et de improbatione earundē
pirare ꝑ attractionem aeris. Qd̓ probat ph̓us ſex rationibus Prima quia quecūqꝫ attrahūt aerem per os arteriam habēt piſces aūt arteriaꝫ non habent quia pulmonecarēt. quecunqꝫ autem pulmone carent arteria etiam carēt que eſt inſtrumētum quo pulmo ad ſe attrahit. vndepiſces carēt pulmone et carent arteria vocali. venter ergo eorū ſtati cōiunctus eſt ori. Et ideo ſi attraherēt aerēeū attraherent ad ventrem immo vēter attraheret. hocaūt eſt inconueniēs quia ſequeretur ꝙ alia animalium ſimiliter attraherēt ipſum ad vētrem. ſed manifeſtum eſtꝙ hocipſum nō faciunt. Secūda ratō Si piſces reſpirando attraherēt aerem in aqua exiſtētes ita ꝙ ſufficiens fieret refrigeratio ꝑ illum attractum aerem. tūc cum eſſentextra aquā attraherēt aerem et viuerēt hoc autem nō faciūt Tercia ratio In omnibus ⁊ īſpirātibꝰ ⁊ expirātibꝰ cūexpirāt et inſpirant apparet motus cuiuſdā particule ẜmeleuationē et depreſſionem ſicut in hominibꝰ. cum eniminſpiratur aer eleuatur pulmo. cū vero expiratur deprimitur In piſcibꝰ aūt nō apparet aliqͥs motus huiuſmodinō enim videmus aliquam particulam circa vētrem moueri ſed ſolum circa brācias et in humido immo cum inſicco ſunt et palpitāt non apparet aliquis talis particulamoueri Quarta ratio Quia in omnibus reſpirātibꝰ cumſuffocātur in aqua apparēt quedam ampulle in ſuperficieaque. et cauſa huius eſt qꝛ in talibꝰ animalibus aer expellitur ad ſuꝑficiem qui erat inſpiratus prius. expulſio aūtipſius aeris ampullas cauſat ſicut apparet de tortucis etranis. vel ſimile aliqd̓ animal. ſi violenter detineātur ſubaqua In piſcibꝰ autē non apparꝫ hoc quocunqꝫ modo etiam ſub aqua detineātur. qd̓ prouenit ex eo quia non habent inſpiratū aerem. Quinta ratio Si piſces reſpirarētin aqua inſpirādo et expirādo aerem iuxta os in aqua exiſtētem. etiam homines et animalia ſic in aqua reſpirarepoſſent Homines em̄ attrahūt aerem circa os exiſtenteꝫſi ergo piſces ſic poſſent in aqua reſpirare etiam ꝯuenirethominibꝰ et alijs animalibꝰ. ſed hominibus ceteriſqꝫ animalibꝰ hoc eſt impoſſibile. ergo et piſcibꝰ repugnat Sexta cauſa eſt. Si animalia aquatilia reſpirāt propter quaꝫcauſam moriūtur ⁊ exterminātur in aere ſicut ſuffocata alia Quaſi diceret. nō videtur eſſe ratio aliqua Et quia aliquis dicere poſſet ꝙ hoc proueniat ex defectu nutrimēti et nō aeris ideo dicit ph̓us ꝙ illud videlicet ꝙ extra aquā moriātur nō eſt propter defectum alimenti quia piſces pluri tēꝑe ſūt ſub aqua ſine nutrimēto qͣꝫ extra aquāergo propter defectum nutrimēti nō moriuntur extra aquā Unde cauſa propter quam piſces moriūtur extra aquā quam aſſignabat Diogenes ſtulta eſt ⁊ fatua Dixitem̄ Diogenes ꝙ piſces extra aquā attrahebāt multumaerē et improportionabilē ſibi. in aqua autē proportionabilē. et ideo propter īproportionabilitatem aeris attracti in loco aeris piſces moriūtur. in aqua autem non Hocem̄ nihil valet. quia animalia greſſibilia in aere poſſunt attrahere ſibi aerem īproportionabileꝫ et tamen nullum animal greſſibile quatumcūqꝫ reſpiret ſuffocatur ex hoc.nec ſimiliter hoc accidit piſcibꝰ. Tercio reprobat philoſophus horū opinionē quia ponunt omnia reſpirare Et hͦtali medio. Si omnia animalia reſpirarēt entonia etiamreſpirarēt. qd̓ falſum eſt quoniā talia deciſa non ſolum induas ſed ī plures partes viuūt. vt animalia que dicūturſcolopendre Hoc autem eſſet īpoſſibile quia tunc in omnibus illis partibꝰ ī quibus vita manet eſſent reſpirandiorgana puta pulmo et vocalis arteria qd̓ falſuꝫ eſt gͦ ⁊c̄
