Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
325
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum

Secundum

trepida et ſcrupuloſa ꝓueniēte ex nimio timore cadēdi in via dei: ē mortale. Sꝫ intelligit̉ tale ē vehemēter et ꝓbabil̓r incertuꝫeq̄ ſicut oppoſitū vel magis. tunc em̄ illud qd̓agit carebit mortali culpa. al̓r oꝫ vttactū ē ſupͣ. Undecīa regl̓a. Om̄is agēs ꝯͣꝯſcīam edificat ad gehēnam vel mortalit̓. ſiꝯſcīa ſit fixa. id qd̓ agit̉ ſit mortale. vel venial̓r ſolū ꝙͣtuꝫ eſt ex ꝑte vniꝰ circūſtātie.ē face̓ ꝯͣ ꝯſcīam. ſi ꝯſcīa iudicet illud ſoluꝫveniale. Huodecīa regl̓a. Nullus ē actꝰ adeo mortalis. qͥn ip̄e vel ſibi ſil̓is ſit mortalis. diſplicet vel ſi placꝫ ꝯſenſu ꝑfectoet deliberato. Sil̓r nullū pct̄m ē adeo veīale. qͥn ip̄m vel ſibi ſil̓e fiat mortale dum placet. hoc ē ꝯſenſus addit̉. Si tn̄ illud veīale erat actus mortalis ex gene̓ ſuo. ex eo fiebat ex ꝯſenſu libero ꝑfecto: venialisreddebat̉. Tredecīa regl̓a. Multa ex gene̓mortalia ſūt. qͦꝝ ſil̓ia pn̄t effici bona. trahunt̉ extͣ rōem ſuā. Quēad̓modū dole̓ d̓liberate bono alteriꝰ: ē mortale delictū. Si v̓ohoc fiat zelo iuſticie boni coīs cui ꝯͣriū eſttale bonū: iſte dolor v̓tus erit. Pleraqꝫ ml̓ta ex gene̓ ſuo bona eēnt ex aliqͣ circūſtātia ꝑuerſa fiūt mala ſpēm mortalē imitātia. Decīaqͣrta regl̓a. Nihil ē adeo ꝯſiliūī lege euāgelica. qͥn ī caſu poſſit eſſe obligatoriū. Et ita qͥlibꝫ vtēs rōe. tenet̉ ẜm p̄paratōꝫ aīmi ad qd̓libꝫ ꝯſiliuꝫ. ſi et vbi neceſſitasīminet̉ hoc agēdi. obligat igit̉ qd̓libꝫ ꝯſiliūvt ꝯtēpnat̉. tāꝙͣ ſit ſalubrior ẜuatioeius ꝙͣ oppoſiti. Et tn̄ nullꝰ ita ꝯſilijs ẜuādisaſtringit̉. qͥn ab eis aut poſſit aut debeat incaſu eoꝝ obẜuatō qn̄qꝫ p̄termitti. vt de nonhn̄do duas tūicas. de p̄bēdo pallio tunicāauferēti ſil̓ibꝰ. Quīdecīa regl̓a ē. qꝛ arsnon deliberat. ſicut aliqͥs ex v̓tute bn̄ agit etſubito. Sic ex ꝑuerſa aſſuefactōe vitōſus qͣirepēte p̄cipitat̉. Et ita male hītuatꝰ in vitijsvt iniuriādo. ꝯcupiſcēdo. odiēdo. iudicādo.ſil̓ibꝰ vere: d̓meret̉ ꝯtinue ſic̄ v̓tuoſis ꝯtinuemerces accreſcit. vt veꝝ ſit qd̓ dr̄ apoc. xxij. in ſordibꝰ ē: ſordeſcat adhuc. iuſtꝰ iuſticiāfaciat adhuc. Sedecīa regl̓a ē de ꝑmiſſionibꝰ pct̄oꝝ relaxatōne penaꝝ vicꝫ peneſint r̄ſtringēde. ſic abſqꝫ vtilitate reipublice vel eiꝰ cui infligunt̉. neqꝫ īſtitui neqꝫ inſtitute exequi deberēt. peccāt oppoſitū facientes. vl̓ eas inſtituerit dolētes. In om̄iaūt republica tolerari pn̄t aut debēt vitiaabſqꝫ deteriori ꝑiculo nec corrigi neqꝫ extirpari valerēt. Qn̄ aūt illd̓ ē qn̄. difficile ēet fere īpoſſibile general̓r diffinire. niſi ꝓutcircūſtātijs ꝑticularibꝰ īſpectis. p̄lati ſuꝑiores et ſapiētes determīabūt. Exēplū hēs inmere tricibꝰ vſuris. et ſil̓ibꝰ que qn̄qꝫ ꝑmittunt̉ ita et de ꝯcubinarijs pro loco et tꝑe.De nocum̄to pct̄i mortalis ī pn̄ti vita. c. ij.

