De iſtis edibus narrat titus liuius libro. vij. de ſcd̓obello punico et valerius libro primo ꝙ cū marcelluscapta ciuitate ſiracuſana ut ſupͣ libro pͥmo. c. vj. dixi.vellet vnā edē ꝯſtruxiſſe virtuti et honori ꝓhibituseſt a collegio ſacerdotū dicentiū ꝙ iō non debebat hͦfieri. qꝛ ſi vnū templū eſſet vtriuſqꝫ et ꝯtingeret aliqd̓ ꝓdigiū. qd̓ ſacrificijs videlicet expiandū eſſet nonpoſſꝫ fieri vterqꝫ illoꝝ deoꝝ ſicut res diuine fieri deberent. et iō fecit duo tēpla que tn̄ ſicut h̓ dicit augͥ.fuerūt ſibiinuicē ꝯiunctiſſima. cauſaꝫ vero exponit h̓aug̓. Et infra. V. Relius laudatꝰ ē catho. De illo qͥppe ait .ſ. ſaluſtius in catilinario. Ad intellectū ꝟo eiꝰqd̓ dicit ſaluſtius de cathone ſic. quo minus petebatgl̓am ⁊cͣ. ſciendū ꝙ apud̓ romanos erat ꝯſuetū ꝙ qr̄magiſtratus eligebant̉ puta cōſules tribuni et hmōiilli qͥ ſe reputabat dignos magiſtratū aliquo ad locūvbi fiebat electio in veſte cādida venerūt. qui etiā cādidati ex hͦ dicti ſūt. et petebāt magiſtratū ſibi ꝯcediet ſic fecit catho iſte vticenſis. lꝫ minus ꝙͣ alij ſuā anibitōeꝫ on̄deret hūc aūt modū petēdi honores reprobat augͥ. hic. etiā in cathone qͥ honores hmōi petijthic mō et alioqͥn nō obtinuiſſet. de ip̄o dicit ſaluſtiusꝙ eſſe ꝙͣ videri bonus malebat. Et infra. ¶ Duo romani eſſent virtute magni. de iſtis duobꝰ dictū ē ſupͣin hͦ capl̓o. Et infra. ¶Videamus ī ip̄a ſnīa cathonis⁊cͣ. Iſta ſnīam cathonis ponit ſaluſtius in catilmarioSentētia aūt illa ꝯtinet̉ in illa or̄one quā fecit cathoin ſenatu ꝯtra catilinā de quo ſupͣ libro. i. ca. v. dictūeſt. Et ſūt verba cathonis q̄ ſaluſtius recitat exeluſiuevſqꝫ ibi. qui audit hec cathonis. Et infra. ¶ Qui audit hec cathonis. hic btūs aug̓. excludit quedā falſūintellectū verboꝝ cathonis. qꝛ pt̄ aliqͥs ſic intellige̓verba cathonis. qua ſi catho voluiſſet dice̓ ꝙ omnesvel plures roman eſſent tales qͣles deſcribit catho.ſed hͦ excludit btūs augͥ. ꝑ dicta ſaluſtij in pͥmo hiſtoriaꝝ libro de qͥbus etiā fecit aug̓. mentōem ſupͣ li. ij..c. xviij. que ibi expon̄ta ſūt. et ſūt hec verba ſaluſtijvſqꝫ ad illud excluſiue. quaꝝ diſcordiaꝝ ⁊cͣ. Et īfra¶ Sicut idē hyſtoricus .ſ. ī catilinariomox poſt oratōem cathonis. et ſunt hͦ verba ſaluſtij vſqꝫ ibi excluſiue. paucoꝝ igit̉ virtus ⁊cͣ. Et īfra. ¶ Etiā a cathone laudata ⁊cͣ. verba cathonis ex qͥbus btūs augͥ. h̓ſupͣ in hͦ capl̓o ex ip̄ius noīe recitauit. et exponit h̓ qͥdeſt hr̄e publice egeſtatē ⁊ pͥuatim opulentiā. qd̓ fuitverbū cathonis. Et infra. ¶ Quāobrē cū diu fuiſſentregna ⁊cͣ. Cōcludit hic aug. intentōem ſua in toto hͦcapl̓o. vbi facit mentōem de regnoꝝ orientaliū duratōne. vocat aūt regna oriētalia regna aſſirioꝝ. regna medoꝝ. et regna ꝑſaꝝ. que tria regna qͣntū adppl̓os ſubiectos. fuerūt fere qua ſi idē regnū. Sed qͣntum ad gentē de qua fuerūt ſucceſſiue reges ⁊ apd̓quā fuit caput et pͥncipalitas regnādi fuerūt tria. nāppl̓i .