CapitulumPrimum
vel calculeam ſuſtineant. Alij ÿdropiſim veltiſim vel ꝑaliſim vel epilenſim īcurrūt. Torquētur et plurimi dolore capitis. pectoris.ſtomachi. aut viſcerum. Febris ꝙͣ plurimosvexat et ſepe aut efunerat aut longa quotidiana ſeu flegmatica aut terciana ſeu quartana ſeu ethica. Et ꝙͣuis medicine auctoresmulta in ſuis libris expreſſerint. et remediaadhibuerint. tn̄ ad noticiam omniū attingere nō valuerūt. ⁊ mortis remedia inuenire¶ Ueꝝ ⁊ſi infirmitates corꝑales nociue ſūtcorpori. plurimū tn̄ ꝓficiunt menti. Un̄ Ambro. Qd̓ nocet corꝑi: iuuatur ſpm̄. de pe. diſjͣ. c. dicis. Nam infirmitas corꝑalis frequenter peccatū impedit. ne .ſ. fiat. Un̄ Ambro.ē. c. Egritudo carnis peccatū repellit. Et inꝓuerbijs dr̄. Liuor vulneris abſtergit malaSecūdo infirmitas feruentōrem reddit. Un̄pͣs. Multiplicate ſunt infirmitates eorum.poſtea accelerauerūt .ſ. feruētius oꝑantes.Tertio infirmitas humilē reddit. Un̄ apl̓usij. ad Corin. xij. Gloriabor in infirmitatibꝰmeis vt inhabitet in me virtus xp̄i .ſ. humilitatis. Ob quā ꝯſeruandā ſibi fuerat datusſtimulus carnis .i. quedā infirmitas corꝑalis. ẜm Aug. Quarto ꝯſtātē efficit ex aſſuetudine paciēdi. quē admodū ⁊ artifex ⁊ terrecultor et ſtipēdiarius ex ꝯtinuatōne exercitij fortiores reddunt̉. Un̄ ait apl̓us ibidem.Cum em̄ infirmor tūc fortior ſum .ſ. ꝯtra nequitias demonū et temptationū. Quinto etvlti. ad ꝑfectōnem adducit ibideꝫ. Uirtus ininfirmitate ꝑficitur. ¶ Domines aūt primeetatis. qꝛ ꝓpter vigorē nature nō ita defaciliinfirmabant̉. ideo diutine vite erāt. Aſſigͣtnihilominus Nico. de lira ſuꝑ Gen̄. c. v. ⁊. vj.cauſas tam ꝓlixe eoꝝ etatis. ita vt trāſcenderint plures nongentos annos. Et prima eſtex bonitate ꝯplexionis primoꝝ parentū. fuerūt em̄ adeo in integritate formati vn̄ optime ꝯplexionati. ⁊ ſic ad longiorē vitā diſpōſiti. Illa aūt bonitas magis deſcēdit ad homines ꝓpinquos illius tꝑis ꝙͣ alios. Secūdacauſa ē ex modo biuēdi. qꝛ tꝑate viuebant.nūc aūt ſatis intꝑate homines viuūt. ꝓpterquod dr̄ Eccͣi. xxxvij. Propter crapulā multi perierunt. Tertia ē ex bonitate nutrimēti. qꝛ meliora fuerūt terre naſcētia an̄ diluuiū. qꝛ inundatō fuit ex aqͥs occeani ex magna ꝑte. Aque aūt ſalſe inducūt ſterilitatē.Quarta cauſa eſt ex ſciētia ade. qꝛ habuit ꝑfectam ſcīam omniū naturaliū pluſꝙͣ quicūqꝫ. et ſic potuit ꝯgnoſcere virtutē herbaꝝ etlapidū. que valēt ad ꝯſeruatōem vite. et ip̄edocuit alios. hanc aūt doctrinā taliū paruꝫhabemus. Quinta cauſa ex bono aſpectu ſiderum. ſuꝑ regionem illā. quia aſpectus celimultū facit ad ꝓlongatōem vite. Sexta cauſa eſt ex diuina diſpoſitōne hoc ordināte. vt
