateab eo qd̓ pͥus volebat. ē diſplice̓ ei qd̓ voluit.⁊ talis diſplicētia qn̄ ē gr̄a informata. dr̄ dolor ꝯtritōis. ⁊ ideo veniale ſine ꝯtritōe nō dimittit̉. Sꝫ ſciendū ꝙ ꝯtritō pt̄ accipi tripl̓rſ. vel hītu. vel actu. vel medio mō. Habitu qͥdēꝯtritō nō ſufficit ad pct̄i venialis dimiſſiōꝫ.qꝛ tūc qͥcūqꝫ habe̓t habitū v̓tutis pn̄ie. cꝰ actꝰē q̄libꝫ ꝯtritō ꝯſecutꝰ venialis pct̄i dimiſſiōꝫEt ſic pct̄m veniale cū gr̄a eſſe nō pt̄. nec iterū reqͥrit̉ ꝙ ſemꝑ ſit actualis ꝯtrito. qꝛ ſeq̄retur ꝙ pct̄m qd̓ qͦs ī mēoria ⁊ ꝯtritōe nō habꝫremitti nō poſſet. Et ideo dicēdū ꝙ reqͥrit̉ ꝯtritō medio mō. qn̄ .ſ. ⁊ſi actu pct̄m n̄ diſpliceatexplicite. diſpliceat īplicite. qꝛ ex v̓tute pn̄iequā agit ſeq̄ret̉ diſplicentia explicite pct̄i venialis. ſi cogitatō ad illud ferret̉. idem pe.Et nota ẜm De. de pal̓. in. iiij. ꝙ feruor caritatis ſumit̉ dupl̓r vno mō ꝓ actu caritatiscū conatu. ⁊ hoc actu tēdit̉ ⁊ auget̉ caritas.Sed hic nō ē neceſſariꝰ ad remiſſionē venialis. Alio modo ꝓ actu ſimplici in quē ꝓrūpitcaritas etiā tepide deteſtādo pct̄m. Et h̓ reqͥrit̉ ad remiſſiōꝫ venialiū. hec ille. Dicūt qͥdāꝙ ꝙͣuis aīa informata caritate. mereat̉ ꝑ cōtritōꝫ remiſſiōꝫ venialiū. tn̄ illiꝰ remiſſio nōdebꝫ dici cā efficiēs. ſaltim loquēdo d̓ cauſa ꝑſe. qꝛ motus ꝯtritōnis nō ē cauſa remiſſionispeccati venialis efficiens ꝑ hoc ſolum. ꝙ contritio īmediate elicitur a voluntate caritate