QueſtioCV

pignus a ꝓximo tuo acceperis veſtimētū ante ſolis occaſum reddes ei. Tertio vt non importune exigerent. vndedicit̉ Exo. xxiij. Si pecuniā mutuaꝫ dederis populo meopauꝑi qui habitat tecū. non vrgebis euꝫ quaſi exactor. ⁊ꝓpter hoc etiā mandat̉ Deutero. xxiiij. Cū reperes a ꝓximo tuorē aliquā quam debet tibi. non ingredieris in domū eius vt pignus auferas. ſed ſtabis foris. ⁊ ille tibi ꝓferet qd̓ habuerit. tum qꝛ domus ē tutiſſimū vniuſcuiuſqꝫ receptaculū. vnde moleſtū homini ē vt in domo ſua īuadat̉. tum etiā qꝛ non cōcedit creditori vt accipiat pignꝰqd̓ voluerit. ſed magis debitori vt det quo minꝰ indiguerit. Quarto inſtituit ꝙ in ſeptimo anno debita penitꝰ remitterent̉. Probabile enī erat vt illi qui cōmode reddere poſſent. ante ſeptimū annū redderēt ⁊ gratis mutuātēnō defraudarēt. Si aūt omnino impotētes eſſent. eademrōne eis erat debitū remittendū ea dilectiōe qua etiā erateis de nouo dandū ꝓpter indigentiā. Circa animalia vero mutuata hec lex ſtatuit. vt ꝓpter negligentiā eius cuimutuata ſunt ſi in ip̄ius abſentia moriant̉ vel debilitēt̉.reddere ea cōpellat̉. Si vero eo p̄ſente ⁊ diligēter cuſtodiente mortua fuerint vel debilitata. non cogebat̉ reſtituere⁊ maxime ſi erant mercede cōducta. qꝛ ita etiā potuiſſentmori ⁊ debilitari apud mutuantē. ⁊ ita ſi ꝯſeruationemanimalis ꝯſequeretur. iam aliqd̓ lucrū reportaret ex mutuo. ⁊ nō eſſet gratuitū mutuū. ⁊ maxime hoc obſeruādūerat qn̄ aīalia erant mercede ꝯducta. qꝛ tūc habebat certum p̄cium ꝓ vſu animaliū. vn̄ nihil accreſcere debebatꝑ reſtitutiōeꝫ animaliū niſi ꝓpter negligentiā cuſtodientis. Si autē non eſſent mercēde ꝯducta potuiſſet haberealiquā eqͥtatē. vt ſalt ē tātū reſtitueret qͣꝫtum vſus aīalismortui vel debilitati cōduci potuiſſet. ¶ Ad. v. dd̓m ꝙ hecdifferētia ē īter mutuū ⁊ depoſitū. or mutuū tradit̉ ī vtilitatē eiꝰ cui tradit̉. ſꝫ depoſitū tradit̉ ī vtilitatē deponētꝭ. ⁊iō magꝭ artabat̉ aliqͥs ī aliqͥbꝰ. caſibꝰ ad reſtituendū mutuū qͣꝫ ad reſtituēdū depoſitū. Depoſitū enī ꝑdi poteratdupliciter. Uno mō ex cā ineuitabili vel nat̉a li. puta ſi eētmortuū vel debilitatū aīal depoſitū. vel extrinſeca. puta ſieſſet captū ab hoſtibꝰ. vel ſi eſſet cōmeſtum a beſtia. ī quotn̄ caſu tenebatur deferre ad dn̄m aīalis id qd̓ de aīali occiſo ſuꝑerat. in alijs aūt ſupra dictis caſibꝰ nihil redderetenebat̉. ſed ſolū ad expurgandā ſuſpitionē fraudis tenebatur iuramentū preſtare. Alio mō poterat ꝑdi ex cauſaeuitabili. puta ꝑ furtum. ⁊ tūc ꝓpter negligentiaꝫ cuſtodis reddere tenebat̉. ſed ſicut dictū eſt ille qui mutuo accipiebat aīal tenebat̉ reddere etiā ſi debilitatuꝫ aut mortuū fuiſſet in eius abſentia. de minori enī negligētia tenebatur qͣꝫ depoſitariꝰ qui nō tenebat̉ niſi de furto. ¶ Ad. vj.dd̓m ꝙ mercēnarij qui locāt oꝑas ſuas pauꝑes ſunt delaboribꝰ ſuis victū querentes quotidianū. ⁊ ideo lex ꝓuide ordinauit vt ſtatim eis merces ſolueret̉ ne victus eisdeficeret. ſed illi qui locant alias res diuites eſſe ꝯſueuerunt. nec ita indigēt locationis p̄cio ad ſuū victū quotidianum. ⁊ ideo nō ē eadē ratio in vtroqꝫ. ¶ Ad. vij. dd̓mꝙ iudices ad hoc inter hoīes ꝯſtituntur ꝙ determinēt qd̓ambiguū inter hoīes circa iuſticiā eſſe pōt. Dupliciteraūt aliquid pōt eē ambiguū. Uno modo apud ſimplices⁊ ad hoc dubiū tollendū mādatur Deutero. xvi. Ut iudicēs ⁊ magiſtri cōſtituerent̉ ꝑ ſingulas tribus vt iudicarent populū iuſto iudicio. Alio modo cōtingit aliquid eēdubiū etiā apud peritos. ⁊ ideo ad hoc dubiū tollendumꝯſtituit lex vi oēs recurrerēt ad locū principalē a deo electum. in quo ⁊ ſūmus ſacerdos eēt qui determinaret du

bia circa cerimonias diuini cultus. ⁊ ſūmus iudex popuili qui determinatet q̄ ꝑtinent ad iudicia hoīuꝫ. ſicut etiānunc ꝑ appellationē vel ꝑ ꝯſultationē cauſe ab inferioribus iudicibus ad ſuperiores deferunt̉. vnde d̓r Deutero.xvij. Si difficile ⁊ ambiguū apud te iudiciuꝫ ꝓſpexeris⁊ iudiciū intra portas tuas videris verba variari. aſcende ad locū quē elegerit dn̄s venieſqꝫ ad ſacerdotes leuitici generis. ⁊ ad inuicē qui fuerit in illo tꝑe. hmōi autemambigua iudici nō frequēter emergebāt. vnde ex hoc populus nō grauabat̉. ¶ Ad. viij. dd̓m ꝙ in negocijs humanis non pōt haberi demōſtratiua ꝓbatio ⁊ infallibilis. ſꝫſufficit aliqua ꝯiecturalis ꝓbabilitas ẜm qͣꝫ rhetor ꝑſuadet. ