Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſunt miſſi legati. athenas duo ſimul mala ingentia orta ſūt. ſcꝫ fames et peſtilentia tā hoīm ꝙͣ alioꝝ aīaliūagri quidem facti ſūt eo anno ſteriles. vrbs autem exhauſta eſt funeribꝫ. nā multi ⁊ p̄clari eo anno mortuiſūt. inter quos erat flamē quirinalis id ē ſacerdos quirini id eſt romuli. augur etiā id ē ſacerdos qui p̄erataugurijs. quatuor etiam tribuniplebis et alij magninōnulli. De p̄dictis ſicut ſcribit oroſius libro. ij. dū legati ad athenienſes expectatur. arma romana famespeſtilētiaqꝫ ꝯpeſcuit. Et infra Vbi erāt qn̄ rurſus⁊cͣ. qd̓ hic tangit̉ ꝯtigit anno ab vrbe ꝯdita. ccc. xiij.quo ẜm titum liuiū libro. iiij. de vrbis origine. fameſgrauiſſima romanos afflixit intātū ꝙ multi ſpe victꝰamiſſa ne fame diu cruciarent̉ ſe in tiberim ſubmerſerunt. ꝓpter qd̓ p̄fectus annone qui ſcꝫ de victualibuſꝓ ciuitate curam hr̄et p̄cipuam creatꝰ eſt lucius minūcius. qui poſtmodū eos qui frumēta abſconderātꝯpulit ea vendere. vt ſaltē hr̄e poſſet ciuitas ſufficiēter ꝓ vno menſe. Eodem tꝑe fuit quidā lucius emiliꝰequeſtris ordinis diues valde q̄ aliūde empto frumēto de ſua pecunia et in vrbe allato diſtribuit ip̄m plebi que tāto allecta bn̄ficio ꝓmiſit ſibi ꝯſulatuꝫ. Ip̄eꝟo dicebat hoc ſibi nimis modicū eſſe ꝓ tanto beneficio. et ſatis paꝝ eſſe ſi facerent ip̄m regem. Iſta ꝓueniunt ad ſenatū qͥ ſtatim dictatoreꝫ creat luciū q̄uintium cincinnatū iam octogenariū. Grat auteꝫ tunc poteſtas dictatoris qualis poſtmodū fuit imperatorūniſi ꝙ ſolum dimidio āno durabat. Magiſter vero eqͥtum ſibi coaptat̉ ſeruilius ahalam. Stupet hoc viſop̄fatus emilius vna cū plebe. interima dictatore mittitur magiſter equitū ad lucium emiliū vt eum vocetin iudicium. Emilius ꝟo infra cateruaꝫ ſuoꝝ ſe recepit. cūqꝫ ab apparitore dep̄henſus eſſeterectꝰ eſt vtfugeret clamādo ſe a patribꝫ opprimi. eo ꝙ plebi ī tāta neceſſitate ſubueniſſꝫ. Sꝫ magiſter equitū ip̄m vociferantē inſequit̉ et occidit. cuꝫ autem de hoc multꝰtumultus oriret̉ ī plebe dictator coram ſe plebē venire iubet pronunciatqꝫ coram ipſa emilium iuſte occiſum fuiſſe quia vocatus ad iudicium venire contempſit et ſi in alijs innocens fuiſſet. iuſſitqꝫ dictator domos eius dirui ⁊ bona ip̄ius vendica publicari Et infra Vbi erant quādo ꝑeſtilētia magna ⁊cͣ. Quātumad lectiſternia de quibꝫ facit mentōneꝫ h̓ augꝰ. ſciendum ꝙ in ꝯuiuijs olim fiebāt lecti ſternia ī quibꝫ poſſent viri ꝯuiue accubare ſeu diſcūbere id ē cubito appodiati iacere. Nam ẜm hug̓. ī capl̓o cumbo bis. antiquitus ꝯſueuerunt ꝯuiue ſic iacere du comedebant videlicet ſicut mō faciūt languidi. Et ſicut dicit