credant ⁊ mundū ex tꝑe fieri potuiſſe. nec tn̄ideo deū in eo faciendo eternū ꝯſiliū volūtatemqꝫ mutaſſe.Capitulū. v.Einde videndū eſt iſtis qui drū ꝯditorē mundi eſſe ꝯſentiūt ⁊ tn̄ querūtdemūdi tꝑe quid reſpondeamꝰ. qͥdip̄i reſpondeant de mundi loco. Ita eī queritur. cur potius tunc et nō antea factus ſit.quēadmodū queri poteſt cur hic potius vbieſt et nō alibi. Nam ſi infinita ſpacia temporis ante mundū cogitant in qͥbus eis nō vid̓tur deus ab oꝑe ceſſare potuiſſe. ſil̓r cogitetextra mundū infinita ſpacia locoꝝ in quibꝰſi quiſqͣꝫ dicat nō potuiſſe vacare omnipotētem. nōne ꝯſeques erit. vt īnumerabiles mūdos cū epicuro ſomniare cogant̉. ea tm̄ differentia. ꝙ eos ille fortuitis motibus athomoꝝ gigni aſſerit et reſolui. iſti aūt oꝑe deifactos dicturi ſunt. ſi eum ꝑ interminabilemīmenſitatē locoꝝ extra mundū circūquaqꝫpatentiū vacare noluerint. nec eoſdē md̓osqd̓ etiā de iſto ſentiūt: vlla cauſa poſſe diſſolui: Cum hijs em̄ agimus qui et deū incorporeū ⁊ oīm naturaꝝ que nō ſunt qd̓ ip̄e creatorē nobiſcū ſentiūt. alios nimis indignuꝫeſt ad iſtā diſputatōem religionis admitte̓maxime ꝙ apud eos qui multis dijs ſacrorūobſequiū deferendū putant. iſti ph̓os cēteros nobilitate atqꝫ auctoritate vicerūt. nonob aliud. niſi quia longo quidē interuallo. verūtamē reliqͥs ꝓpinquiores ſūt veritati. Anforte ſubſtantiā dei. qua nec ꝯcludūt nec determināt. nec diſtendūt loco. ſed eam ſic̄ dedeo ſentire dignū eſt. fatent̉ incorporea preſentia vbiqꝫ totā a tantis locoꝝ extra mundū ſpacijs abſentē eſſe dicturi ſunt. ⁊ vno tm̄a̓ in cōꝑatōne illius infinito. aut iſto exiguoloco in qͦ mundus eſt occupatā. Non opmoreos in hec vaniloquia ꝓgreſſuros. Cuꝫ igit̉vnū mundū ingenti quidē mole corporea finitū tn̄ et loco ſuo determīatū ⁊ oꝑante deofactū eſſe dicūt. qd̓ rn̄dent de infinitis extramundū locis cur in eis ab opere deus ceſſauerit. hoc ſibi reſpondeāt de infinitis an̄ mūbum tꝑibus cur in eis ab oꝑe deus ceſſaueritEt ſicut nō eſt ꝯſeques vt fortuitu potius qͣꝫratōne diuina deus nō alio. ſed iſto in quo eloco mundū ꝯſtituerit cum pariter infinitisvbiqꝫ patentibꝰ nullo excellentiore meritopoſſit hic eligi. qͣꝫuis eandē diuina rōnem. qͣid factū eſt nulla poſſet humana ꝯprehendēnatura. ita nō eſt ꝯſequēs vt deo aliquid exiſtimemus accidiſſe fortuitu ꝙ illo potius ꝙanteriore tꝑe ꝯdidit mundū. cuꝫ equalit̓ anteriora tꝑaꝑ īfinitū retro ſpaciū p̄teriſſentnec fuīſſet aliqua differētia. vnde tempꝰ tēpori eligenda p̄pone̓tur. Quod ſi dicūt inanes eſſe hoīm cogitatōnes qͥbus īfinita imaginant̉ loca cuꝫ locus nullus ſit p̄ter mundūreſpondet̉ eis iſto modoīaniter hoīes cogitare p̄terita tꝑa vacatōnis dei cum nullū tepus ſit ante mundum.¶ Ca. vjI em̄ recte diſcernit̉ eternitas et tēpus qd̓ tp̄s ſine aliqua mobili mobilitate nō eſt in eternitate aūt nullamutatio eſt. qͥs nō videat qd̓ tꝑa nō fuiſſentniſi creatura fieret. que aliquid aliqua mutatōne mutaret. cuius motōnis et mutatōniscum aliud atqꝫ aliud que ſimul eſſe nō poſſūtcedit. atqꝫ ſuccedit in breuioribus vel ꝓductioribus moraꝝ interuallis tp̄us ſeq̄retur.Cum īgit̉ deus in cuius eternitate nulla eſtoīno mutatō creator ſittꝑoꝝ et ordinator.qūo dicat̉ poſt tꝑm ſpacia mūdum creaſſe n̄video. niſi dicat̉ ante mundū iā aliqua fuiſſecreatura cuius motibus tꝑa curreret. Porro ſilr̄e ſacre maximeqꝫ veraces ita dicūt inprincipio feciſſe deuꝫ celum et terra ut nihilantea feciſſe intelligat̉. quia hoc potius ī pͥncipio feciſſe diceret̉ ſi quid feciſſet ante cētera cūcta que fecit. ꝓculdubio nō eſt mundꝰfactus in tꝑe. ſed cum tempore. Quod enimfit in tempore ⁊ poſt aliquid fit. et āte aliqd̓tp̄us poſt id qd̓ p̄terituꝫ eſt. ante id qd̓ futurum eſt. Nullum autē poſſit eſſe p̄terituꝫ. qꝛnulla erat creatura cuius mutabilibꝰ motibus ageret̉. Cuꝫ tꝑe autē factus eſt mundꝰſi in eius ꝯditōne factus eſt mutabilis motuſſicut ſe videt̉ hr̄e etiā ordo ille pͥmorū ſex viſeptē dieꝝ in qͥbus ⁊ mane ⁊ veſpera noīant̉donec omnia que in hijs diebꝫ deus fecit ſextoꝑficiant̉ die. ſeptimoqꝫ in magno miſterio. dei vacatio ꝯmendet̉. Qui dies cuiuſmodi ſint aūt ꝑdifficile nobis aut etiā impoſſibile eſt cogitare. qͣntomagis dicere.¶ Ca. vijIdemus qͥppe iſtos dies notos nonhr̄e veſperaꝫ niſide ſolis occaſu. necmane niſi de ſolis ortu. Illoꝝ auteꝫp̓ores tres dies ſine ſole ꝑacti ſunt. qͥ die qͣrto factus refertur. Et pͥmitus quidē lux verbo dei facta. atqꝫ inter ip̄am et tenebras deus ſeꝑaſſe narrat̉. ⁊ eandē lucem vocaſſe diētenebras autē noctē. Sed qualis illa ſit lux ⁊quo alternāte motu qͣlemqꝫ veſpera ⁊ manefecerit remotum eſt a ſenſibꝫ nr̄is. nec ita vteſt intelligi a nobis poteſt. qd̓ tamen ſine vlla heſitatōne credendum eſt. Aut em̄ aliqualux corporea eſt. ſiue in ſuꝑioribus mundi ꝑtibus longe a ꝯſpectibus nr̄is. ſiue vnd̓e ſol