nequicia diſceretQuāta euerſione publice diſcipline romanidijs ſuis placādis ſacrauerint obſcena ludoxxvij.De xp̄iane religionis ſalubritatexxviijDe abiciendocultudeoꝝ cohortatō ad romanosxxix.¶ Expliciūt capitula libri ſecūdiIncipit liber ſecūdus Ca. i.Irationi ꝑſpicue veritatis infirmꝰ humaneꝯſuetudīs ſenſus n̄ auderet obſiſtere. ſed doctrine ſalubri ſāguorēſuū tanꝙͣ medicie ſubhorio fide pietatis impetrāte ſanaret̉. nō ml̓deret. donec dīno adiuto ſermonē opꝰ eēt ad ꝯuincēdū quēlibet vane opinatōnis errorē. hijs qͥ recte ſentiūt. etſenſa verbis ſufficiētibꝰ explicāt. Nūc ꝟo ꝙͣtum ille eſt maior et deterior inſipientiū morbus aīoꝝ. quo irrationabiles motꝰ ſuos etiāpoſt rōem plene redditā qͣnta homī ab hoīedebet̉. ſiue nimia cecitate qua nec aꝑta cernūtur. ſiue obſtinatiſſima ꝑuicacia qua et ea q̄cernunt̉ nō ferunt̉. eāqꝫ tanꝙͣ ip̄am rōem veritatēqꝫ defēdūt. ſic neceſſitas copioſiꝰ dicedi plerūqꝫ res claras. velut eas nō expectantibus intuendas ſꝫ quodamō tāgendas palpantibꝰ et ꝯniuētibꝰ afferamꝰ. Et tn̄ quis diſceptādi finis erit et loq̄ndi modꝰ. ſi rn̄dēdūeſſe rn̄dentibꝰ ſemꝑ exiſtimemꝰ. Nā q̓ vel nōpn̄t intelligere qd̓ dicit̉. vel tā duri ſūt adu̓ſitate mētis. vt etiā ſi intellexerint non obedidiat. rn̄dēt vt ſcp̓tuꝫ eſt. aut loquunt̉ iniqͥtatem atqꝫ infatigabilit̓ vani ſūt. quoꝝ dictaꝯtraria ſi totiēs velimꝰ refellere quotiēs obnixa frōte ſtatuerint nō cogitare qͥd dicamdum quoquomō nr̄is diſputatōnibꝰ ꝯtradicantqͣꝫ ſit infinitū et erūnoſū et infructuoſuꝫvides. Quāobrem nec teip̄m mi fili marcelline nec alios qͥbus hic labor noſter in xp̄i caritate vtilit̓ ac liberalit̓ ſeruit. tales meoꝝ ſcpͥtoꝝ velim iudices que rn̄ſionē ſemꝑ deſide̓ntcum hijs qui legunt̉ audierint aliq̓d ꝯtradici ne fiat ſimiles eaꝝ mulierculaꝝ qͥs ꝯmemorat apoſtolus. ſꝑ diſcētes ⁊ ad veritatis ſcietiam nunqͣꝫ ꝑueniētes.¶ Ca. ij.Vꝑiori itaqꝫ libro cū de ciuitate deidicere inſtituiſſem. vnde hoc vniue̓ſum opus illo adiuuāte in manꝰ ſumpptum eſt. occurrit michi rn̄dendum eſſe pͥmitus eis qui hec bella qͥbus mūdus iſte ꝯterit̉.maximeqꝫ romane vrbis recētem a barbariſvaſtatōemqͣꝫ xp̄iane religioni tribuūt. qͣ prohibentur nephadis ſacrificijs ſeruire demonibus. cum potiꝰ hoc deberent tribuere xp̄oꝙ ꝓpter eius nomē ꝯtra inſtitutū moreqꝫ bellorum eis quo ꝯfugerent religioſa et ampliſſima loca barbari libera p̄buerūt atqꝫ in multis famulatū deditū xp̄o non ſolū verum ſedetiam timore ꝯfictū ſic honorauerūt vt quodin eos belli iure fieri licuiſſet illicitū ſibi eſſe iudicarent. Inde incidit queſtio cur hec diuina bn̄ficia et ad impios ingratoſqꝫ ꝑueneritet cur illa itidem dura que hoſtilit̓ facta ſuntpios cum impijs parit̓ afflixerūt. Quā queſtionem ꝑ multa diffuſam. in oībus quottidianis vel dei muneribꝰ vel hoīm cladibus. quorum vtraqꝫ bene et male viuētibꝰ ꝑmixte atqꝫ indiſcrete dum ſepe accidūt ſolet multosmouere. vt ſuſcepti oꝑis neceſſitate diſſoluerem aliquatum immoratꝰ ſum maxime ad cōſolandas ſanctas femias et pie caſtas. ī qͥbꝰab hoſte aliquid ꝑpetratū eſt. quod intulitverecūdie dolore. et ſi non abſtulit pudiciciefirmitate ne peniteat eas vite. quas non eſtvnde poſſit penitere nequicie. Deinde paucadixi in eos qui xp̄ianos aduerſis illis rebꝰ affectos. et p̄cipue pudore humiliataꝝ femīarum quāuis caſtarum atqꝫ ſanctaꝝ. ꝓteruitate impudētiſſima exagitāt. cum ſint neqͥſſimi et irreuerētiſſimi. longe ab eiſipſis romanis degeneres. quorū p̄clara multa laudant̉et literaꝝ memoria celebrant̉. īmo illoꝝ glorie vehement̓ aduerſi. Romā quippe partaꝫveterū auctāqꝫ laboribꝰ. fediorem ſtatem fecerātqͣꝫ ruētem quādo quidē in ruinā eius lapides et ligna. in iſtoꝝ aūt vitā omīa n̄ murorum ſꝫ morūinunimeta atqꝫ ornamēta ceciderūt cum funeſtioribꝰ eorū corda cupiditatibꝰ quaſi ignibus. tecta illius vrbis arderent. Quibꝰ dictis. pͥmū terminaui librū. Deinceps itaqꝫ dicere inſtitui que mala ciuitasilla ꝑpeſſa ſit ab origine ſua ſiue apud ſeip̄aꝫſiue in ꝓuincijs ſibi etiā ſubditis. que oīa xp̄iane religioni tribuerēt. ſi iam tūc euāgelicadoctrina aduerſus falſos et fallaces eorū deos teſtificatione liberrima perſonaret¶ Ca. iij.Emento aūt me iſta ꝯmemorantē adhuc ꝯtra imꝑitos agere. ex quorumimꝑitia illud qͦꝫ ortum eſt vulgare ꝓuerbiuꝫpluuia deſit cauſa xp̄iani. Sunt nāqꝫ qui eorum ſtudijs liberalibꝰ inſtituti amāt hiſtoriāqui facillime iſta nouerūt. ſed vt nobis īeruditorū turbas infeſtiſſimas reddant ſe noſſediſſimuſāt atqꝫ hoc apud vulgꝰ ꝯfirmare nituntur. clades quibꝰ ꝑ certa interualla locorum et tꝑm genꝰ humanū oportet affligi cā