italiā ꝯtra romanos ꝓ tarentinis in pͥmo p̄lio romanos vicit ⁊ ex illis. M. octingētos cepit. et humaniſſime tractauit. legati vero romani ad pirrū ꝓ redimēdis captiuis ab eo honorifice ſunt ſuſcepti. captiuosſine p̄cio romā miſit. vnū vero ex legatis romanoruꝫfabriciū admiratus cum eum pauꝑem cognouiſſꝫ ꝑtequarta regni ꝓmiſſa ſollicitauit euꝫ ut ad ſe tran̄retꝯtemptuſqꝫ eſt a fabricio. ꝓpter que cū romanoꝝ ingenti admiratōne pirrus teneret̉. legatū romā miſitqui pacē equis ꝯditōnibus peteret. Idē etiā pirrusalias de eodem fabritō ſic dixiſſe fert̉. Iſte eſt fabricius qui difficilius ab honeſtate quā ſol a curſu ſuo auerti poteſt. ¶ Eſt aūt aduertendū ꝙ duo fuerūt pirri. quoꝝ vnus fuit filius achillis et fuit in bello troyano. de quo ſupͣ libro. iij. ca. xiij. facta ē mentō. Aliꝰfuit de gn̓eachillis. ſed ꝑ lōga ſpacia tempoꝝ poſtbellum troyanū quia etiā bene poſt regēs exactos romanoꝝ de quo fit hic mentio. E infra. ¶ Vt quidameoꝝ iam bis ꝯſul ⁊cͣ. Iſte fuit corneliꝰ rufinus qͥ ſicutnarrat valerius libro. ij. ca. iiij. bis ꝯſulatū et ſemeldictaturā ſpecioſiſſime geſſerat. qui tn̄ a fabricō cumfabricius cenſor .i. iudex moꝝ eſſet de ordine ſenatorio expulſus eſt. quia emerat vaſa argentea decē pondo. i. decem pondeꝝ. quaſi ī hoc malū exemplū luxurie p̄buiſſet. Et īfra. ¶ Sicut illis oīa ꝯmunia ⁊cͣ. narrat iuſtinus libro. xliij. ꝙ ſaturnus dū regnaret ī italia tante fuit iuſticie. vt neqꝫ ẜuiret quiſqꝫ ſub illo neqꝫ quicꝙͣ pͥuate rei habuerit. ſed oīa et indiuiſa oībꝰfuerint velut vnū cunctis pr̄imoniū eſſet. Et infra.¶ Vnde etiāi udei qui xp̄m ⁊cͣ. vult dicere ꝙ iudei quiex lege ſua quā xp̄us poſtmodū expoſuit eis in nouoteſtamēto debebant deū ꝓ bonis eternis coluiſſe. ettn̄ nō fecerūt ſꝫ datorē glorie occiderūt iō merito donati ſunt glorie romanoꝝ .i. ut romani d̓ hijs triumtpharēt. et ſic gloriā de ip̄oꝝ victoria reportarēt.Ntereſt ſane inter cupiditatē ⁊cͣ. In hoc ca. xix.btūs augͥ. ꝯꝑat ad inuicem duas cupiditates .ſ.humane laudis et tꝑalis dn̄atōnis. Et ponit in hͦ ca.quatuor. qꝛ pͥmo on̄dit qūo ab inuicē differāt. Scd̓oibi et ideo virtutes ⁊cͣ. on̄dit ꝙ in virtuoſis ꝯtemptꝰglorie ſit valde laudabilis. Tercio ibi. qui aūt glorieꝯtemptor eſt ⁊cͣ. on̄dit ꝙͣ ꝑiculoſus ſit ꝯtemptus eiꝰin malis qui dn̄atōnis ſunt auidi. Quarto ibi. cū illudcōſtet ⁊cͣ. cōꝑat adinuicē virtutes q̄ ordinant̉ ad humanā gloriā. et virtutes que ordinant̉ ad verā gloriā. de qͥbus ait ſaluſtiꝰ .ſ. in catelinario. et poſita ſūtverba ſaluſtij magis ītegre ſupͣ capl̓o. xij. ī hoc librode qͥbus ſolū ponunt̉ hic verba iſta. Sꝫ ille vera vianitit̉. nā oīa alia hic ſūt verba auguſtini. Et infra.