CapitulumCertium
Unde Math̓. xxv. dr̄. Ibunt hi in ſuppliciumeternū. Et Augꝰ de pe. di. vij. Qui impenitēsmorit̉ oīno morit̉ et eternalit̓ cruciat̉. Rōaūt quare pena hec ſit et̓na. cū culpa fuerittꝑalis. ē ẜm tho. pͥma ſcd̓e. q. lxxxvij. qꝛ pēapct̄i ꝓportionat̉ ẜm acerbitate tā in iuditiodiuino ꝙͣ hūano. ſicut Augꝰ dicit. xxj. de ci.dei. In nullo iuditō r̄quirit̉ vt pena adequetur culpe ẜm duratōem. Nō em̄ qꝛ adulteriūvel homicidiū in mom̄to ꝯmittit̉. ꝓpter hocmomētanea pena punit̉. ſꝫ qn̄qꝫ quidē ꝑpetuo carce̓ vel exilio. qn̄qꝫ etiā morte. in qͣ nōcōſiderat̉ occiſionis mora. ſꝫ potiꝰ ꝙ in ꝑpetuū aufert̉ a ſocietate viuētiū. Et ſic r̄pn̄tatſuo mō eternitatem pene inflicte diuinitus.¶ Eſt aūt hec pena aliqͦ mō finita. et aliquomo infinita. Pena em̄ ꝓportōnatur pct̄o. Inpeccato aūt duo ſūt. quoꝝ vnū ē auerſio abincōmutabili bono qd̓ ē infinitū. vn̄ ex hacꝑte pct̄m eſt infinitū. Aliud qd̓ eſt in pct̄o ēinordinata ꝯuerſio ad ꝯmutabile bonū. ⁊ exhac ꝑte pct̄m ē finitū. tū qꝛ ip̄m bonū ꝯmutabile eſt finitum. tum qꝛ ipſa conuerſio eſtfinita. nō eī pn̄t eſſe actus creature infinitiEx ꝑte igit̉ auerſionis. reſpōdet pct̄o penadamni q̄ eſt infinita. eſt em̄ amiſſio infinitiboni ẜm Dama. Ex ꝑte aūt inordinate conuerſiōis. rn̄det eī pena ſenſus q̄ etiā ē finitaDe hac materia hēs ſupͣ. ti. v. c. iij. Ubi ponunt̉ ſeptē rōes qͣre pena inferni ē eterna.Eſt ergo prima et prin §. j.ip̄alis pena dānatoꝝ. priuatō diuīe viſiōisin ꝑpetuū. Iuxta illud Iſa. pl. Tollat̉ īpiusne vibeat gl̓iam dei. Hec aūt viſio (vt refertAugꝰ de ci. dei) tāte pulcritudinis ē. tantoqꝫamore digniſſima. vt quibuſlibet et quātūlibet bonis p̄ditū ſine hac ꝓtinus exiſtimetinfeliciſſimū. Hanc pͥuatōnem viſionis eſſemaioreꝫ ꝙͣ pena ignis. oſtendit Criſoſtimusſuꝑ Math̓. ſic dicens. Intolerabilis ē gehenna .i. ignis īferni. veꝝ mille gehēnas ꝓponatquis. nil tale dicet quale ē excidi ab ipſa gloria et odio haberi a xp̄o. Et hoc intelligendum eſt ẜm pe. in. iiij. de carentia tali huiusviſionis. q̄ eſt cū ſenſu doloris. ꝓut ē in adultis. et nō ꝓut eſt in ꝑuulis de limbo. Rōnemgrauitatis huius pene declarat Tho. in. iiij.di. xxj. Quāto em̄ aliquid magis deſiberat̉.tāto eius abſentia ē moleſtior. Et qꝛ affectꝰdeſiberans ſummū bonū poſt hāc vitam. eſtvalde intenſus. Naꝫ intellectus intelligit ingenerali magnitudinē maximā boni. nec aſfectus retardat̉ mole corꝑis. cum iā terminus aduenerit fruendi ip̄o ſūmo bono. quotn̄ videt ſe pͥuari et in ꝑpetuū. hinc ſūme dolet. ¶ Secūda pena dānatoꝝ. q̄ etiā exceditincomꝑabiliter omnē penā vite pn̄tis. ē pena ignis de quo xp̄c Math̓. xxv. Ite maledicti in ignem eternum. Et Augꝰ enumeratis
multis peccatis mortalibꝰ ſic ꝯcludit. Quiſquis aliqd̓ hoꝝ .ſ. pct̄oꝝ in ſe dn̄ari ꝯgnouerit. niſi ſe emēdauerit eterna illū flāma cruciabit. xxv. di. §. al̓s ea. Ignis aūt iſte ſcd̓mTho. in. iiij. di. xliiij. nō debet ītelligi methaphorice dictus. nec ignis imaginarius. ſꝫ verus. corporeus. a quo aīa patitur. nō eoīploquo videt vt quidā dixerūt. nec ſolū ex eo ꝙanima apprehēdit ip̄m vt nociuū ſibi. ſed vtinſtrumentū diuine iuſticie. Quod quomōcontingat ſic declarat idem Tho. Corpus inſpiritū naturaliter agere non p̄t. nec aliquomō obeſſe vel ipſum grauare. niſi ẜm ꝙ aliqͦmō corꝑi vnitur. Sic em̄ īuenimus ſcriptūcorpus ꝙ corrumpit̉ aggrauat aīam Sap̄.ix. Spūs aūt vnit̉ corꝑi duplicit̓. Uno mōvt forma materie. vt ex eis fiat vnū ſimpl̓r̄.Et ſic ſpūs vnit̉ corꝑi et viuificat corpus. ⁊a corꝑe aliqͣliter aggrauat̉. Spūs aūt hoīsvel demonis. ſic igni corporeo nō vnit̉ aliomō ſicut mouens mobili. vel ſicut locatumloco. eo mō quo incorꝑalia ſunt in loco. Etẜm hoc ſpūs incorporei creati: loco diffiniūtur ita in vno loco exiſtētes. ꝙ non in alio.Ꝙͣuis aūt res corporea ex ſua natura habeat. ꝙ ſpiritum incorporeū locodiffiniat. nōtn̄ habet ex ſua natura. ꝙ ſpirituꝫ incorporeum loco diffinitū d̓tineat. vt ita alligeturilli loco. ꝙ ad alia diuertere non poſſit. cumſpiritus non ita ſit in loco naturalit̓ ꝙ locoſubdatur. ſꝫ hoc ſuꝑadditur igni corporeoinꝙͣtum eſt inſtrumentū diuine iuſticie iudicātis. ꝙ detinet ſpiritū. et ita efficit̉ ei pena. vel retardās eum ab executōne ꝓprie voluntatis. ne .ſ. poſſit oꝑari vbi vult. et ſcd̓mꝙ vult. Et hunc modū ponit Grego. in. iiij.dialogoꝝ. Exponēs em̄ quomo eſt. ꝙ animaincendiuꝫ exꝑiendo paciatur ſic dicit. Dumveritas peccatorē diuitem damnatū in igneꝑhibet. quiſnā ſapiēs reproboꝝ animas teneri ignibꝰ neget. Et hoc etiam Fulianus dixit vt in lr̄a magr̄ dicit. ſi viuentis hominisincorporeus ſpūs tenetur corpore. cur nonetiam poſt morteꝫ corporeo igne teneatur.Augꝰ etiam. xxj. de ci. dei dicit. ꝙ ſicut aīa inhominis ꝯditione iungitur corꝑi. vt dans eivitaꝫ. ꝙͣuis illud ſit ſpūale. hoc corporale. etex illa ꝯiunctione vehemētem ꝯcipit amorēad corpus. Sic ligatur igni. vt accipiēs abeo penā. ⁊ ex illa ꝯiunctōne ꝯcipit horrorē.Oportꝫ gͦ om̄es p̄dictos nr̄os in vnū collige̓vt ſic ꝑfecte videat̉ qūo anima ab igne corporeo patiat̉. vt .ſ. dicamus ꝙ ignis ẜm naturaꝫ ſuam habet. ꝙ ſpūs incorporeus eī cōiungi poſſit. vt loco locatum. Sed inꝙͣtumeſt inſtrumentum diuine iuſticie. hꝫ. vt ip̄mſpm̄ quodāmō retineat alligatū. Et in hocperacit̉ eſt ignis ille ſpūi noxiꝰ. ⁊ ſic animaignē vt noxiū ſibi vides ab igne cruciat̉. vn̄