aquam calefacit. calefactāqꝫ pueris bibendaꝫ deditqua potata ſtatimſopiti ſanati ſūt. dicūtqꝫ ſe vidiſſein ſomnis deū quendā eoꝝ corꝑa tergentē et p̄cipiēatem vt aditis ꝓſerpine aram vn̄ potio illis fuerat allata nigre hoſtie immolarent̉ lectiſternia etiam ⁊ ludi nocturni fierent. Pater ꝟo pueroꝝ nullaꝫ ibi araꝫvidens pergit ad ciuitatē vt emat nouam araꝫ p̄cipiens ſuis vt interim fodiāt fundamēta ꝓ ara locandaqui dū fodiunt inueniūt ꝓfunde ſub terra ad. xx. pedes aram quandā diti et ꝓſerpine inſcpͥtam. qd̓ cumvaleſius accepiſſꝫ ꝑ nunciuꝫ hoſtias furnas id eſt nigras ibidem immolauit. ludoſqꝫ et lectiſternia continuis tribꝫ noctibꝫ qꝛ tot erant liberi curati fecit. Cuius exemplum valeriꝰ publicola qͥ fuit ꝯſul primo annō poſt reges expulſos et ſucceſſit ī locū collatini tarquinij ſtudio ſuccurrendi ciuibꝫ ſecutus apud eandēaram boues nigros maſculos diti et ꝓſerpine boueſfemīas immolauit lectiſtermoqꝫ et ludis factis t̓ribꝫnoctibus terra aram obruit ſicut fuerat ante. Hec exvalerio. Patet ergo ꝙ ludi iſti fuerunt inſtituti primo anno poſt reges expulſos qui ſcd̓m oroſium fuitannus. ccxliiij. ab vrbe ꝯdita. Iſti vero ludi fueruntaboliti ſicut ⁊ alij ſed tn̄ poſtmoduꝫ temꝑe pͥmi bellipunici fuerunt reuocati. De quo tꝑe dicit hic augꝰꝙ tanta copia morientium ditatos inferos etiā ludere delectabat qiua tꝑe ſcꝫ primi belli punici qd̓ durauit. xxiij. annis interfecta eſt ex vtraqꝫ ꝑte homminnumera multitudo. quoꝝ mortē dijs eſt pluto id ē deꝰinfernalis ditatꝰ eſt. Vnde et adite dicit̉ diues et ditari. qꝛ dis continue ditat̉. qꝛ homīes ꝯtinue moriūt̉Vnde ī hoc qd̓ dicit augꝰ. inferos ditatos alludit nōmini ditis. In hoc ꝟo ꝙ dicit eos ludere delectari alludit ei qd̓ dictum ē de ludis eis ꝯſecratis et renouatis. De renouatōne hoꝝ ludoꝝ apud tarentū facit titus mentōem libro. xlix. Et infra ¶ Nihil ſane miſerabilius ⁊cͣ. hiſtoriam de attilio regulo q̄ hic tangit̉ poſui ſupra libro primo ca. xv. de qua fit etiaꝫ mentio libro. ij. ca. xxiij. Et infra. ¶ Veꝝ eſt ꝙ aerei ſūt ſcꝫ dijvel demones hoc dicit augͥ. ẜm opinionē apulei platonici q̄ poſuit deos eſſe aīalia corpꝰ aereum habentia vt ptꝫ infra libro. viij. ca. xvj. vel hoc dicit quātuꝫad corꝑa que ſumūt qn̄ viſibiliter ſe oſtēdunt. ꝯdenſant em̄ aerem ⁊ figurāt vt volūt. Et infra Nec mala illo tꝑe ⁊cͣ. de malis que h̓ recitat augͥ. ſcꝫ factis īfra vrbem ꝑ aquam et ignem loquit̉ oroſiꝰ libro. iiijet dicit ꝙ āno ab vrbe condita quīgenteſimooctauorepentina ſubuerſio ip̄ius romē p̄uenit triūphum romanoꝝ ſcꝫ de cartaginenſibꝫ. Siquidē quirito lucatio et catullo aulio ꝯſulibus