¶ Quicqͥd em̄ fecerit. vult h̓ btūs augͥ. ꝓbare ꝙ cōtemptus hūane glorie ſoli deo notus eſſe pt̄. qꝛ ponamus ꝙ a liqͥs appareat cōtemptor hūane glorie. ettn̄ ad hoc age̓ credat̉ ab alijs. vt ꝑ ꝯtemptuꝫ laudiset glorie maiorē laudē ab hoībus accipiat. iſta ſuſpitio hoīm de tali nō poteſt tolli ꝑ aliquid qd̓ ip̄e poſſit on̄dere. nec ip̄e poteſt aliqͥd exterius facere ꝑ qd̓on̄dat eos male ſuſpicari. qꝛ nō poſſet aliter hͦ oſtendere niſi ꝑ opus exterius quo laudes ꝯtemneret. ſꝫ hͦnō ſufficit ad excludendā dictā ſuſpitōem. cū ip̄a ſuſpitio ſit. ꝙ ideo laus ꝯtemnit̉ vt maior acquirat̉. ergeqͣntumcūqꝫ homo vere ꝯtemnat laudēs. tn̄ ip̄m ꝯtemptū nō poteſt ip̄e oſtende̓ hijs qui de ip̄o oppoſitumſuſpicant̉. et ideo ſoli deo poteſt hoc on̄dere. Et ideotali nō reſtat quantū ad hoc niſi ꝯtemne̓ temeritateꝫmale iudicantiū. qͣtenus ip̄m tāgit. ſꝫ qͣtenus ē pctm̄ip̄oꝝ qui male iudicāt debeat curare. Et īfra. ¶ Quiaūt glorie ⁊cͣ. Hic on̄dit ꝙͣ ꝑiculoſus ſit contemptusglorie ſi aſſit appetitus dn̄andi. Et facit hic tria. quiapͥmo on̄dit quata mala facit appetitus dn̄atōnis vbi ēcōtemptus laudis et glorie. Scd̓o ibi. etiā talibꝫ. on̄dit ꝙ etiā talibus deus cōcedit qn̄qꝫ illud qd̓ cupiuntſcꝫ magnā dn̄atōem et cauſam aſſignat. Tercio ibi qͣmobrem. cōcludit vnā cauſam pͥus nō tactā. quare deꝰauxit romanū imꝑium. Quantū ad pͥmū dicit ꝙ qͥ ſūntcupidi dn̄atōnis et de laude ſeu gloria humana n̄ cueant ſuꝑant .i. excedūt beſtias vicijs p̄cipue duobus.crudelitate ēt luxuria. Et tales erāt romam multi qͥ lꝫcurā exiſtimatōnis .ſ. bone de ip̄is amiſerint nō curantes quid de eis alij eſtimarēt. tn̄ ꝓpter cupiditatē dominatōnis multa mala fecerūt inter quos p̄cipuꝰ fuit nero. qui fuit quītus imꝑator poſt auguſtū. de cuius luxuria ſcribit oroſius libro. vij. ꝙ libidinibꝰ itaagitatus eſt vt nec a matre nec a ſororē nec alia quacūqꝫ ꝑſona ꝓpter reuerentiā cōſanguinitatis abſtinuerit. virū in vxorē duxit et ip̄e a viro vt vxor acceptꝰeſt. ¶ De crudelitate vero eius narrat oroſius ibidēꝙ tanta crudelitate effractꝰ eſt ut plurimā ꝑtemſenatus interficeret equeſtrē peneordineꝫ deſtrueret.matrē et fratrē et ſororē vxorē ceteroſqꝫ cognatoset ꝓpiquos occidit. et ſicut narrat ſuetōnius. cadauer mr̄is diligenter īſpexit mēbra cōtractauit quedam laudās qͥdam vituꝑans. Item ẜm oroſiū ip̄e primus rome xp̄ianos ſupplicijs et mortibus expoſuit. etꝑ oēs ꝓuincias excruciari p̄cepit. beatos aūt apl̓ospetrū et paulū necauit. De ip̄o aūt narrat eutropiusꝙ ſe tanto decore ꝓſtituit ut et ſaltaret et cantaret inſcena citeradico habitu vel tragico. vrbem romanaꝫincendit. ut ſpectaculi