yſidorꝰlibro. xx. eth̓iaꝝ apud romanos viri accubabāt ⁊ femine ſedebant. qꝛ videbat̉ ī femīa accubitus eſſe turpis. et ideo romani qn̄ inuitare volebant deos ad cōuiuia faciebant lectiſternia. vn̄ dicit valerius libro. ijin pnͥcipio. antiquitus femīe cū viris cubantibꝫ id eſtinclinatis ⁊ appodiatis ad lectū vel lectiſternium ſuꝑcubitos ſuos ſedentes cenabant. que ꝯſuetudo ex hominū ꝯuictu ad diuina penetrauit. Nam iouis epuloidē ī ꝯuiuio ip̄e iupiter ī lectum et minerua ī ſellam ideſt ſedem ad cenaꝫ vocantur ſeu inuitātur quod etasnr̄a diligētiꝰ ī capitoli ꝙͣ ī ſuis domībus ꝯẜuat Hyſtoriam at̄ quam h̓ tangit beatꝰ augꝰ. narrat̉ titusliuius libro. v. de vrbis origine dicens. In vrbe quaſi inſanabilem peſtē ortaꝫ fuiſſe quē durabat tā hyeme ꝙͣ eſtate. ꝓ qua pellenda ꝯſilio duū viroꝝ qui ſacris p̄erant id eſt rebꝫ diuinis. pͥmum lectiſternium inhonoreꝫ ſcꝫ deoꝝ factū eſt romē. qꝛ ſex dijs ſcꝫ apollini. latōne. dyane. herculi. mercurio ac neptuno. treſlecti ꝙͣ ampliſſimo ſtrati ſūt apparatu. Fuit at̄ latōnamater apollinis ⁊ dyane. dyana vero dicit̉ luna ſicutapollo ſol. de latōna ꝟo quē pepit apollinē et dyanāloquit̉ beatus augꝰ. infra libro. xviij. ca. xiij. Titusꝟo liuius libro. ij. de ſcd̓o bello punico narrat romanos feciſſe alia ſex puluinaria id eſt lectiſternia videlicet ioui et iunoni vnū. alteꝝ neptuno et minerue tercium marti ac veneri. qͣrtum apollini et dyane. quītūvulcano ac veſte. ſextum mercurio ac cereri. Et infra Vbi erant qn̄ ꝑ decem ⁊cͣ. hyſtoria q̄ h̓ tangit̉ ponitur ſupra libro. ij. ca. xvij. Et infra Vbi erant qn̄galli ⁊cͣ. hyſtoria quā h̓ tangit augꝰ. habetur ſupralibro. ij. ca. xxij. Et infra. Vbi erant qn̄ illa inſigniſpeſtilentia ⁊cͣ. de camillo qūo vehientes expugnauithabetur ſupͣ libro. ij. ca. xvij. qūo vero vrbē de gallisvindicauit habet̉ ſupͣ libro. ij. ca. xviij. Quantū vero ad peſtilentiā q̄ ip̄m ꝯſūpſit narrat titus liuius libro. vj. de vrbis origine. ꝙ rome orta eſt peſtilētia q̄magnam multitudinē hoīm ꝯſumpſit. in qua ⁊ cenſorem vnum et vnū edilem. ac tres tribunos plebis dicitmortuos fuiſſe. ortuus ē etiaꝫ eodeꝫ anno camillusvir maxime laudis qui poſt reditum ſuum de exiliode qͦ dictum eſt ſupra libro. ij. ca. xvij. quī decim ānisvixit tante glorie vt ꝯditor vrbis romane ſecundus aromulo diceret̉ Vn̄ dicit eutropius libro .ij. ꝙ honorei poſt romulum ſcd̓us delatus ē. et ꝙ his tꝑibꝫ immēſa ꝑ ꝯtinuū biēnium romanos peſtis afflixit. De ludiſvero ſcenicis ꝓpter eaꝫ inſtitutis habitu eſt ſupͣ libropͥmo ca. xxxj. Et infra. Vbi erant qn̄ alia peſtilētia⁊cͣ. hiſtoriam q̄ h̓ tangit̉ narrat titꝰ liuius libro. viij.de origine