hominibus qͣꝫ ei grata ſit etiā in pluribꝫ vnitas. genus inſtituiſſet humanū.Ca. xxiij.Ecit ergo deus hominem ad imaginem ſuam. Talem quippe illam animam creauit qua per rationē ⁊ intelligentiam omnibus eſſet preſtantior animalibus terreſtribus ⁊ natalibus et volatilibꝰque mentem huiuſmodi non haberet. Et cūvirum terrenum formaſſet ex puluere eiqꝫ animam qualem dixi. ſiue quā iam fecerat ſufflando indidiſſet. ſiue potius ſufflando feciſſet. eumqꝫ flatum quem ſufflando fecit. namquid eſt aliud ſufflare qͣꝫ flatum facere: animam hominis eſſe voluiſſet. etiam coniugeilli in adiutoriū generandi ex eius latere oſſedetracto fecit vt deus. Neqꝫ enim hec carnti conſuetudīe cogitanda ſunt. vt videre ſolemus opifices ex materia quacunqꝫ terrena corporalibus membris qd̓ artis induſtriapotuerint fabricantes. Manus dei potētiadei eſt. que etiam viſibilia inuiſibiliter operatur. Sed hec fabuloſa potius qͣꝫ vera eſſearbitrantur qui virtutem ac ſapientiam deiqua nouit et poteſt etiam ſine ſeminibus ip̄acerte facere ſemina. ex hijs vſitatis et cōtidianis mentiuntur operibus. ea vero que pͥmitus inſtituta ſunt. quoniam non nouerunt infideliter cogitant. quaſi nō hec ip̄a que nouerunt de humanis conceptibus atqꝫ partubus ſi inexpertis narrentur incredibiliora viderentur. qͣꝫuis et ea ip̄a pleriqꝫ magis nature corporalibus cauſis qͣꝫ oꝑibus diuine mētis aſſignent.¶ Ca. xxiiij.Ed cum hijs nullum nobis eſt ī hijslibris negocium. qui diuinam mentem facere vel curare iſta nō credūtIlli auteꝫ qui platōni ſuo credunt nō ab illoſummo deo qui fabricatus eſt mundū ſed abalijs minoribus quos quidem ipſe creaueritymiſſu ſiue iuſſu eius animalia facta eſſe cuncta mortalia in quibus homo precipuū dijſqꝫip̄is cognatum teneret locum ſi ſuperſtitōecareant. qua querunt vnde iuſte videāt̉ ſacra ⁊ ſacrificia facere quaſi conditoribus ſuis. facile carebunt etiam huius opinionis errore. Neqꝫ enim phas eſt vllius nature quālibet minime mortaliſqꝫ creatoreꝫ niſideumcredere ac dicere. etiam anteqͣꝫ ponit intelligi. Angeli autem quos illi deos libentiꝰ appellant. etiam ſi adhibent vel iuſſi vel ꝑmiſſioperatōem ſuam rebus que gignunt̉ in mūdo. tn̄ nō eos dicimus creatores animalium.quā nec agricolas frugū atqꝫ arboꝝ.¶ Ca. xxv.Vm enim alia ſit ſpecies que adhibetur extrinſecus cuicūqꝫ materie corꝑali ſicut operantur homines figuli et fabri atqꝫ id genꝰ opifices qui etiā pingūt et effingunt formas ſimiles corporibusanimalium. alia vero que intrinſecus efficiētes cauſas habet de ſecreto ⁊ occulto natu.re viuentis atqꝫ intelligētis arbitrio que n̄ſolum naturales corporum ſpecies veru etiam ip̄as animantium animas dum nō ſint facit. ſupradicta illa ſpecies artificibꝰ qͥbuſqꝫtribuatur. hec autem altera non niſi vni artifici creatori ⁊ conditori deo. qui munduꝫ ipſum ⁊ angelos ſine vllo mūdo. et ſine vllis angelis fecit. Qua enim diuina vi et vt ita dicam effectiua que fieri neſcit ſed facere accepit ſpeciem cū mundus fieret rotunditas celi ⁊ rotunditas ſolis. eadem vi diuina ⁊ effectiua que fieri neſcit ſed facere. accepit ſpeciem rotunditas oculi et rotunditas pomi.et cetere figure naturales quas videmus inrebus quibuſqꝫ naſcentibus non extrinſecusadhiberi. ſed intima creatoris potentia quedixit. celum et terram ego implebo. et cuiusſapiētia eſt que attingit a fine vſqꝫ ad finēfortiter. ⁊ diſponit omnia ſuauiter. Proīdēfacti pͥmitus angeli. cuiuſmodi miniſteriumprebeant creatori cetera facienti neſcio. nectribuere illis audeo quod forte non poſſuntnec debeo derogare quod poſſunt. Creationem tamen conditionemqꝫ omnium naturarum qua fit vt omninonature ſint. eis quoqꝫfauentibus illi deo tribus: cui ſe etiā ip̄i debere quod ſunt. cum graciarum actione nouerunt. Nōm ſolum igitur agricolas non dicimus fructum quorumqꝫ creatores. cum legamus. neqꝫ qͥ plantat eſt aliqͥd neqꝫ qui rigat ſed qui incrementū dat deus. ſed ne ipſam quidem terram qͣꝫuis mater omnium fecunda videatur. que germinibꝰ erupentiaꝓmouet. ⁊ fixa radicibus continet. cuꝫ itidelegamus deus illi dat corpus. quomodo voluerit. ⁊ vnicuiqꝫ ſeminum proprium corpꝰita nec feminaꝫ ſui puerperij creatrice appellare debemus. ſꝫ potius illum qui cuidam famulo ſuo dixit priuſqͣꝫ te formarem in vteronoui te. Et qͣꝫuis anima ſic vel ſic affecta pregnantis. valeat aliqͥbus velut induere qualitatibus fetum. ſicut de virgīs variatis fec̄iacob vt pecora colore variagignerentur:naturam tamē illam q̄ gignitur tam ipſa nōfecit. qͣꝫ nec ip̄a ſe fecit. Quelibet igitur corporales vel ſeminales cauſe gignedis rebꝰadhibeantur. ſiue operatōnibus angeloruꝫaut hominum aūt quorumqꝫ animaliuꝫ. ſiuemariū feminarūqꝫ mixtionibꝰ. q̄libet etiam
Druckschrift
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten