Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

dimittēs deꝑadiſo. et a ligno vite ſeꝑansmos hoīes peccati magni ꝑpetratores: imoetiam qn̄ angelis peccatibus peꝑcit quoꝝpͥnceps hoīes a ſeipſo ſb̓uerſus inuidendo ſb̓uertit. ꝓculdubio iudicauit. Nec fine illius alto iuſtoqꝫ iudicio. et in aereo celo et in t̓ris demonū hoīm miſerrima eſt vita erroribꝰerūniſqꝫ pleniſſima. Verū ſi nemo peccaſſet ſine bono rectoqꝫ iudicio vniu̓ſam rōnaleꝫcreaturaꝫ ꝑſeueratiſſime ſibi ſuo dn̄o coheretem in et̓na bt̄itudine retine̓t. Iudicauit etiam ſoluꝫ vniu̓ſaliter de gn̓e demonū atqꝫhoīmūt miſeri ſint ꝓpter pͥmoꝝ meritum peccatoꝝ; ſed etiāde ſinguloꝝ oꝑibus ꝓprijsgerūt arbitrio volūtatis Nam demōes netorqueatur p̄cantur. Nec vtiqꝫ iniuſte vel ꝑcitur eis: vl̓ ſua quiqꝫ improbitate torquent̉Et homīes plerūqꝫ aꝑte. ſemꝑ occulte luūtſuis factis diuinitus penas ſiue in hac vita. ſiue poſt morteꝫ: quāuis nullus hoīm agat rc̄eniſi d̓ino adiuuet̉ auxilio. Nullus demonuꝫhoīm agat iniq̄ niſi diuīo eodemqꝫ iuſtiſſimoiudicio ꝑmittat̉. Sicut em̄ ait apl̓us. eſt īiquitas apud deuꝫ etiaꝫ ſic̄ ip̄e alibi dicit Inſcrutabilia ſūt iudicia eiꝰ īueſtigabileſ vieeius. Non igitur in libro de illis pͥmis neciſtis medijs dei iudicijs ſed de ipſo nouiſſimoiudicio quātuꝫ ip̄e tribuit diſputabo: quādoxp̄us de celo venturꝰ eſt viuos iudicaturꝰmortuos. Iſte quippe dies iudicij ꝓprie vocatur eo nulluſ ibi erit imꝑite querele locꝰcur iniuſtus ille ſit felix. et ille iuſtus infelix.Gīm naqꝫ tunc non niſi bonoꝝ vera pleniſſima felicitas. et oīm niſi maloꝝ digna ſūma infelicitas apparebit. Ca.Vnc autē mala equo aīo ferre diſcimus patiūtur et boni. et bonamagnipedere adipiſcūtur maliAc hoc etiā in his rebus in quibꝰ non apparet dina iuſticia. ſalutaris ē diuina doctrinaNeſcimꝰ em̄ quo iudicio dei bonꝰ ille ſit pauper. malus ille ſit diues. iſte gaude at. que ſiis ꝑditis moribuſ cruciari debuiſſe meroribꝰarbitramur. contriſtetur ille quem vita laudabilis gaudere debuiſſe perſuadet. Exeatde iudicio non ſoluꝫ inultus. verum etiamnatus innoces. aut iniqͥtate iudicis p̄ſſuſ. autfalſis obrutus teſtimonijs ecōtrario ſceleſtuſadu̓ſarius eius ſolū impunitꝰ. verū etiamvindicatus inſultet. impius optime valeat pꝰus lāguorē tabeſcat. Latrocinetur ſuauiſſimiiuuenes. qui nec ꝟbo quenꝙͣ ledere potuerūt. diu̓ſa morboꝝ atrocitate affligātur. infantes vtiles rebus hūaniſ īmaturā mortē rapiātur et vident̉ nec naſci debuiſſe diutiſſime inſuꝑ viuāt. plenus crimībus ſublimet̉ honoribus; et hoīem ſine quereſa tenebre ignobilitatis abſcōdant; et cetera hmōi que q̓scolligit quis enumerat? Que ſi haberēt in ipſa velut abſurditate ꝯſtantiaꝫ. ut in hac vitain qua ſicut ſacer pſalmus eloquit̉ vanitati ſimilis factus eſt. et dies eius velut vmbrap̄tereunt. niſi mali adipiſcerētur tranſitoria bona iſta atꝫ t̓rena nec niſi boni talia paterētur mala poſſet referri ad iudiciū iuſtūdei. vel etiaꝫ benignū. ut qui erant aſſecuturi boͣ et̓na que faciūt bt̄os: tꝑalibus vel deciperentur malicia ſua. vel dei miſericordia ꝯſolarētur bonis. et qui erant paſſuriet̓na tormēta. tꝑalibus vel ſuis quibuſcūqꝫ quātuliſcūqꝫ peccatis afflige̓ntur: vel ꝓpt̓implēdas virtutes exercerētur malis. Nuncvero qn̄ non ſoluꝫ in malo ſunt boni et in bonomali qd̓ vid̓r iniuſtū verū etiaꝫ plerūqꝫ malis mala veniūt bonis bona ꝓueniūt. magiſinſcrutabilia fiūt iudiciā dei inueſtigabileſvie illius. Quāuis neſciamꝰ quo iudicio deus iſta faciat. vel fieri finat apud quē ſūmatus eſt ſūma ſapiētia. ſummaqꝫ iuſticia. nulla infirmitas. nulla temeritas. nulla iniqͥtas.ſalub̓ter tamē diſcimuſ magnipedere ſeubona ſeu mala que videmꝰ eſſe bonis maliſqꝫcōmunia. illa bona quere̓ que bonoꝝ. atqꝫilla maxime fugere ꝓpria ſunt maloꝝ. Cuꝫvero ad illud dei iudiciū venerimꝰ cuius tempus iam ꝓprie dies iudicij. aliquādo dies domini nuncupatur. non ſolum quecunqꝫ tunciudicabūtur veꝝ etiaꝫ quecunqꝫ ab inicioiūdicata. quecūqꝫ vſqꝫ ad illud tempꝰ adhuciudicāda ſunt. apparebūt eſſe iuſtiſſima. Vbi qͦꝫ manifeſtabit̉ ꝙͣ iuſto iudiciodei fiat. utnūc tam multa acpene oīa iuſta iudicia deiſenſus mēteſqꝫ mortaliū lateant. tn̄ in hacre pioꝝ fidem lateat iuſtū eſſe qd̓ latet.Empe ſalomon ſapiētiſſi Ca. iij.mus rex iſrahel qui regͣuit ī iheruſalēlibrū vocatur eccleſiaſtes a iudeis qͦꝫ habētur in ſacrarū canone literaruꝫ: ſicexorſus eſt. Vanitas vanitatuꝫ dixit eccleſiaſtes; vanitas vanitatū et oīa vanitas. Queabūdantia homī. omni labore ſuo laboratſubſole? Et cuꝫ ex hac ſnīa ꝯnecteret cetera.ꝯmemorās erūnas erroreſqꝫ vite huiuſ. euaneſcentes inte̓a tempoꝝ lapſus vbi nihil ſoli. nihil ſtabile retietur; in ea rerū vanitateſub ſole. illud etiaꝫ deplorat quodāmodo ſit abūdantia ſapiētie ſuꝑ inſipiētiaꝫ. ſicutabūdātia pacis ſuꝑ tenebras ſapiētiſqꝫ oculiſint in capite ip̄ius et ſtultus in tenebris ambulet. vnꝰ tn̄ incurſus incurrat om̄ibꝰ vtiqꝫ īhac vita que ſb̓ ſole agit̉. ſigͥficās videlicꝫ eamala que bonis malis videmꝰ eſſe ꝯmunia.