Idenduꝫ ē deinde deeffectu nocumēto pct̄i mortal̓qd̓ ē ml̓tiplex. Naꝫ bonū naturecorrūpit. Maculā aīe īducit. Reatū pene in (1clubit. oīa deſigͣnt̉ in ꝑabola. deſcēdētis ahul̓m in iericho ſpoliato vulnerato. vt hr̄Lu. x. De ml̓tiplici etiā nocumēto pct̄i hēsſupͣ. ti. vij. c. iij. Pro declaratōe aūt p̄mi. i. pct̄m̄ bonū nature corrūpat ſeu diminuatrlota ẜm Tho pͥma ſcd̓e. q. lxxxv. bonū nature hūane p̄t dici tripl̓r. Prīo ip̄a pͥncipianature. ex qͥbꝰ ip̄a natura ꝯſtituit̉ ꝓpͥetatesex his cauſate. ſic̄ potētie aīe. hꝰ. et illd̓ talebonū nat̉e neqꝫ tollit̉ neqꝫ diminuit̉ pct̄mSecūdo dr̄ bonū nature hūane. bonū original̓ iuſticie. qd̓ fuit in pͥmo hoīe collatū totihūane nature. Et iſtd̓ total̓r ē ablatū pc̄mpͥmi ꝑentis. Tertō dr̄ bonū nature ipſaīclinatō ad v̓tutē. ex eo a natura hꝫ inclinatōꝫ ad v̓tutē. Et iſtd̓ ē illd̓ bonū natureqd̓ dr̄ diminui pct̄m. Per actꝰ em̄ hūanosfit q̄dā inclīatō ad ſil̓es actꝰ. Oꝫ at̄ ex hoc aliqͥd īclinat̉ ad vnū ꝯͣriorū. inde diminuat̄ inclinatō eiꝰ ad alia. Un̄ pct̄m ſit ꝯͣriūv̓tuti. ex hocip̄o peccat: diminuit̉ bo nature qd̓ ē inclinatō ad v̓tutē. Et qꝛ tl̓isinclīatō ꝯueīt hoī ex hocip̄o ē rōnalis. exhoc em̄ hꝫ ẜm rōem oꝑet̉ qd̓ ē age̓ ẜm virtutē. Per pct̄m aūt p̄t total̓r ab hoīe tolliqͥn ſit rōnalis. qꝛ eſſꝫ capax pct̄i. ēpoſſibile. p̄dc̄m bonū nature tollat̉ total̓rvn̄ etiā in dānatis manet tl̓is natural̓ inclinatō ad v̓tutē. alioqͥn eſſet in eis r̄morſusꝯſcīe. ſꝫ reducat̉ in actū. ꝯtīgit qꝛ deeſtgr̄a. Predicta aūt diminutō īclinatōis adv̓tutē dr̄ vl̓neratō. vl̓r inducta ē peccatūpͥmi parētis. cum ip̄m ſit ablata originalis iuſticia: oēs vires aīe remanēt quodāmodo deſtitute ꝓpͥo ordine. naturalit̓ ordinant̉ ad v̓tutē. et ip̄a deſtitutō vulneratō aīedr̄. Sūt aūt qͣtuor potentie aīe ẜm tho. vbiſupͣ. ar. iij. pn̄t ſub̓e v̓tutū .ſ. ī ē prudētia. volūtas in ē iuſticia. iraſcibilis ineſt fortitudo. concupiſcibilis in qua ē tꝑantia. Inꝙͣtum deſtituit̉ ſuo ordīe ad veꝝē vulnꝰ ignorātie. Inꝙͣtum v̓o volūtas deſtituit̉ in ordine ad bonū. eſt vulnus malicie.Inꝙͣtum b̓o iraſcibilis deſtituit̉ ſuo ordinead arduū. ē vulnus infirmitatis. Inꝙͣtū v̓oꝯcupiſcibilis deſtituit̉ ordine ad delectabilemoderatū rōe. ē vulnꝰ ꝯcupīe. Sic igit̉ iſtaqͣtuor ſūt vulnera īflicta toti hūane natureex pct̄o pͥmi ꝑentis. Sꝫ qꝛ īclinatō ad bonūv̓tutis ī vnoqͦꝫ diminuit̉ pct̄m actuale.etiā iſta qͣtuor .ſ. igͦrātia. malicia. ꝯcupīa. etīfirmitas. ſunt vulnera ex alijs pct̄is ꝯſeq̄ntia. inꝙͣtum .ſ. pct̄m actuale hebetat̉p̄cipue in agendis. et volūtas quādā ꝓnita