Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Sepetitō quorūdā dictorum

ditateꝫ Quod ꝓbat hoc qꝛ anima igne oīa operaturUiuificare auteꝫ eſt opus aīe. ergo ſine igne ꝯn̄s ſinecalido viuificat corpusPropter quod quidē in quo pͥmo loco corporis et in qua prima loci huius parte pͥncipiūneceſſariū eſſe tale hic. et primā nutritiuā aīamneceſſariū exiſtere. Iſte aūt eſt medius locusſuſcipiētis alimētum et ẜm quem emittūt ſuperfluum. exanguibꝰ quidem igitur innominatuꝫSanguinē aūt habentibꝰ cor hec particula eſtAlimētum qͥdem em̄ ex quo iam fiunt partesaīalibus. ſanguinis natura ē. Sanguinis aūtet venarū idem principiū eſſe neceſſariū. Alterius em̄ gratia alterū eſt vt vas et ſuſcipiens. pͥncipium aūt venarū cor ſanguinē habentibus. em̄ per hoc ſed ex hoc pertracte omnes exiſtūt. palā aūt hoc nobis ex anatomijsHic ꝯn̄r repetit qd̓ dictuꝫ eſt de loco dicens dictū ē anima indigeat in ſua operatōne caliditate ꝯn̄r oſtendit in quo eſt hoc calidū vt in loco Et vult in effectu hāccōcluſioneꝫ Caliduꝫ illud eſt in loco medio viui nutrimetuꝫ ſuſcipientis Quā ꝓbat tali rōne Caliduꝫ illud eſt inea parte corꝑis vt in loco pͥmo in qua eſt pͥma virtus nutritiua ſeu primū pͥncipiuꝫ nutritiuuꝫ. iſte autē locus eſtlocus ſuſcipientis nutrimetuꝫ mediās inter locū nutrimētuꝫ ſuſcipit̉ et locū quo emittitur ſuperfluuꝫ. Et ſubdit ph̓us in exāguibꝰ locus iſte ē innominatꝰ. In habētibꝰ vero ſanguinē eſt cor Qd̓ declarat qꝛ vltimū alimētūſeu benignuꝫ ē ſanguis ex fiunt partes aīalium. ſed ſanguinis venaꝝ idē eſt pͥncipiuꝫ eo vene ſūt gratia ſanguinis ſicut vas eſt gratia cōtenti. pͥncipiū autē venaruꝫin habētibꝰ ſanguinē eſt cor eo vene penetrāt cor ſedprotenduntur a corde ad ſingulas partes. qd̓ palā factuꝫē nobis ꝯſiderātibꝰ anatomiā.Alias quidem igitur virtutes aīe impoſſibile exiſtere ſine nutritiua Propt̓ quā āt cauſā dictum eſt prius in his que de anima. hanc auteꝫſine naturali igne. In hoc em̄ natura collocauit ipſamHic ꝯn̄r ponit ph̓us qd̓dā incidens videlicꝫ alietutes aīe pn̄t eſſe ī mortalibꝰ ſine nutritiua. ſed ecōuerſo. hoc ꝓpter cauſam dictā in libro de aīa. nutritiuaaūt ſine caliditate eſſe nequit et ſine igne. Immo naturacollocat illam virtutem in ipſo igne in loco ignis.Corruptio aūt ignis quēadmodū dictuꝫ eſtprius extinctō et marcor Extinctō quidē que acōtrarijs. propter quod quidē ſubito que atinētis frigiditate et qͣꝫ celeriter extinguitur diſtractus. hec quidē igitur corruptio violenta.Similiter in animatis in inanimatis. eteniꝫorganis diuiſo aīali cōgelato propter frigoris excellētiam moriūtur Marcor aūt proptermultitudineꝫ caliditatis: etenī ſi excedat quodin circuitu calidū et alimentum ſi non accipiat

corrūpitur qd̓ ignitum infrigidatū. ſed maicorem paſſumHic ꝯn̄r repetit qd̓ dictū eſt de corruptōne calidi. Ein effectu vult hanc cōclulionem Sicut dictuꝫ eſt duplexeſt corruptō vna que d̓r extinctō que fit a ꝯtrario. Alia ēdicitur marcor que fit a ſenectute. Quā ꝯcluſionem manifeſtat. et primo quo ad pͥmam ꝑtem dicēs illa corruptō que dicitur extincto fit a ꝯtrarijs. ꝓpter hoc videmꝰ ad fenſum calidū cito corrūpitur a frigiditatetinentis eſt excellens. multū cito corrūpitur cum caliduꝫ detrahit̉ a frigido. manifeſtuꝫ eſt iſta corrup eſt violenta Et fit duobꝰ modis. vno agēdo in humiduꝫ īgroſſando ip̄m ꝯſequēs diminuēdo ipſum.Alio frigidū circūſtando caliduꝫ fortificat ip̄mfortificatuꝫ cōſumit humidū qd̓ erat eius ſubiectuꝫſumpto ꝯſumitur etiaꝫ calidum. Talis aūt corruptōſoluꝫ fit in inanimatis. ſed in aīatis. qꝛ videmus cumaīal̓ diuiditur in partes organicas infrigidatur ip̄mmoritur ꝑtes aīalis et calidū Quo ad ſcd̓am ꝑtē ꝯcluſionē dictā ꝓbando d̓t illa corruptō que dicitur marcoraccidit ꝓpter multuꝫ caliduꝫ et excellens. em̄ calidumcircūſtans humiduꝫ eſt excedēs ip̄m humidū. tunc ſi̓ humiduꝫ recipiat alimētum corrumpit̉ calidū corruptōne dicitur extinctō. ſed marcore ſiue ſuffocatōeꝫQuare neceſte fieri refrigerationem ſi debeat ſalutē adipiſci. hoc enim auxiliatur. ad hanccorruptionem.Hic ꝯn̄r ph̓us repetit recolligit qd̓ dictū eſt de neceſſitate refrigeratōnis Et duo facit. pͥmo oſtēdit refrigeratōnis neceſſitatē. ſcd̓o oſtēdit modū refrigeratōisdiuerſum in diuerſis Scd̓m ibi. Qm̄ aūt. Quātū ad pri d̓t cuꝫ dictum eſt excellēs calidum cauſa eſt corruptiōis calidi qd̓ de neceſſitate requirit̉ ad vitā viuētiū neceſſe eſt fieri refrigeratōnē ſi calidum debeat ſaluariSi em̄ fiat refrigeratō augmētat̉ caliduꝫ qd̓ facit adcorruptōnē ipſius ſicut dictuꝫ ē pͥusQm̄ aūt animaliū hec quideꝫ aquatilia. hecautem in terra faciūt conuerſationē. horumuis quidem omnino exāguibus facta ex continente aut aqua aut aere. infrigidatō ſufficiēsaut exilium corruptionis huius. Modicumem̄ habentia calorem modico indigent auxiliopropt̓ quod breuis vite fere omnia talia ſūtAd ambo em̄ exiſtentia modica ſort iuntur inclinationeHic ꝯn̄r tractat de refrigerādi diuerſoꝝ aīaliumEt primo in aīalibꝰ habētibꝰ ſanguinē. ſcd̓o in habētibus ſanguinē. Ibi. Sanguinē autē habētibꝰ. Quantumad pͥmuꝫ iteꝝ duo facit pͥmo dat cauſam modū refrigeratōnis in habētibꝰ ſanguinē Scd̓o manifeſtat ſuppoſita pͥus. Ibi Et ſanguinē Quātuꝫ ad pͥmū rurſus duo facit. quedam aīalia ſint lōgioris vite que vero breuioris vite. pͥmo declarat modum infrigidatōnis in aīalibus breuioris vite. ſcd̓o inanimalibꝰ logioris vite Ibi Quecūqꝫ autē lōgioris viteDicit ergo. p.pͥmo ſic aīaliuꝫ quedam habitat in aquis dicūtur aqtilia quedam terreſtria que ꝯuerſatōnem habēt in terraIſtoꝝ inquā aīalium ſiue aquatiliuꝫ ſiue terreſtriuꝫ que