diuerſe ignū aquarumqꝫclades pene abſūpſerunt vrbem. Tiberis em̄ inſolitis auctus ymbribꝫ et vltra opinioneꝫ vel diuturnitate vel magnitudine redundans romē edificia ī planopoſita deiecit. aquarum grauiſſimaꝫ cladem grauiorignis vaſtatio ſecuta ē cum ignis incertū vn̄ ſurrexerit plurimas ciuitatis ꝑtes ꝑuagatus. hoīm domorūqꝫ miſerabilem ſtragem fecit. deinde dum om̄ia ī circuitu fori depopularent̉ edem veſte corripuit. et necquidem dijs ſubuenient ibꝫ ignem illum qͥ eternꝰ putabatur temporareꝰ ignis oppreſſit. vn̄ etiā mētellꝰdum arſuros deos eripit. vix brachio ſemiuſto ablatꝰaufugit. Hec oroſius. Ignem ppetuum vocat ignemq̄ ī templo veſte a virginibꝫ q̄ ſacerdotes eius erantꝯtinue lignis appoſitis fouebat̉. De iſto etiā incēdiotempli veſte. et metello ſacra exportante loquit̉ tituſliuius libro. xix. de vrbis origine ⁊ ouidiꝰ libro. vj. d̓faſtis. Seneca ꝟo libro. iiij. declamationū. declamatione. ij. dicit ietellumtunc fuiſſe cecatū. et ideo poſtmodum ſacerdotium ſūmum ei negatum Hunc mēteſlum h̓ augꝰ. vocat veſte familiariſſimum. qꝛ ſcꝫ ſacraip̄ius et alioꝝ deoꝝ que ī templo veſte fuerant cumtanto ſui ꝑiculo conatus ē ſaluare. Et infra. ¶ Vbi eiveluti vitam ꝑpetuam ⁊cͣ. id ē veſte quā ignem volunteſſe. qꝛ vitam ꝑpetuam donabant ꝟgines. qꝛ ſemperignem fouebāt vt dictum ē. Et infra. ¶ Sacra illa fatalia ⁊cͣ. ſacra fatalia vocat augꝰ. ſacra palladis que d̓troya allata fuerāt. nam ſicut dicit ouidius libro. vj.palladium id ē ſimulachrum palladis. de quo fatatūid eſt p̄diuinatum ē et immobiliter fatis diffinitū fuit ꝙ eo tranſlato tranſferret̉ imperium vt ſupͣ libropͥmo ca. ij. dixi. fuit poſitū ī templo veſte et cū templūarderet fuit exportatum vt dicit ouidius. et dicit hicaugꝰ. idē. Dicit etiam ꝙ iſta facra fatalia tres ī quibꝫfuerant p̄ſſerant ciuitates ſcꝫ ilium. lauiniū et albamquibꝫ ſucceſſiue ſacra illa habebant̉ ī magna reuerētia. et tn̄ om̄ibus illis male accidit. nam troia et albaſubuerſe ſunt. et lauinium cito regnum ꝑdidit De hocſupra dictū ē libro iſto. ca. xiiij. Et infra ¶ Hec iſtisnequaꝙͣ ⁊cͣ. hic dicit augꝰ. ꝙ ea que dicit de romaniſet dijs eoꝝ de malis pene q̄ romani paſſi ſunt efficatiter ꝯciudant. Concludūt em̄ ꝯtra eos. qꝛ ip̄i non coluerunt deos ꝓpter aliqua bona eterna et futura ſedſolum ꝓpter pn̄tia. et ideo ex malis q̄ paſſi ſūt patꝫ ꝙfruſtra coluerūt eos. nō at̄ ſic poſſet ꝯtra xp̄ianos exmalis que h̓ patiunt̉ argui. qꝛ non colunt xp̄m ꝓpterpn̄tia. ſꝫ ꝓpter futuraEcundo autē punico bello ⁊cͣ. In hoc ca. xix. tractat beatus augꝰ. de malis romanoꝝ q̄ ī ſeip̄ispaſſi ſunt de tꝑe ſecūdi