ſ. ſubiecti vni regi pͥmo habuerunt reges de aſſirijs videlicet nu̓o. xxxvj. ſub qͥbus durauit imꝑiū ānisM. cc. xl. quoꝝ regū pͥmus fuit ninus. vltimus veroſardanapallus. ut dixi ſupͣ libro. ij. ca. xx. poſtmodumtrāſlatū fuit regnū ad medos. ex qͥbus erāt octo reges quoꝝ pͥmus fuit arbachus et ultimus fuit aſtrages. ut ſupͣ libro. iiij. ca. vij. dixi. ſub qͥbꝰ durauit monarchia annis. cc. lj. Deinde imꝑium eſt ad ꝑſas trāſlatū. et fuerunt. xiiij. ex ip̄is. quoꝝ pͥmus fuit cirus.vltimus vero fuit darius filiꝰ arſani. apud quos fuitmonarchia ẜm Ieron̄. cc. xxxj. annis. Iſta ꝟo regnadicunt̉ ideo orientalia. qꝛ fuerūt in aſia maiori. q̄ dicitur ꝑs orientalis totiꝰ terre habitabilis. Europa vero et affrica reſpectu eius ſunt in occidēte. Poſtmod̓vero īterfecto dario tranſlatū eſt imꝑium ad alexandrū magnū et grecos qui ſunt in europa. et ſic de oriente in occidentē qͥ nō ſolū in illa ꝑte europe .ſ. ī grecia. ſed etiā in aſia regnauerūt. deinde trāſlata ē monarchia ad romanos qui toti europe et affrice ac promagna parte aſie imperauerunt. et ideo regnum romanorum fuit maius.Am ſanius videt ⁊cͣ. In hoc ca. xiij. ꝓbat btūslaug̓. ꝑ auctores romanoꝝ ꝙ ip̄i romani a veravirtutē deficiebāt ex hͦ ꝙ ſibi laudē humanā et gl̓ammūdialē tanꝙͣ finē p̄ſtituerūt ꝓpter quē oīa feceruntet facit h̓ duo. qꝛ pͥmo ꝓbat appetitū laudis eſſe vicōſum. Scd̓o ibi etiā tullius ⁊cͣ. ꝓbat romanos hmōi fineꝫ ītendiſſe. Primū ꝟo ꝓbat ꝑ duo dicta oracij poete. quoꝝ pͥmū eſt ī libro epl̓aꝝ epl̓a pͥma quāſcribitmecenati docēs qūo ſingula vicia pn̄t vitari. īter queponit appetitū humane laudis. dicēs ſic. laudis amore tumēs .i. ſi forte tumes vel pone quō tumeas ſuntcerta piacula i. remedia qͥbus expiet̉ hͦ viciū. q̄ te terpure lecto poterūt recreare libello. i. q̄ piacula poterūt te recreare .i. curare et fortē ꝯtra hͦ viciū facere.ſi libellū hūc ꝯtra viciū ſcriptū ter .i. ſepe legeris pure. i. attente. Scd̓m dictū oracij ē in odis eius oda. lv.Vocat aūt augͥ. hūc librū carminuꝫ ſeu odaꝝ oracij.¶ Carmē liricū. qꝛ carmē liricū ẜm yſidoꝝ li. viij. d̓ra varietate .ſ. metroꝝ. Oratius aūt ī libro odaꝝ multum variat metrū et multis generibꝰ metroꝝ vtit̉ .ſ..xix. ẜm papiā dicit aūt ſic. latius regnes .i. regnabisauide domādo ſpūm. i. domādo aimdn̄atōnis et gl̓ecupidū. quā ſi libiā .i. affricā ſeu ꝓuinciā quandā affrice ꝯfinē aſie. remotis .i. diſtantibꝫ gadibꝰ iungas.