per longam vitam hominū cito multiplica C Oret̉ genus humanū. et vt homines illiꝰ tꝑisꝑ longam vitā poſſent habere exꝑientiā. decurſu celi ⁊ effectu ſideꝝ et hꝰ. Cū igitur infirmitas in nobis frequēter diſponit ꝑſonāad mortē quidam nuntius ē ſignificās ip̄mcito morituꝝ. ¶ Tertius nūtius mortis ē ſe (nectus. Nam vt dicit apl̓s ad Heb̓. viij. Om̄eqd̓ inuēteraſcit ꝓpe interitū eſt. Hec aūt ſenectus plena ē miſerijs que annūciāt ſeu indicant domū corꝑis cito ruiturā. Un̄ Hoeciusde phi. ꝯſo. in primo mētro. Ueniet em̄ ꝓperata malis inoppina ſenectus. Et que ſint iſtamala multū ꝑticulariter declarat SalomōEccͣs. vlt̓. a principio ca. uſqꝫ ad illud incluſiue. Spūs redeat ad eū qui dedit illū. Dicitergo ibi. Aemēto creatoris tui .ſ. in die iuuētutis tue .ſ. de ip̄o cogitando. ip̄m venerādo.ꝓpter ip̄m bene oꝑando. Et hoc in iuuētute.qꝛ iuuētus fortis eſt ad labores. Hinc ⁊ Seneca. In iuuētute cogitaui vt benefaceremIn ſenectute vt bene moriar. Sequitur intextu. Anteꝙͣ veniat tp̄s afflictionis tue .ſ.ſenectutis. que hominē affligit multiplicit̓.et p̄c ipue ex ſuſpitōnibꝰ. Senes em̄ ſūt multum ſuſpitōſi ẜm ph̓m in libro rethori. Putant enim ſe deſpici et derideri. Et appropinquent anni de quibꝰ dicat. non mihi placentanni .ſ. ātiquitatis. quibꝰ homo ſibimet efficitur tedioſus et alijs. vt frequēter appetatmortem. Aliquando etiā ſenſus deficit ꝓpterquod dicit pͣs. Ne proicias me in tꝑe ſenectutis. cum d̓fecerit virtus mea ne derelinquasSubſequēter ſpeci .§.ficat Salomon miſeriā ſenectutis in ſpāli.Et primo ꝙͣtum ad miſerias mortē antecedentes. Secundo ꝙͣtumʳ ad ip̄am ꝯcomitantes. ibi. ibit hō. Tertō ꝙͣtum ad ipſam ſubſequētes. ibi. et reuertat̉ puluis. ¶ Circa primū hoc eſt miſerias mortē antecedētes ponit̉ triplex genus defectus. videlicꝫ potētieapprehēſiue. et potētie motiue. et mēbrorumexterioꝝ. Et defectus quidem potentie apprehēſiue notatur in eo quod ſequitur. Anteꝙͣtenebreſcant ſol et lumen et luna et ſtelle.Per ſolem intelligit̉ intellectus qui clariuscognoſcit. Per lunā que minus lucet ratō.que diſcurrit ad ꝯgnoſcendū et nondū apprehendit. Per lumē ymaginatio. que formasapprehenſas a ſenſibus retinet. Per ſtellas.ſenſus exteriores. qui ſenſibilia apprehendunt. Omnia iſta tenebreſcunt tempore ſenectutis. inꝙͣtum .ſ. multum debilitantur.deficientibꝰ organis corporis. quibꝰ ſunt affixe ÿmaginatio .ſ. et ſenſus exteriores. Intellectus autem et ratio etſi non ſunt affixacorporeo organo. tamē quandoqꝫ debilitātur vel ex defectu memorie. vel aliqua infir-