vrbis dicēs. qꝛ ſub ꝯſulibus claudio ⁊ valerio flacco cum om̄es maiores ciuitatis morerenturmorbo ꝯſimili. anc illa quedā fabio maximo edili cauſani ꝓmiſſa ſibi prius impunitate indicat dicens mātronas venena coquere. et ſi ſe vellent ſequi ꝯſules hͦmanifeſto exemplo dep̄henderēt. ſecuti ergo eam inuenerunt matronas cōquētes bona medicamēta. habētes tn̄ alia recondita. Quibꝫ delatis ī foꝝ vocatismatronis duabꝫ quaꝝ vna cornelia. alia ſergia vocabatur. aſſeruerūt ea medicamēta eſſe ſalubria. q̄ cumea ad p̄ceptum iudicis bibiſſent ſtatim mortue ſūt. cōp̄hēſe ſūt eaꝝ comites que maximū numeꝝ mr̄onaꝝindicauerunt que ſimilia faciebāt. ex quibꝫ. Clxx. danate ſūt. Creditum autē eſt hoc magis ex alienatōnementis ꝙͣ exſcelere hoc feciſſe. Oroſius ꝟo libro. iij.dicit ꝙ tanta multitudo fuit matronaꝝ ī his facinoribꝰ dep̄henſarum ut. ccclxxx. damnate ſimul ex his fuiſſe referantur. Valeriꝰ autē libro. ij. quātuꝫ ad numerum eaꝝ ꝯcordat cum tito liuio et dicit ꝙ veneficij q̄ſtio et legibus ⁊ moribꝫ romanis vſqꝫ ad illud tēpusignota fuit. Fuit autem illd̓ tempꝰ vt ptꝫ ex tito liuioanno ab vrbe ꝯdita. ccccxx. Et infra. Vel qn̄ in candinas ⁊cͣ. hyſtoriā quā h̓ tangit beatus augꝰ. narrattitus liuiꝰ libro. ix. de vrbis origine ī pnͥcipio dicensꝙ cum eſſꝫ bellumīter romanos et ſamnites dux ſamnitum pōtius habuit exercitū iuxta furculas cādinasid eſt locum quendā ſic dictū. Aiſit autē pontiꝰ. x. milites ī habitu paſtorali qͥ in diuerſis locis paſcerentpecora iuxta viam ꝑ quā erat exercitus romanorumtranſiturus p̄cipiens ꝙ romanis veniētibꝫ et interrogantibus vbi erat exercitꝰ ſamnitū. ꝯcorditer reſponderent ꝙ ſcꝫ iuerit ad obſidendū luteriā que erat ciuitas ſocia romanoꝝ romani ergo ſtatim decreuerunthis auditis ire luteriā ad liberanduꝫ eā ab obſidioneSed duplex via erat. vna iuxta mare et longior. aliaꝑ furculas candinas. quā qꝛ breuior erat vt citiꝰ ſocijs ſubuenirent elegerūt. Clauditur autē via illa exvtraqꝫ ꝑte montibꝫ hn̄s ſolum vnum introitū ⁊ vnūexitum. ꝑ medium duoꝝ ſaltuū. inter quos ē planicies quēdā ad quā trāſito vno ſaltu cum ꝑueniſſent. etad aliū ſaltuꝫ vellēt ingredi inuenerūt ſibi viā p̄clauſam deiectis arboribꝫ intranſuerſo viaꝝ et videruntnihilominꝰ in mōte iuxta ſe p̄ſidium armatoꝝ ſicqꝫ īcluſi ſūt vt nec retrocedere nec ꝓcedere poſſent. Tandem neceſſitatē ducti miſerūt legatos ad ſamnites petentes vel pacem ratōnabilem vel bellū Reſponſū ēiam bellatum eſſe ꝓmiſſa ē tn̄ pax ſub his ꝯditōnibꝰvt ſcꝫ romani om̄ia arma ſua redderēt. omnēqꝫ aliaꝫſuperlectilē retētis ſibi tm̄ ſingulis veſtimētis ſicqꝫomēs ſubiugū trāſirent et pͥmo ꝯſules poſtea alij ma