fuſpitōnes et eſt in eunucho in principio. Item infrapro auctoritate quam allegat de tullio vide librumeus de amicitia.N capitulo. xij. nota ꝙ fingitur quoddam monſtrum fuiſſe euomens ignem per os nomine cacus. manebat autem in auentino monte ſpoliās et occidēs homines et furto plurimū indulgēs. De caco ſcribit virgilius encidos libro. viij. ſtomodo. Hic ſpelunca fuit vaſto ſub mora receſſ. Semihoīs caci facies quaꝫdura tegebat. Solis in accenſam radij ſemꝑqꝫ recenti. Cede repebat humus foribꝫ affixa ſuꝑbis. Ora virum triſtipendebat pallida thabo. Huic monſtro vulcanus erat pater iſtius atros. Ore voniens ignes magna ſe mole ferebat. Hos verſus virgilij poſui. quiabeatus auguſtinus. verba de eis paſſim allegat cumdicit. faciamus aliquē qualē canit poeta ⁊cͣ. ¶ Iteminfra dicit. niſi nimis accuſaretur cacus paꝝ laudaretur hercules qui eum interfecit. narrat em̄ virgiliusvbi ſupra ꝙ cum veniret hercules de hiſpania interfecto t ergorione rege hiſpamie ducens armenta boūiſte cacus quatuor tauros ac totidem iumenta furatꝰeſt. et ne furtuꝫ ſuum pateret. traxit illos boues percaudas in antrū ſuum. vt nō apparerent veſtigia niſiretrouerſa. hercules autem querens armenta ſua primo de luſus tandem ꝑ mugitum tauri vnius dep̄hendit furtum et extrahens cacum de ſpelunca ſua interfecit eum ⁊cͣ.N capitulo. xxj. de hijs que hic dicuntur de cicerōne et ſcipione nota libro. ij. ca. ix.N capitulo. xxij. nota ꝙ dicit de varrone. Ipſe ēdeus quem varro doctiſſimus romanoꝝ iouemputat. vnde ſupra libro. iiij. auguſtinus de vero ⁊ fūmō deo agens dicit. Hunc etiam credit varro ab hijscoli qui vnum ſummū deū et ſolū ſine ſimulachro colunt. ¶ Item ꝙ dicit porphirius ꝯfitetur. patet ſupͣlibro decimo capitulo. xxiij. ꝙͣuis nō debito modo loquatur de deo vocando eum pluraliter pͥncipia putaꝓpter pluralitatem ꝑſonaꝝ. vt ibidē expreſſius pꝫ.N capitulo. xxiij. ad confirmandum dicta porphirij. allegat librum eius dictum eglogion. qͥ autnuſqͣꝫ aut raro inuenitur. ¶ Item infra dicit. Interrogat. Nota ꝙ porphirius vxorem habuit xp̄ianamqua voluit magicis artibus reuocare a xp̄iani mo. vn̄conſuluit apollinē ut hic dicitur. primū oraculū qd̓ h̓ponitur eſt planū. ſcd̓m īfra ponitur. Interrogauitem̄ porphirius apollmē quid melius. verbum vel rōſub quibus nominibus intelligitur principiū qd̓ nosdicimus filium. an lex. ſub quo intelligitur principiuꝫquod tam platonici ꝙͣ nos dicimus patrē. p̄fert autēapollo patrē. vt patet ex verbis eius. ¶ Item infrade commendatōne xp̄i ponit tercium oraculum quoderat hecates. Eſt autem hecate ip̄a ꝓſerpina que fingitur dea inferni quam ſub nomine hecates inuocanmagi. Dicta eſt autem hecate ab hecatio grece quodeſt centum latine. quia mene laus maritus helene placuit eam centum victimis. vel quia fingit̉ ꝙ inſepultus nō recipit in infernū ante centū annos. Verba huius oraculi aliquantulum ſunt obſcura. Et rn̄dit deaſcꝫ hecate. corpus quidem debilitantibus tormentisſemꝑ tam in vijs ꝙͣ in impijs eſt oppoſitū. ſed a parteanime eſt differentia. Vnde dicit. Anima autem piorum celeſti ſedi inſidet. Non igitur xp̄us. et ſi punituseſt in corpore quod ꝯmune eſt pijs et impijs damnatus eſt. quia aīa eiꝰ ſic̄ et aliorum pioꝝ celeſti ſedi infidet. et quaſi quereretur. Cur igitur anime aliorumxp̄ianorum a xp̄o inſtructe nō reſident tali ſede. Rn̄dit dicens. Illa anima ſcꝫ xp̄i implicari errorē dedit alijs animabus ſcꝫ xp̄ianoꝝ et hoc fataliter quaſi dicat. nō ſponte et ꝓpria voluntate hoc dedit alijs. ſedfato impellente. fuit ergo xp̄us ſine culpa. et ideo tanꝙͣ pius ẜm animam eſt in celeſti ſede. ſed ille ſunt quibus fata nō annuerunt. id eſt non ꝯceſſerunt obtineredona deoꝝ. neqꝫ habere ꝯgnitōnem iouis immortalis. ꝓpterea igitur dijs exoſi ſcꝫ xp̄iani ſunt. quibus fato non fuit id eſt ex fato ꝑmiſſum nō fuit noſſe deumnec dona a dijs acciꝑe. hijs fataliter dedit iſte ſcꝫ xp̄serrore implicari. Ipſe vero pius quia hoc non ſponte ſed fataliter fecit et ideo inceſſit id eſt acceſſit ī celum ſicut pij. Itaqꝫ hunc ſcꝫ xp̄m non blaſphemabis.Poſt hec inquit. De xp̄o interrogantibus ait hecatequoniam quidem immortalis anima ſcꝫ humana. poſtcorpus vt incedit noſti. quia quouſqꝫ plene purgataſit ẜm porphiriū vt patet ex p̄cedentibus nō reuer̄titur ad patrem. ſed reuoluitur in noua corpora. vndedicit. Aſapientia autem abſciſa ſcilicet quia non purgata plene ſemꝑ errat ſcꝫ redeundo ad corpora. qͣntum vero ad animam xp̄i ſubiungit dicens. Viri pietate p̄ſtantiſſimi eſt iſta anima que ſcilicet xp̄i ē. hāccolunt ſcꝫ xp̄iam. aliena a ſe veritate ſcꝫ exiſtente. Deinde poſt verba porphirij annectit quartum oraculūinterrogantibus inquit. cur damnatus eſt oraculo reſpondit.Iceſimo libro declarato qui ſunt finesveri ciuitatis terrene ⁊ celeſtis ꝓſequitur de conditōnibus horum fimium. primo agens d̓ modo ꝑueniendi ad hos fines. ſecundo declarando ꝯditōes hoꝝfinium libris ſequentibus ſcꝫ libro. xxj.et. xxij. quia autem modus perueniendi ad hos finēs ēper iudicium generale ideo in hoc ſpecialiter agit deillo iudicio on̄dens diem illum iudicij venturū eſſe.N capitulo. xxiiij. mentōnem de porphirio faciēsdicit. Cum pietatem laudet hebreoꝝ. ſcꝫ ī libroqui dicitur eglogion vt patet ſupra libro. xix. capitulo. xxiij. ¶ Infra autem ante medium capituli mentionem facit de ſtella virgiliana breuiter memorans qd̓virgilius ſcd̓o eneidos narrat ſcꝫ qūo ſubuerſa troyaet anchiſe patre orante deos in ſignum p̄cis exauditefactus eſt ſubitus fragor tonitrui de celo lapſa ꝑ vnibras ſtella facem ducens multa cum luce cucurrit illāſūmam ſuꝑlatentemqꝫ culmina tecti cerminus ydeamclaram ſe condere ſiluam. Verba ſunt hec enee narrantis de bello troyano.Iceſimopͥmo li. īcipit age̓ d̓ cōditōnibꝫfinium vtriuſqꝫ ciuitatis dei ⁊ dyaboli. Et primo agit de pena eterna damnatorum in libro iſto. et libro ſequenti deeterna felicitate bonoꝝ.¶ P capitulo. iij. huius libri ponit opinionē platonicoꝝ de quatuor paſſionibus ſeu ꝑturbatōnibꝫque eſt ſupra poſita libro. xiiij. capitulo. iij. quā ꝯfirmauit verſibus virgilij. vj. eneidos quoꝝ vnum hicponit cum dicit. hinc metuūr cupiunt ⁊cͣ. ¶ Quod autem infra dicitur in. xij. huius operis vicium videturſcriptoris. nō enim in. xij. ſed ī. xiiij. libro capitulo. v.facit quod hic dicitur. Et infra. ¶Aurſus et incipiātin corpora velle reuerti. de virgilio. vj. eneidos ſumptum eſt.N capitulo. iiij. ꝓbat ꝑ exempla naturalia ꝙ corpora viuentia poſſunt inter cruciatus ꝑmanere. et dicit. Salamandra in ignibus viuit. de qua dicit yſidorus ethimoloyarum libro. xij. capitulo. iiij. Salamandra vocata ꝙ cōtra incendia valeat. Et infra. ¶ Iſtaꝯtra incendia repugnans. ignes ſola aīalium extingͣuit. viuit enim in medijs flammis ſine dolore et conſumptōne et nō ſolum non vritur. ſed extinguit incendium. ¶ Item nota quantum ad hoc quod dicit ⁊ quidem montes notiſſimi ficilie qui tanta ⁊cͣ. Scribit eniꝫyſidorus ethimoloyaꝝ libro. xiiij. capitulo de infulisꝙ ficilia cauernis et fiſtulis penetrabilibus ventis etſulphure plena ſit. vnde et ibi ethne montes eſtuantincendia. de quo et infra capitulo de montibus dicitConſtat autem hunc montemſcilꝫ ethnam ab ea ꝑ tequa eurus et africus flant habere ſpeluncas plenas