Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

cum runcant̉ id eſt aterra auferunt̉ deā runcinam. Nec oīa ꝯmemoro. qꝛ me piget quodillos non pudet. Hec aūt pauciſſima ideo dixivt intelligeret̉ nullo eos dicere aude̓ iſtanoīa imꝑiuꝫ ꝯſtituiſſe. auxiſſe. ꝯſeruaſſe romanum. que ita ſuis queqꝫ adhibebant̉ officijs.vt nihil vniuerſū vni alicui crederet̉. Qn̄ e̓goſegētia curaret imꝑiuꝫ. cui curā gerere ſiniſet ſegētibꝰ et arboribꝰ non licebat. Qn̄ de armis cuninacogitaret cuiꝰ p̄poſitura ꝑuulorum cunas ꝑmittebat̉ excede̓. Qn̄ nodotꝰadiuuaret in bello qui nec ad folliculuꝫ ſpice.ſꝫ tm̄ ad nodū genicule ꝑtinebat Ynuſquiſqꝫdomui ſue ponit hoſtiariū. et qꝛ homo eſt.no ſufficit. Tres deos iſti poſuerūt forculū foribus cardeam cardini. limetinū limini. Ita.Non pot̓at forculus ſimul fores et cardinē limeqꝫ ſeruare Ca. ix.Miſſa igit̉ iſta turba minutoꝝ deoꝝvel aliquātū intermiſſa officiū maio rum deoꝝ debemꝰ inqͥrere quo romatam magna facta eſt. ut diutot gētibꝰ imperaret. Nimiꝝ ergo iouis hoc opus ē. Ip̄ꝫem̄ deoꝝ oīm dearūqꝫ rege eſſe volūt. hoc etus indicat ſceptrū. hoc in alto colle capitolium. De iſto deo ꝙͣuis a poeta dictū. ꝯuenientiſſime p̄dicāt iouiſ oīa plena. Hūc varro credit etiam ab hijs coli qui vnū deū ſolū ſine fimulacro colūt. ſed alio noīe nūcupari. Quodſi ita eſt. cur tam male tractatꝰ eſt romē ſicutqͥdem et in ceteris gētibꝰ. vt ei fieret ſimulacrum qd̓ ipſi etiā varroni ita diſplicet. vt cuꝫtante ciuitatis ꝑuerſa ꝯſuetudine p̄meret̉. nequaꝙͣ tn̄ dicere et ſcribere dubitaret. hijppl̓is inſtituerūt ſimulacra. et mētū depſerūtet errorē addiderūt Ca. x.Vr illi etiā iuno vxor adiungit̉ dicat̉ ſoror ꝯiunx. Quia ioueꝫ inqͥuntAin ethere accipimꝰ. in acre iunonē. ethec duo elemēta ꝯiuncta ſūt. alteꝝ ſuꝑius alterum inferiꝰ. Noneſt ergo ille de dictū eſtiouis oīa plena. ſi aliquā ꝑtem implet iunoAn vterqꝫ vtrūqꝫ implet ambo iſti ꝯiugēset in duobꝰ iſtis elemētis et in ſingulis ſimulſunt. Cur ergo ether dat̉ ioui. aer iunoni. Poſtremo ipſi duo ſatis eēnt Quid eſt mae̓ neptuno tribuit̉. terra plutoni. et ne ipſi qͦꝫ ſineꝯiugibꝰ remanerent addit̉ neptuno ſalacia.plutōni ꝓſerpina. Nam ſicut inferiorē celitem id eſt aere inqͥunt iuno tenet. ita inferiorem maris ſalacia. et terre inferiorē ꝓſerpīaQuerūt queadmodū ſartiat fabulas. nec inueniūt. Si em̄ hec ita eēnt. tria potiꝰ elementa mūdi quatuor eoꝝ veteres ꝓderentvt ſingula deoꝝ ꝯiugia diuiderent̉. ſinguliselemētis. Nūc vero oīmodo affirmauerūt aliud eſſe ethereꝫ. aliud aerem. Aqua vero ſiueſuꝑior ſiue inferior vtiqꝫ aqua eſt Puta quiadiſſimilis. Nunqͥd intm̄. vt aqua ſit. Et inferior terra. qͥd aliud pōt eſſe ꝙͣ terra quātalibet diuerſitate diſtincta. Deinde ecce totuſin hijs quatuor vel tribꝰ elemētis corꝑeispletꝰ eſt mūdꝰ. Minerua vbi erit. Quid tenebit. quid implebit. Simul em̄ hijs in capitolio ꝯſtituta eſt. iſta filia ſit amborumAut ſi etheris ꝑtem ſuꝑiorē mineruā tene̓ dicunt. et hac occaſiōe fingere poetas de iouis capite nata ſit. cur ergo ip̄a potiꝰ deorum regina deputat̉ ſit ioue ſuꝑior. An qꝛindignū erat p̄ponere pr̄i filiā. Cur de ioue ipſo erga ſaturnū iuſticia iſta ſeruata eſt.An qꝛ victus eſt. Ergo pugnarūt. Abſit inqͥunt. Fabulaꝝ eſt iſta garrulitas. Ecce fabulis credit̉. et dedijs meliora ſentiant̉. Curergo data eſt pr̄i iouis et ſi non ſublimiorequalis certe ſedes honoris. qꝛ ſaturnꝰ īquiunt. tꝑis lōgitudo eſt. Tempꝰ igit̉ colunt.ſaturnū colūt. et rex deoꝝ iupit̓ inſinuat̉ natus ex tꝑe. Quid em̄ indignū d̓r. cum iupit̓ etiuno nati dicunt̉ ex tꝑe ſi celū eſt ille et illara. cum facta ſint vtiqꝫ celū et terra. hocqͦꝫ in libris ſuis habēt eorū docti ac ſapiētesneqꝫ de figmētis poeticis. ſed de ph̓orum libris. A virgilio dc̄m eſt. Tum pr̄ omīpotes.fecundis imbribꝰ ether. ꝯiugis in gremiū lete deſcendit. id eſt in gremiū telluris ac terre. qꝛ et aliquas dras volūt eſſe. atqꝫ in ip̄aterra aliud terrā. aliud tellure. aliud tellumonem putāt. Et hos omēs deos habēt ſuis noībus appellatos. ſuis officijsdiſtinctos. ſuis aris ſacriſqꝫ veneratos. Eandem terram etiaꝫmatrem deum vocant. vt iam poete tolerabiliora confingant. ſi ſecundum iſtorum poeticos ſed ſacrorum libros non ſolum iuno ſoror et coniunx ſed etiam mater eſt iouis. Eandem terram cererem eandē etiam veſtam volunt. cum tamen ſepius veſtam non niſi igneeſſe ꝑhibeant pertinentem ad focos ſine quibus ciuitas eſſe non pōt. et ideo illi virginesſolere ſeruire. ſicut ex virgine ita nichil exigni naſcatur. Quam totam vanitatem aboleri et extingui vtiqꝫ ab illo oꝑtuit. qui eſt natus eſt ex virgine. Quis enim ferat cumtum honoris quaſi caſtitatis ignitribuerītaliqn̄ veſtam non erubeſcūt venerem dice̓vt vaneſcat in ancillis eius honorata virginitas. Si em̄ veſta venus eſt. qūo ei rite virgines a veneris oꝑibꝰ abſtinēdo ſeruierunt.An veneres due ſūt vna ꝟgo. alteramulierAn potius tres vna virginū etiā veſta eſtAlia ꝯiugatarū. alia meretricū. cui etiam fenices donū dabāt de ꝓſtitutōe filiarū āteqͣꝫ