ꝓrſus miſera reꝑitur. Hanc gͦ pacēꝫ qͣlis hicpoteſt eſſe mortales hoīes in rebꝰ mortalibꝫqn̄ hēmus ſi recte viuimꝰ bonis eius recte vtitur virtus: qn̄ vero eā nō hēmus et̄ malis quehomo patit̉ bn̄ vtitur virtus. Sed tūc eſt vera virtus. quādo ⁊ omīa boͣ quibus bn̄ vtitur⁊ qͥdquid in bono vſu bonoꝝ ⁊ maloꝝ facit.⁊ ſeip̄am ad euꝫ finē refert vbi nob̓ talis ⁊ tāta pax erit: qua melior ⁊ maior eſſe non poſſitCapitulum.Vapropt̓ poſſumus dice̓ fines bonorū nr̄oꝝ eſſe pacem ſic̄ et̓nam diximꝰvitam. pẜtim qꝛ ipſiciuitati dei de qua nobiseſt iſta operoſiſſima diſputatō in ſancto dicit̉pſalmo. Lauda jheruſalē dn̄m: lauda deū tuum ſion. qm̄ ꝯfortauit ſeras portarū tuaꝝ benedixit filios tuos in te. qui poſuit fines tuospace Qn̄ em̄ ꝯfirmate fuerint ſere portaꝝ eiꝰiā in illam nullus intrabit: nec ab illa vllus exibit Ac ꝑ hoc fines eius iam dēmus intellige̓pacem. quā volumus demōſtrare finalē. Nā⁊ ip̄ius ciuitatiſ miſticū nomē id eſt iheruſalēqd̓ ut ante diximus viſio pacis int̓pretat̉ Sꝫqm̄ pacis nomē et̄ in his rebus mortalibꝰ frequetatur vbi vtiqꝫ nō ē vitaet̓na. ꝓptere a finem ciuitatis huius vbi erit ſūmuꝫ bonū eiꝰet̓nam vitam maluimus ꝯmemorare. ꝙͣ pacēDe quo fine apl̓us ait. Nūc vero liberati a peccato. ẜui autē facti deo. habetis fructū veſtꝝrūt. in denuiūin ſanctificatōꝫ. finē vero vitam et̓nam. Se drurſus qꝛ vita et̓na ab eis qui familiaritateꝫnōͣ hn̄t cū ſcp̓turis ſanctis poteſt accipi etiāmaloꝝ vita velẜm quoſdā etiam ph̓os ꝓpteraīe īmortalitatem. vel ẜm etiā fidem nr̄am ꝓpter penas int̓minabiles impioꝝ. qui vtiqꝫ inet̓nuꝫ cruciari nō potuerūt niſiētiā vixerintinet̓num: ꝓfecto finis ciuitatis huius in qͦ ſūmū habebit bonū vel pax in vita et̓na. vel vitaeterna in pace dicendus eſt. vt facilius abhomībus poſſit intelligi. Tātum eſt em̄ paciſbonū vt etiaꝫ ī rebus terrenis atqꝫ mortalibꝰnihil gratius ſoleat audiri. nihil deſiderabilius ꝯcupiſci. nihil poſtremo poſſit melius īueniri. De quo ſi aliquāto diutius loqui voluerimꝰ. nō erimus quātū arbitror oneroſi legētibus; et ꝓpter finē ciuitatis huius de qua nob̓ẜmo eſt. ⁊ ꝓpter ipſam dulcedīem pacis q̄ oībus cara eſt.Capi.Vod em̄ mecū quiſqͥs res humanasnaturaqꝫ ꝯūeꝫ ut qͥcūqꝫ intuet̉ agnoſcit. ſic̄ nemo eſt qui gaudere nolit itanemo eſt qui pacem hr̄e nolit. Quādoquideꝫet ipſi qui bella volūt. nihil aliud ꝙͣ vincerevolūt. Ad glorioſaꝫ gͦ pacem bellādo cupiūt ꝑuenire. Nam quid ē aliud victoria nͥ ſubiectōrepugnatium? Qd̓ cum factum fūit. pax erit.Pacis igitur intētione gerunt̉ ⁊ bella. ab hiſetiā qui virtuteꝫ bellicā ſtudet exerce̓ imꝑando atqꝫ pugnando Vn̄ pacem ꝯſtat belli eſſeoptabilem finē Omnis em̄ homo etiā belligerando pace requirit: nemo autē belluꝫ pacificando. Nam ⁊ illi qui paceꝫ in qua ſunt ꝑturbare volunt nō pacem oderūt ſed eam ꝓ arbitrio ſuo cupiūt cōmutari Non gͦ ut ſit pax nolūt ſed ut ea ſit quā volunt. Deniqꝫ ⁊ ſi ꝑ ſeditionē ſe ab alijs ſeparauerīt: cū eis ipſis ꝯſpiratis vel ꝯiuratis ſuis. nͥ qualēcunqꝫ ſpēm pacis teneāt nō efficiūt qd̓ intendūt. Proindelatrones ipſi vt vehementius et tutius infeſtiſint paci ceteroꝝ. pacem volūt habe̓ ſocioꝝSed ⁊ ſi vnus ſit tā prepollēs viribus ⁊ ꝯſciuſita caues vt nulli ſocio ſe ꝯmittat. ſoluſqꝫ inſidians ⁊ p̄ualēs qͥbus potu̓it oppreſſis ⁊ extinctis p̄das agat cū eis c̓te qͦs occide̓ n̄ pt̄ ⁊ qͦsvult late̓ qd̓ fac̄. qͣlēcunqꝫ vmbrā pacis tenetIn domo aūt ſua cuꝫ vxorē ⁊ cū filijs. et ſi qͦsalios illic hꝫ ſtudet ꝓfecto eſſe pacatus. eisquippe ad nutū obtemꝑantibus ſine dubio delectatur. Nam ⁊ ſi nō fiat. indignatur. corripit. vidicat. ⁊ domꝰ ſue pacē ſi ita neceſſe ſitetiam ſeuiēdo ꝯponit. qua ſentit eſſe nō poſſeniſi cuidā p̓ncipio qd̓ ipſe in domo ſua eſt. cetera in eadē domeſtica ſocietate ſb̓iecta ſintIdeoqꝫ ſi offerret̉ ei ẜuitus pluriuꝫ. vel ciuitatis vel gentis. ita vt ſic ei ẜuirent quēadmod̓ſibi domi ſue ẜuiri volebat. nō ſe iam latronēlatebris ꝯderet. ſed rege ꝯſpicuū ſublimaretcū eadem in illo cupiditas ⁊ malicia ꝑmanētPacem itaqꝫ cuꝫ ſuis omēs habere cupiūt. qͦsad arbitriuꝫ ſuū volunt viue̓. Nam ⁊ cum quibus bellum gerūt ſuos face̓ ſi poſſunt volunt.ciſqꝫ ſb̓iectis legis ſue paces impone̓ Sed faciamus alique qualeꝫ canit poetica ⁊ fabuloſanarratio. Que fortaſſe ꝓpter ip̄am inſociabilem veritatem ſemi hoīem. ꝙͣ hoīem dice̓ maluerūt Quāuis gͦ huius regnū dire ſpelūce fuerit ſolitudo. tanꝙͣ malicia ſingularis. vt exhac ei nomē inuētuꝫ ſit. Grece nāqꝫ malus cacus d̓r. quod ille vocabat̉ nulla ꝯiunx ei blandum ferret referretqꝫ ẜmoneꝫ. nullis filijs velalludēt ꝑuulis. vel gradiuſculis imꝑaret. nullo amici colloqͥo frueret̉. nec vulcani patris.quo vel hinc tm̄ nō ꝑuuꝫ felitior fuit. quia tale mōſtrum nō genuit. nihil cuiquaꝫ daret. ſꝫa qͦ poſſet qͥdqͥd vellet ⁊ quātuꝫ poſſet cū vellet auferret. Tamē in ip̄a ſua ſpelunca ſolitaria cuius ut deſcribit̉ ſemꝑ recenti cede tepebat humꝰ. nihil aliud ꝙͣ pacem volebat. in qͣnemo illi moleſtus eſſet. nec eius quietem visvllius t̓rorue turba̓et. Cum corꝑe deniqꝫ ſuopacēhabe̓ cupiebat. ⁊ quātum habebat. tm̄illi bene erat qn̄ quideꝫ mēbris obtemꝑātibꝰ