belli punici quod mouit hanibal imperator cartaginēſium romanis. Nā ſicut dicūthyſtoriographi. oroſius eutropiꝰ et titꝰ liuiꝰ cū eētix. ānoꝝ a vulcari pr̄i ſuo adaras iurauerat ſe ꝯtͣ romanos pugnatuꝝ ꝙͣ citius poſſet. Valeriꝰ etiā libroix. idem narrat. addit ꝙ hanibal ſignare cupiēs quāto inter ſe odio roma et cartago diſſiderēt inflicto interrā pede ſuſcitatoqꝫ puluere. tūc inter eas finē belli fore dixit cum altera ī terrā eſſet redacta. Et eſt hicſciendum ꝙ iſte hanibal fuit hanibal poſterior. namfuit hanibal alius prior dux cartaginenſiū qͥ ī primobello punico a romanis eſt deuictus bellonauali. Deiſto vero bello punico ſcd̓o ſcribit titꝰ liuiꝰ decademvnam id eſt. x. libros īcuius ꝓlogo dicit ſe ſcriptuꝝbellum oīm maximum memorabile que vnꝙͣ geſta ſūtquod hanibale duce cartaginenſes cum ppl̓o romanogeſſerunt. neqꝫ em̄ validiores oꝑibus vlle int̓ ſe ciuitates genteſqꝫ ꝯtulerunt arma. neqꝫ hijs ip̄is ſcꝫ cartaginenſibꝫ et romanis vnqͣꝫ tm̄ viriū fuit et nō ignotas belli artes int̓ ſe. ſed prius expertas bello punicoprimo ꝯſerebant adeo varia belli fortuna fuit ut ꝓpius periculo fuerint qͥ vicerunt. Odijs etiā ꝓpe maioribus certauerūt ꝙͣ viribꝫ. romani em̄ indignati ſūt ꝙvictoribus. ſcꝫ ī primo bello punico victi vltra inferrent arma. peni etiam indignati ſūt qꝛ videbatur esꝙ nimis ſuꝑbe et auare eis a romanis imꝑaretur Cepit autē hoc bellū ẜm oroſium anno ab vrbe condita.cccccxxxiij. ſub cōſulibus publio cornelio ſcipione etpublio ſempronio longo. Finitum autē fuit illd̓ bellūꝑ ſcipionem filium p̄dicti ſcipionis qͥ poſtmodum ſubiugatis afris dictꝰ eſt ſcipio africanꝰ accipiēs nomēa gente quā ſubiugauit. Durauit auteꝫ hoc bellū ẜmauguſtinū infra libro. v. ca. xxiij. annis. xviij. ẜm oroſium annis xvj. Cui ꝯcordat titus liuiꝰ libro. x. d̓ ſcd̓obello punico. ẜm vero eutropium libro. iij. annis. xix.¶ Hanibale quippe abhiſpania inſurgēte. Scienduꝫeſt ꝙ vt ī precedēti ca. dixi. imperium cartaginēſiumꝓtendebat ſe vſqꝫ ad hibeꝝ fluuiuꝫ hiſpanie. ita ꝙꝑs hiſpanie fuit eis ſubiecta. qꝛ ergo int̓ hyſpaniamet romā mare nō mediat ideo ad vitandū maris diſcrimina hanibal fecit viā ſuam de africa mytaliam perhiſpaniam vbi mare qd̓ diuidit europamet africamſtrictiſſimum eſt. et ꝙ exvtraqꝫ ꝑte ſui portus habebat cartagini ſubiectos. Alia cauſa fuit vt hr̄et occaſionem romanos inūadēdi vt ī ſequenti capl̓o apparebit. veniens aūt in hiſpaniam expugnauit ſagūtū. vtetiam dicet̉ in ſequēti ca. et eadem ciuitate expugnata tranſiuit montes pireneos qui hiſpaniam a gallisdiuidunt. et ſic ꝑ gallias tranſiens. xix. die ẜm oroſiū