ſ. ſub vno rege. Gadis ẜm yſidoꝝ libro. xiiij. ethimoloyaꝝ eſt īſula ī qua colūne herculis vident̉ iuxtalocū vbi mare mediterraneū exit ab occeano. Eſt aūta ꝯtinenti terrā centū. xx. paſſibus diuiſa. ponit̉ autēfrequēter ī pl̓i nu̓o. qꝛ colūne ip̄e herculis qn̄qꝫ gades herculis vocātur. vel qꝛ ſunt plures īſule minores vni maiori īſule ꝓpinque. a quo oēs ille gades appellant̉. et īhabitant̉ a penis .i. afris. quāuis ſit media īter affricā et europam. et iō ſubiūgit oracius. utvterqꝫ penus .ſ. tam ille qui habitat mīſulis illis. qͣille qui ī libia habitat ſeruiat vni .ſ. regi. Et infra.¶ Etiā tullius hinc ⁊cͣ. Hic on̄dit btūs augͥ̓. ꝑ duo dicta tullij ꝙ romani hoc vicio .ſ. appetitu hūane gl̓e laborabāt quoꝝ pͥmū dictū eſt in libro de re puplica.ſcd̓m dictū eſt in ip̄is ph̓ie libris id eſt in tuſculanisqueſtionibus libro primo.Dic ergo cupiditati ⁊cͣ. In hoc capl̓o. xiiij. btūs¶ Aug̓. on̄dit ꝙ appetitus humane laudis n̄ ꝓdeſtad virtutē ſed obeſt. qꝛ eſt ꝯtra tulliū qui ut pꝫ in p̄cedēti capl̓o oppoſitū docuit. Et facit aug̓. in hͦ capl̓oduo. qꝛ pͥmo on̄dit ꝙ doctrina tullij ſit doctrine euangelice ꝯtraria. Scd̓o ibi. hoc ſecuti ſunt. on̄dit ꝙ tenētes doctrinā euāgelicā excellūt eos qͥ tenuerunt eaq̄ tullius dicit. Et infra. ¶ Sicut iſte ait .ſ. tullius vtpatuit capl̓o p̄cedēti. dicit em̄ ꝙ iacēt ea ſemꝑ q̄ apd̓quoſcūqꝫ īprobant̉ .i. nullus ea aſſumit vel aggreditur libent̓ que multitudo īprobat. quaſi īnues ꝙ eaque multitudo approbat .i. laudat et commendat illaquis aſſumit ſibi ut laudē aſſequat̉. Et infra. ¶ Quiſceuolas et curtios et decīos ⁊cͣ. De mutio ſceuola qͥmanū ſuā ſponte in igne tenuit. et de curtio qͥ ſe ī hiatū terre p̄cipitauit et de decijs .ſ. pr̄e et filio qͥ ꝓ ſalute exercituū ſuorū ſe dijs īferis deuouerūt. dictū fuitſupͣ libro quarto capitulo. xx.Vibus ergo erat daturus ⁊cͣ. In hoc capl̓o. xv.Con̄dit btūs augͥ. cām qͣre deus remunerauit oꝑavirtuoſa romanorū tam magna gl̓a tꝑali. et dicit ꝙhͦ fecit ut .ſ. iuſticiā ſuā on̄deret qui nullū bonū opusirremuneratū dimittit. Si ergo romanis qͥbus n̄ eratdaturus gl̓am ſempiternā nō dediſſet gl̓am tꝑalē ꝓqua tm̄ laborauerūt videret̉ cū eis iniuſte actū. Recitat aūt augͥ. ī hoc capl̓o virtutes romanorū fundansſe ſuꝑ dictis cathonis que ſupͣ ī hoc libro capl̓o. xij.recitata fuerunt.Erces aūt ſanctorū ⁊cͣ. In hoc ca. xvj. on̄dit btūsAug̓. qͣnta ſit dr̄a mercedis qͣ remunerant̉ ciuesciuitatis dei a mercede qͣ remunerant̉ ciues huiꝰ md̓i.Vantū em̄ ꝑtinet ad hāc ⁊cͣ. I hoc capl̓o. xvij.on̄dit btus aug. ꝙ tenuis ſit illa gl̓a ꝓ qͣ romani