Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſul phure et vſqꝫ ad mare deductas ſpelunce recipiente s in ſe fluctus ventum cauſam. qui agitatus ignēgignit ex ſulphure. vnde fit videtur incendium. Item capitulo de inſulis ſicilie dicit. Eolie inſule ſicilie appellate ab eoloypone filio. Et īfra. Eolie inſule et vulcane vocantur ip̄e ſic̄ ethna ardean ⁊cͣ.N capitulo. v. nota hic dicitur de ſale agrigētino inuenitur in ſalmo vbi agit de cecilia hijsque in ea ſunt. De fonte apud garamantes. quod hicdicitur ſcribit ſolinus agens de garamantica regioneque eſt in africa. De fōte in epiro ſcribit y fidorus qd̓hic dicitur in libro. xij. capitulo de aquis. De lapide albeſton quod hic dicitur ſcribit ſolinus agens detercio ſinu europe capitulo. v. iſtius ꝑtis. ſcribit etiāquod hic dicitur de ficū egiptiaca agens de egipto etde hijs que in ea ſunt. De pomis etiam ſodomoruꝫſcribit ſolinus quod hic dicitur agens de iudea hijsque in ea ſunt. De lapidibus pirite et ſelenite ſcribit yſidorus ethimologiaꝝ libro. xvj. capitulo. x. et.xj. De ꝯceptibus equarum in capadocia ſcribit ſolinus qd̓ hic dicitur agens de capadocia et hijs que īea ſunt. De arboribus etiam et thile inſula idie ſcribit ſolinus agens deindia hijs que in ea fiunt ⁊cͣ.Ncapitulo. vj. de lucerna in fano veneris in extinguibili ſimulachro ferreo maere pendentelegi alibi ꝙͣ hic. Ponit deinde verſus virgilij deſcribentis poteſtatem ſibille in arte magica et habentureneidos libro. iiij. Hec ſe carminibꝰ ꝓmittit ſolueremētes. id eſt liberare mentes hominū a cura et ſollicitudine quas velit id eſt libito ſuo. aſt alijs duras īmittere curas. Siſte̓ aquas fluminis. ſcꝫ ꝓmittit contra naturalem decurſum et vertere fidera retro. ſcilꝫꝓmittit nocturnoſqꝫ ciet. id eſt euocabit. manes. id ēdeos mortuoꝝ. quos dicit nocturnos. quia ſolēt apparere de nocte. in quoꝝ aſcenſu. de inferno mugire videbis terram ſub pedibus. id eſt ſonare ad modum mnugitus. et videbis montibus. id eſt de mōtibꝰdeſcendere ornos. id eſt arbores quaſdaꝫ ſic vocataset nominatas.N capitulo. viij. ponit narratōnem varronis deſtella veneris que aliquando eſt ſtella matutinaaliquando veſpertina. et habet nomina quinqꝫ ponuntur hoc verſu. lucifer. aurora. venus heſper heſperus. Idem dicit plautus veſperuginem. et pro heſpero dicit omērus heſperā more greco. Ogigus fuit rex ille ſub quo diluuium ſcd̓m ſcilicet ꝑticularetigit in achaia. Quod infra dicitur virgilij verſuꝫet de pomis ſodomoꝝ vide ſupra capitulo. v. de terra hac ſcribit ſolinus agens de iudeā et de hijs que īea ſunt. dicens longo abieroſolimis receſſu triſtis ſinus panditur quem de celo tactum teſtatur humꝰ nigra. et in cinerem reſoluta vbi duo oppida vnū ſodomum nominatum. alterum gomorra. apud que habetponum habens ſpeciem maturitatis mandi tamēpoteſt. nam fuliginem intrinſecus fauillariam īcluditquā ambitio tamen extreme cutis cohibet. que vel tactu leui preſſa funium exalat et fatiſcit in vagum puluerem.N capitulo. xj. dicit. viij. genera penarum ī legibus eſſe vt ſcribit tullius.R capitulo. xiij. ſcribit ꝟſus virgilij. vj. eneidosvbi cum induxiſſet anchiſen informantem filiumſuum eneam. quomodo anime afficerent̉ quatuor paſſionibus ex corpore dicendo. Hinc metuūt cupiūt gaīdentqꝫ dolentqꝫ. nec auras ſuſcipiunt clauſe tenebriset carcere ceco. conſequenter adiungit anchiſe verbainformantis filium de penis qͣs patiuntur anime poſtmortem dicens. quin et ſupremo cum lumine vita relinquent. quaſi diceret. non ſolum patiuntur hic anīein corpore. ſed et cum vita ſupremo lumine relinquitcorpora. tamen inquit ſcilicet anchiſes non