Cauſa aūt maxime non dicēdi bene de ip̄isꝙ inexperti erāt earum que intus partiuꝫ. et qꝛnō accipiebāt gratia alicuius naturā omnia facere Querētes em̄ cuius gratia reſpiratio animalibꝰ exiſtit et in particulis hoc inſpiciētes.vt in brācia et pulmone inuenirēt vtiqꝫ velocius cauſamHic cōſequēter aſſignat ph̓us cauſam erroris iſtoruꝫꝓpter quam decepti ſunt dicēs ꝙ cauſa propter quam decepti fuerūt eſt duplex. prima quia neſciebāt anatomiamſiue diſpoſitionē partium intrinſecarū puta pulmonis etarterie. Secunda qꝛ non ſupponebant naturam operaripropter finem Si em̄ poſuiſſent ꝙ natura agit propter finem et ꝙ reſpiratō ineſt animalibus propter finem ⁊ inſpexiſſent ad anatomiam partiū intrinſecarū ſicut pulmonis et arterie et etiā branciarum citius cauſam reſpiratōnis inueniſſent. ⁊ qꝛ iſta nō inſpexerūt decepti fuerunt indeterminādo de reſpiratiōeDemocritus aūt quia qͥdem ex reſpirationeaccidit reſpirātibꝰ aliqͥd dicit inquiēs prohibere extrudi animā. nō tamen vt huius qͥdem gratia facientē hoc naturam nihil dicit. omninoenim ſicut ⁊ alij phyſici. et iſte nihil tetigit talēcauſam. Dicit aūt ꝙ anima et calidū idem prime figure ſphericorum. Segregatio igitur ipſis a continēte et cōprimente auxilium fieri reſpiratione inquit In aere em̄ multum numerūeſſe taliū que vocat ille ītellectū ⁊ aīam Reſpirato igitur et ingrediente aere cōgredientia hec ⁊prohibētia cōpreſſiōem prohibere in aīalibusexiſtētem aīam pertrāſire Et propter hoc expirare et reſpirare eſſe viuere et mori Cū enim preualuerit ꝯtinēs opprimēs et nō ampliꝰ de foris īgrediēs pōt ꝓhibere nō potētem reſpiraretūc accidere morteꝫ aīalibus. eſſe em̄ mortē taliū figuraꝝ ex corꝑe exitū ex ꝯtinētis ꝯpreſſiōePoſtqͣꝫ. p. īprobauit poſitōnē Anaxa. et Dioge. improbat opinionē Democriti Et pͥmo eam ponit. ſcd̓o eaꝫ improbat ibi Cauſa aūt Quātū ad pͥmū aduertēdū ꝙ dicitDemocritꝰ ꝙ ex reſpiratōe accidit aīalibus pͥmo. hoc ſcꝫꝙ aīa non extrudat̉ vel expiret a corꝑe. non tn̄ dixit ꝙ ꝓpt̓hoc velut ꝓpter finē fieret reſpiratio. qꝛ ſicut alij ph̓i nihiltetigerūt de cā finali ita nec iſte. et iō nō dixit reſpiratōeꝫfieri gr̄a alicuius tanqͣꝫ finis. Quō āt hmōi reſpiratō faciat ad hͦ ꝙ aīa a corꝑe nō extrudat̉ declarat ſic. QuiaDemocritꝰ dixit ꝙ aīa et calidū ſeu ignis ⁊ atomī et figureſpherice ſint vnū et idē. ſegregatis gͦ illis atomis ab aereꝯtinēte et ꝯpͥmēte aīaꝫ ītꝰ ꝑ reſpiratōnē fert̉ auxiliū. quiareſpiratiōe attrahūt̉ cū aere atomi circulares ⁊ ſpherici. ⁊mouēt̉ ad īteriꝰ p̄bēdo auxiliū illis atomis ſphericis ītꝰexiſtētibꝰ ex qͥbꝰ ē anima. ⁊ ita ꝓhibēt aīmā exire. In aereenim dixit eſſe multum numerum talium atomalium corporum ſphericorū que vocauit et dixit intellectū ⁊ aīamCōcludit ergo ph̓ꝰ ꝙ cū ꝑ reſpiratōnem aere ingrediēteco ingrediētia atomalia ſpherica corꝑa ſimul cum aere ꝓhibeant cōpreſſionem atomaliū intus exiſtentiū motum
N iiij