eiꝰ ymagine ſpectaret qͣli olimtroya capta incendio arſerat. Multa alia a ſuetōnioſcribunt̉. Sed et ip̄e ſeneca magiſter eius de ip̄o tragediā nouā ꝯpoſuit q̄ octauia vocat̉ in qua eius crudelitates deſcripſit. Et īfra. ¶ Per me reges regnātet tyrām ⁊cͣ. Iſte eſt textus auguſtini et. lxx. interp̄tum. vbi tn̄ ip̄i habent tirām ⁊ nos habemus legū cōditores. Per tyrānos aūt ꝯſueuerūt antiqͥtus intelligi viri fortes ꝙͣuis boni eſſent ut h̓ ꝓbat augͥ. ꝑ verſum virgilij. libro. vij. eneidos. qui talis ē. Pars mihi pacis erit dextrā tetigiſſe tyram. et d̓r in ꝑſona latim regis de eneā qn̄ applicuit in ytaliā in terrā latini regis. Et infra. dum illud ꝯſtat ⁊cͣ. hic ꝯꝑat ad inuicem virtutes romanoꝝ que ordinabant̉ ad vanamgl̓am ad virtutes xp̄ianoꝝ q̄ ordinant̉ ad verā gl̓amEt facit hic tria. qꝛ pͥmo virtutes romanoꝝ ꝓbat veras virtutes nō fuiſſe. Secundo ibi. eos tamē qͥ ciuesnō ⁊cͣ. on̄dit ꝙ ſaltē melius fuit ꝓ re publica romanorum ꝙ haberent illas virtutes quā ꝙ eis caruiſſent.Tercio ibi. illi aūt qui vera ⁊cͣ. on̄dit ꝙ iſte virtutesque ad dei gloriā ordinant̉ multū plus valent qͣntuꝫad regimē alioꝝ et ec̄ in ſeipſis ſūt meliores quā alieirtutes.Olent ph̓i qui finē ⁊cͣ. In hoc capl̓o. xx. oſtēdibtus aūg. ꝙ turpe ſit ordinare virtutes ad vanā gloriā tanꝙͣ ad finē. Et hoc on̄dit ꝑ quandā ſil̓itudinemet facit hic duo. qꝛ pͥmo adducit illud qd̓ ē ſimile. Secundo ibi. ſed nō exiſtimo ⁊cͣ. Simile illud aptat ad ꝓpoſitū. Similitudo vero ſumit̉ ex qͣdam pictura ymaginaria ſeu verbali. q̄ qͥdeꝫ pictura vt videt̉ dice̓ tullius libro. ij. de finibus bonoꝝ et maloꝝ inuēta fuitab eleante ph̓o. Et infra. ¶ Alio mō quodaꝫ humaneſubditur laudi. hoc dicit qꝛ ſicut ip̄emet exponit. qͥ ſibi placet eſt homo. et in aīo laudat illud qd̓ facit. etVe cum ita ſint nō tribuamius ⁊cͣ. In hoc ca. xxj.ita ſubditur humane laudi.on̄dit btūs augͥ. ꝙ licet īdubitanter tenendū ſit ꝙ poteſtas ꝯferendi regna ſit vnius veri dei qͥ tribuit regna qͥbus vult tn̄ cauſas ꝓpter quas deus ſic dat adplenū ſcire nō poſſumus. et facit h̓ duo. qꝛ pͥmo ꝓbatꝙ dare regna nō eſt in ptāte deoꝝ multoꝝ quos romani coluerūt. ſed vnius veridei. Scd̓o ibi. ſic etiamhoībus ⁊cͣ. on̄dit ꝙ deus indando regna nō ſemꝑ reſpicit ad merita illoꝝ qͥbus dat. ⁊ ideo cauſa ē valdeocculta. Et infra. ¶ Qui dedit aſſirijs vel etiā perſisde iſtis regnis dictū ē ſupͣ ī hoc libro capl̓o. xij. Et infra. ¶ A quibus duos deos coli ⁊cͣ. vult dice̓ ꝙ perſenō coluerūt illā multitudinē deoꝝ quā coluerūt romani. ſꝫ tm̄ duos ſicut ꝯtinent lr̄e iſtoꝝ .ſ. romanoꝝ
Druckschrift
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten