TitulusQuintus

alioꝝ ſibi ignotum. Interp̄tatio quoqꝫ ſermonū in eo fuit oſtenſa. ꝙ mirabiliter et ſuauiter exponebat miſteria ſcripturaꝝ. Unde plures libros poſtillauit. Habuit ⁊ gratiam gratum facienteꝫ. vt patet ex ſanctitateeiꝰ ⁊ operibꝰ virtuoſis. de vſu earū exigeturratio. Nam qui tm̄ mnas vnū recipit .i. gratiam gratū facienteꝫ. reddere habet ratōnē.nō ſolū ſi conſeruauit: ſed etſi augmentauitꝑ exercitiū virtutuꝫ. Propter quod dicebatapl̓s. j. ad Corin. vj. Hortamur vos ne ī vacuū gratiam dei recipiatis. Inuanū recipitid eſt fruſtra. qui in ea ſe non exercet. Un̄ inilla ꝑabola qꝛ nō multiplicauit eā qui vnuꝫaccepit mnam reprehenſus ⁊ ea priuatꝰ fuit.Qui recipit aliqͣs ex gratijs gratis datis. ſednō omēs: figurat̉ ꝑ eū qui quinqꝫ accepe̓at.Et talis etiaꝫ ſiue partē ſiue om̄es receꝑit.rationeꝫ reddet quomodo eis vſus eſt. ⁊ quofinē. Uidelicet. ſi ad vtilitatem ꝓximorū ethonorē dei. ꝓpter q̄ dantur: aut ꝓpter honorem ꝓpriū. j Pe. iiij. dicitur. Unuſquiſqꝫ ꝓutaccepit gratiam in alterutrū illam adminiſtrantes. vt boni diſpenſatores multiformisgratie dei. Hinc et Augꝰ. j. q. j. ꝓphetauit dicēs. Non ſe iactēt qui forte ſine caritate hn̄tſanctū dei munus .i. aliquam gratiaꝫ gratisdatā. ſed videant qualeꝫ rationem ſint habituri cum deo. qui ſanctis non ſancte vtunt̉.vt Saul malus et Balaam ꝓphetiam habētes. ¶ Bona temporalia ſunt diuitie. honores. fama. ⁊ huiuſmōi. que dantur habūdāter et mediocriter. et tenuiter. ẜm beneplacitum dei. Vt em̄ dicit Ambro. de diuite. Qn̄hanc ingreſſus es luceꝫ. quādo de vētre matris exiſti. quibus queſo facultatibus conſtipatus ingreſſus es. diſ. xlvij. Sicut hi. quaſidiceret nullis. Ergo a deo tibi conceſſa ſūt.nō ad diſſipādū vel tibi retinēdū. ſed rationabiliter diſpenſandū tibi et alijs. Et de hꝰ.modi diſpenſatōne ratio exigetur. vt habet̉ꝑabolicę Luc. xvj. de quobaꝫ villico. qui diffamatus ꝙ diſſipaſſet bona dn̄i ſui. vocatꝰab eo: ait. Redde rationem villicatōnis tue.Ad ideꝫ facit quod ait Augꝰ. Homines quiarationabiles ſunt facti. de ſe et de omībꝰ rebꝰque in vſum vite preſentis acceperūt. rationem redbituri ſunt deo: et pro actuum ſuorum qualitate recepturi ſūt penaꝫ aut gloriaꝫ. xv. q. j. §. ex eo aūt. Qui igitur tenacesſūt. et pauꝑibus nō ſubueniūt. male poterūtreddere rationē. vt diues epulo Luc. xvj. Etqui ea ī vanitatibꝰ. in lubis. ī cōuiuijs. ī pōpis conſumūt. deteriꝰ eis erit niſi ſe recognoſcant et doleant vt filius prodigus. qui diſſipauit omneꝫ ſubſtantiaꝫ ſuam viuēdo luxurioſe Luc. xv. ſed poſtea ad patreꝫ cum hūilitate reuerſus eſt. Peſſime autem rationeꝫreddere poterūt. qui ꝑ phas et nephas acqͥ-

runt. et retinēt talia: ſicut Achan qui furatus regulaꝫ aureā et clamidem ꝓpter hoc lapidatꝰ eſt Ioſue. vij. ¶ Quarto exiget̉ ratiode peccatis admiſſis ⁊ dimiſſis. De om̄i verbo ocioſo reddēt homines rationeꝫ in die iudicij Math̓. xij. Nonſolū vniuerſalia ſed ⁊ ꝑticularis iudicij. quod eſt ꝑ mortē. Eſt auteꝫverbū mentale vt cogitatio. vocale vt locutio. manuale vt laboratō. Et de quolibꝫ hoꝝſi fuerit ocioſū .i. inutile ⁊ infructuoſū punitur. Vnde ꝓpheta. Ue vobis qui cogitatis īutile. Et multomagis ⁊ ſtrictius de locutionibꝰ maledicis. detractorijs. mendacijs. piuratorijs. incātationibꝰ et huiuſmōi. Cū autēhmōi pijſſimꝰ deus dimittat reuertēti ad penitētiā. ⁊ totiens quotiēs exiget̉ ratio. ſi ip̄eita dimiſit odium offendentibꝰ eū. Naꝫ ſi nōdimiſit ſed cū odio fraterno migrauit. acerrime confūdet̉ et punietur. ẜm ſimilitudinēdataꝫ a ſaluatore noſtro Math̓. xviij. de ſeruo debitore decem miliū talentorum. Qui cūfuiſſet oblatus domino ſuo in ratiocinio fiēdo. et non haberet vnde redderet. iuſſiſſetqꝫdominus eius eum vendi. et vxorem eius etfilios: et ex precio ſibi ſatiſfieri: humiliatusille promittens ſatiſfactioneꝫ data ſibi dilatione. dominus eius dimiſit eum liberū ⁊ debitum eiꝰ. Poſtmodū ſeruus ille inueniensconſeruum ſuū debitorem in centū denarijs.cum ille ſe humiliaret et peteret dilationemab eo. repetēte debitū. noluit ꝯcedere: ſꝫ miſit eum in carcerem. Quo audito dominꝰ eiꝰiteꝝ fecit vocari eū: dicens. Serue nequamomne debitū dimiſi tibi ⁊cͣ. demū tradidit eūtortoribꝰ. Dominus iſte et rex beꝰ eſt. debitordecem miliū talentorū. eſt trāſgreſſor preceptorum. cogitatōne. locutione. vel operatōne. Exactio ſeu inquiſitio ratiocinij pͥma vice eſt ꝑ inſpiratōeꝫ. ⁊ internam cōpunctōeꝫ.in qua conſideratōne videt ſe peccator dignūcondemnatione. vt .ſ. vendat̉ ī ſeruū diabolo. vt .ſ. ei ſubijtiatur in penis. et vxor eiꝰ .i.volūtas. et filij .i. affectꝰ ſui ⁊ ſenſus. Sed ſciens diuinā pietateꝫ. miſericordiam hūiliterpetit: ꝓponēs ī futuꝝ vita comite ſatiſfacere de malis ſuis. Ad quā ꝯpunctōeꝫ ⁊ ꝓpolitum. ſubito deꝰ liberat a ſeruitute diaboli. etdebitum peccatorū relaxat. Sed ingratꝰ homo de tā immēſo beneficio. cū poſtea recipitaliquā iniuriā a ꝓximo. vel recordat̉ de aliaſibi facta. nō vult ignoſcere ſꝫ querit vindictam. Et perſeuerando in hmōi crudelitate.deus ſcd̓o vocat .ſ. ꝑ mortē. Etſi cū tali indiſpōſitōe ad tribunal xp̄i accedit. poſt maxima confuſionem. tandē tradit̉ tortoribꝰ carceris infernalis. Et ad hoc facit qd̓ dīc Auguſti. Qui diuini beneficij oblitus. ſuas bultvindicare iniurias. nonſolū de preteris peccatis beniam nō merebitur. ſꝫ q̄ ſibi dimiſſa