Gregor L, der Große. 97
Mommsen, Gestorum pontif. Roman. Lib. 1, 161, 1) sedit arm. XIII, menses VI, dies X gebenihm einen Tag mehr in der Regierung. Das Epitaph Gregors überliefert Beda 2, 1 p. 79und Joh. Diaconus 4, 68, ferner die gallische Inschriftensammlung im Paris. 2832 s. IX(Peiper, Aviti opera p. 190); vgl. de Rossi , Inscr. Christ, urb. Rom. 2, 1 p. 52 N. 1 undGregorovius, Die Grabmäler d. röm. Päpste 208 N. III.
Die Schriften Gregors 1 ) können hier nur kurz vorgeführt werden, dasie lediglich dem theologischen Gebiete zufallen.
Moralia in lob. Gregor wurde zu diesem Werke von seinen eignenKlosterbrüdern und von Leander von Sevilla in Konstantinopel aufgefordert,s. oben. 2 ) Er brauchte zu dem weitläufigen Kommentar geraume Zeit undschrieb darüber im Jahre 591 an Leander Ep. 1, 41 (Ep. 1, 58, 1) Didcissimaeautem fraternitati vestrae Codices direxi quoriim notitiam suhter inserui. Eaautem quae in beati lob expositione clicta fuerant et vobis scribitis dirigenda,quia hae verbis sensibusque tepentibas per homelias dixeram, utcumque studuiin librorum ductum perrnutare, quae nunc adhuc a librariis conscribuntur.Et nisi portitoris praesentium nie festinatio coangustasset, Clinda vobis trans-mittere sine aliqua inminutione voluissem, maxime quia et hoc ipsum opus advestram reverentiam scripsi. Die Art der Ausgabe war eigentümlich, dennGregor hat das auf fünfunddreißig Bücher angeschwollene Werk, das erin sechs Codices abteilte — so wurde es auch später abgeschrieben; vgl.hierzu Birt, Das antike Buchwesen S.117 —, erst anscheinend seinen Klösternzur Abschrift übergeben, und erst im Jahre 595 übersandte er es miteinem Geleitbriefe an Leander, allerdings auch damals noch nicht vollständig.Im Briefe (5, 53 Ep. 1, 352, 22) heißt es: feci ut librorum regulae pastoralis,quem- in episcopatus mei exordio scripsi, et libros quos in expositione beati lobiamdudum nie fecisse cognovisti sanctitati tuae communi filio Probino presbyteroveniente transmitterem. Et quidem in eo opere tertiae et quartae partis Codicesnon transmisi, quia eos solummodo ex eisdem partibus Codices habui, quos iammonasteriis dedi, und diesen fehlte also noch die Emendation. Dem Werkeselbst stellte Gregor einen langen Widmungsbrief voran, der die hauptsäch-lichsten Daten über seine Entstehung enthält (ep. 5, 53 a p. 355, 1) Qui (sc.fratres) hoc quoque mihi in onere suae petitionis addiderunt, ut non solum verbahistoriae per aüegoriarum sensus excuterem, sed allegoriarum sensus protinus inexercitium moralitatis inclinarem, adhuc aliquid gravius adiungentes ut inteüectaquaeque testimoniis eingerem et prolata testimonia si implicita fortasse viderenturinterpositione superaddita expositionis enodarem. 19 Unde mox eisdem corampositis fratribus priora libri sub oculis dixi . . . et posteriora tractando dic-tavi . . . per libros emendando composui. 31 opus hoc per triginta et quinquevolumina extensum in sex codicibus explevi. Unde et in eo saepe quasi post-ponere ordinem expositionis invenior et paulo diutius contemplationis latitudiniac moralitatis insudo. Weiter unten über die Benutzung der Bibel in derItala und Vulgata: p. 358, 3 Novam vero translationem dissero, sed cumprobationis causa exigit, nunc novam nunc veterem per testimonia adsumo, utquia sedes apostolica cid deo auctore praesideo utraque utitur, mei quoquelaborstudii ex utraque fulciatur. Ende des Werkes 35, 20, 49 (Migne 75, 781)
') Ueber sie handelt ziemlich ausführlich j Leandro eßiscopo Ubrum beati lob . . . disse-der Anon. Mellicensis 8 (ed. Ettlinger S. 47 ff.), mit; vgl. Frutolfi chron.576 (MG. SS.6,151)s ) Auch Isidor vir. ill. 40 sagt efftagitante \ und Anon. Mellicensis 8 (ed. Ettlinger S. 47).Handbuch der klass. Altertumswissenschaft. IX. 2. '