omne malum. nec omnes peſtes corporee ꝯtracte funditus excedunt miſeris id eſt a miſeris animabus recedunt pe-2 Lnitus. neceſſeqꝫ penitus eſt multa contrita eſt malaindurata. et ex corpore miris inoſeſcere modis. ergoſcilicet vt hoc fiat exercentur ſcꝫ anime ponis malorum. que ve terum ſcꝫ commiſſorum in corpore ſupplicia expendunt id eſt exſoluunt. hoc iſto modo. quiade animabus alie panduntur id eſt exponuntur fuſpēſe ad ventos inanes alijs ſcilicet eis eluitur ſcelus infectum ſub iurgite vaſto aut exuritur igni.N capitulo. xiiij. dicit. Solum quando natus ē ferunt riſiſſe zoroaſtren regem bactrianorum deſcribit ſolinus in parte qua agit de homine capituloquibuſdam inuſitatis. Itaqꝫ vnum nouimus ea horariſiſſe quando natus eſt ſcꝫ zoroaſtrem. mox optimarum artium peritiſſimum. ꝙͣuis hoc non protenderetille riſus. ſed potius malum ꝓpter artium magicaruminuentōnem vt hic annotat auguſtinus. De iſto zoroaſtre ſcribit oroſiius libro primo. ninus rex aſſiriorum ſubacta aſia et deuictis ſcitis nouiſſime zoroaſtrēbactrianoꝝ regem eundemqꝫ vt ferunt magice artisrepertorem pugna oppreſſum interfecit. vnde dicitAmno quippe rege aſſirioꝝ cum eſſet ipſe rex bactrianorum.N capitulo. xxvij. et vltimo poſt mediuꝫ dicit.cum campos eliſeos poeta ille deſcriberet ſcꝫ virgilus. vj. eneidos. vbi putant ⁊cͣ. verſus virgilij eſt. Quiqꝫ ſui memores alios facere merendo. quem verſū ſatis exponit in lr̄a.M5 29IIce ſimoſecundo libro agit auguſtinꝰde fine ciuitatis dei que eſt eterna āgelorum et hoīm beatitudo.A capitulo. iij. Teſte autē porphirio nobiliſſimo ph̓oꝝ paganoꝝ.Icilicet in libro eglogion. vt patet ſupͣlibro. xix. capitulo. xxiij.N capitulo quarto nota de dictis ciceronis inlibro. iij. de re publica quo ad deificatōnem romūli. de quo vide ſupra libro tercio capitulo. xv. et libro. ij. capitulo. xvN capitulo. vj. dicit de romuli credita diuinitate tullius admiratur ſcilicet in libro. iij. de republica. Item quod dicit infra. minus ſexcentis annis⁊cͣ. puto vicium ſcriptoris eſſe. ẜm enim eutropiū. cicero conſulatum geſſit anno ab vrbe condita ſexcenteſimooctuageſimonono. Romulus autem mortuus ē vl̓ad deos tranſlatus ẜm eundem anno ab vrbe cōdita.xxxix. quibus ſubtractis a ſexcenti ſoctuagintanouemremanent ſexcentaquinquaginta. qui ſunt plures ſexcentis ſed minus ſeptingentis. Item infra dicit mutos annos ante fuiſſe omerū ꝙͣ rōmulum. ffuit ei omērus ẜm eutropium tempore agrippe filuij regis albanorum. cui ſucceſſit arenius ſiluius regnās annis. xix.cui ſucceſſit auentinus ſiluius annis. xxxiiij. regnans.cui ſucceſſit procax ſiluius regnans annis. xxij. huicſucceſſit amulius. cuius anno ſeptimo natus eſt romūlus et ſic p̄ceſſit omerus romulū annos. lxxxij. Itēnota qd̓ dicit infra aliter nominando ꝙͣ romani. quiaromani colebant eum ſub nomine quirimi. ſed gentesalie ſub nomine romuli. Item de eo dicit īfra. lupa quippe illa nutrix ⁊cͣ. patet ſupra libro. xviij. capl̓o.xxij. Item quantum ad ea que dicuntur infra de ſaguntis. cum dicit. vnde merito queritur vtrū recte fecerint ſaguntini ⁊cͣ. vide ſupra libro. iij. ca. xx.A capitulo. xj. nota dicit. magiſtro platōne didicerunt ſcꝫ in thimeo. Item dicit infra.et ariſtotiles quintū corpus dixit eam ſcꝫ animaꝫ eſſecredibile eſt tempore auguſtini hoc opinatum eſſe deariſtotile nondū tranſlatis ſufficienter libris eius autdiuulgatis. patet auteꝫ ex libris eius de anima animam non corpus ſed actum corꝑis eſſe voluit. Itēinfra ponit narratōnem varronis de virgine veſtalique portauit aquam in cribro. quam et valeriꝰ narratlibro. viij. capitulo pͥmo. ut patet ſupra li. x. ca. xvj.