Alchvine. 275
Zeugnisse. Zum Namen: Dieser erscheint in acht verschiedenen Formen und Spiel-arten, die ursprüngliche Form ist Alchvine, vgl. das Epitaph PL. 1,351 Vs. 23 Alchvine nomenerat; Carm. 10, 21 p. 236, Carm. 65, 2, 6 p. 283, Carm. 109,15, 22 Alchvine dicor ego, außer-dem die Aufschriften der Briefes (MG. Bp.4, 30,17); 16 p.42. 20: 30 p.71, 20; 140 p'222,15; 1 )danach latinisiert Alchwimis ep. 305, Alchvinus ep. 105 p. 151, 17 und ep. 301—303. 310. 311,Alcuinus ep. 15, Alquinus ep. 290. Bevorzugt aber hat Alchvine die Namensform Albinus,s. ep. 2 p. 19. 6, ep. 11 p. 37, 6 u. a., die sehr häufig wiederkehrt. In der Akademie nannteer sich Flaccus. vgl. Carm. 13, 3 p. 237, Carm. 16, 3 p. 239 u. a., außerdem ep. 231. Hierzukommt die Zusammensetzung Flaccus Albinus z. B. ep. 8 p. 33, 14, ep. 13 p. 38, 13, ep. 25p. 66, 5 und ep. 136 p. 205, 8. In den Gedichten erscheint Carm. 4, 28 (PL. 1, 221) und imFigurenvers 2 von Carm. VII p. 226 auch Puplius Albinus. Diese Formen werden zu ver-schiedenen Zeiten und an verschiedene Adressaten unterschiedslos gebraucht 2 ) und erhaltenzuweilen Zusätze: magister ep. 27.134, cliaconus ep. 30. 138. 306—309, levita ep. 140. 301—303.310. 311, matricularius ep. 229. 231. 242. 248. 249. Zum Geburtslande vgl. ep. 122 p. 180, 162fam nostrum regnum id est Nordanhymbrorum pene periit und De sanctis Euboric. eccl. 16(PL. 1, 170) patriae quoniam mens dicere laudes Et veteres cunas properat proferre parum-' per Euboricae gratis praeclarae versibus urbis. Zur Abkunft Vita Ale. c. 1 (MG. SS. 15, 185,15) Vir domini Albinus nobili gentis Anglorum exortus prosapia. Zum Geburtsjahr s. Dümm-ler, Neues Archiv 18, 54; Hauck 2, 124 und n. 2; C. J. B. Gaskoin, Alcuin, his life andhis work p. 41 und n. 1. Zur frühzeitigen Liebe zu den Wissenschaften s. Vita c. 2 (MG. SS.15,185, 25) Cui nutu dei Virgilii amplius quam psalmorum amator conceditur puer Albinus.
Sein Lehrer Egbert ib. 4 (p. 186, 31) beati gentis Anglorum Beclae doctissimi diseipuloHechberto traditnr;') Aelbert ib. 6 p. 188, 15 13 Kai. Dec. igitur amissione orbatus patrisHechberti Albinus munere divino Helbertum . . . loco amissi excepit magistrum per omniasimilem; ep. 114 p. 167, 8 magister mens dilectus Aelberhtus arclüepiscopus; Alchvine dichteteihm das Epitaph (PL. 1, 206), Vs. 5 Imbuit hie teneros liberalibus artibus annos Sollicila primomente docendo meos, vgl. aufäerdem über ihn De SS. Euboric. eccl. 1396 ff. (PL. 1, 200). ZumRücktritt Aelberts s. ib. Vs. 1525 p. 203 Tradidit ast alio (sc. Alcuino) caras super omniagazas Librorum nato,*) patri qui semper adhaesit, Doctrinae sitiens haurire fluenta suetus,1532 Ruic sophiae speeimen, Studium sedemque librosque (sc. divisit); vgl. über ihn Hahn,Bonifaz und Lul S. 300 ff. Von Aelberts Lehrtätigkeit preist Alchvine De SS. Euboric. eccl.1433—1448 seinen Unterricht in Grammatik, Rhetorik, Jurisprudenz, 5 ) Dichtkunst und Metrik,Astronomie, Naturwissenschaft. 6 ) Mathematik, Computus und Bibelerklärung; es ist bezeich-nend für den Unterricht in York, daß die Bibelkunde zuletzt erwähnt wird. Zu denReisen: ep. 271 p. 429, 27 Olim magistri mei vestigia secutus vestrae congregrationis lauda-bilem conversationem videbam (Murbach); ep. 172 p. 285, 3 Dum ego adolescens Romam per-rexi et aliquantos dies in Papia regali civitate demorarer, quidam Iudaeus Lullus nominecum Petro magistro habuit disputationem . . . Idem Petrus fuit qui in palatio vestro gram-maticam clocens claruit. Frühe Bekanntschaft mit den fränkischen Großen ergibt sichaus Carm. 4 p. 220 ff., außerdem die Begegnung mit Karl aus Vita Ale. 9 p. 190, 8 Koveratmint cum (sc. Karolum) quia olim a magistro suo ad ipsum directus fuerat; vgl. HauckS. 127 und n. 3, Gaskoin a. a. O. S. 55 f. 7 ) Zu Eanbald s. De SS. Euboric. eccl. 1522 ff, p. 203,zu Alchvines geistlicher Stellung s. Hauck S. 127 f. Daß Alchvine Kanoniker war, behauptetW. Puckert, Aniane und Gellone S. 249 ff., während Hauck S. 125 und n. 1 ihn nach derBenediktinerregel leben läßt, vgl. Gaskoin S. 249—252; wie läßt sich aber hiermit VitaAle. 11 p. 191, 8 (Cum igitur senectute . . . plus solito se sentiret affeetatum . . . velle se signi-fieavit regi Karolo saeculum relinquere postulans licentiam apud s. Bonifacium monasti-cam vitam seeundum regulam s. Benedicti ducere) vereinigen?
Alchvine erhielt nach Aelberts Rücktritt die Leitung der Schule, Lehrer war er schonseit etwa 767. da um diese Zeit Liudger zu ihm kam, s. Altfridi vita Liudgeri (Die Ge-schichtsquellen d. Bist. Münster 4, 15, hrsg. von W..Diekamp) 1, 10 Alchuinus etiam illo inloco tunc magister erat . . . Cui statim vir prudens Liudgerus sedulo iungebatur hauriendoab co spiritalia dogmata; 11 p. 16 Et mansit ibi annis tribus et mensibus sex proficiens in
') Alevine steht ep. 7 p. 32, 1.^ 2 ) So wird auch in der Vita (MG. SS. 15,185 ff.) Albinus und Alcuinus gebraucht. ZumNamen s. Traube, Karolingische DichtungenS. 47 n. 1. Dümmler, MG. Ep. 4, 1.
3 ) Notker hat Alchvine selbst zum SchülerBedas gemacht, s. Mon. Sangall. 1, 2 (SS. 2,632) utputa discipulus doctissimi Bedae.
4 ) Daß Alchvine die ihm geschenktenBücher aber wohl großenteils in York ließ, i 1902) S. 6.
18
ergibt sich aus ep. 121 p. 177, 4—10.
5 ) Bei der Aufzählung half ihm Fortu-nati Vita Mart. 1, 29—31.
■ G ) ep. 148 p. 239,28 Solebat magister meusmihi saepius dicere: Sapientissimi hominumfuerunt, qui has artes in naturis rerum in-venerunt.
') Vgl.auchH.Ditscheid,AlkuinsLebenu. Bedeutung f. d. relig. Unterricht I (Koblenz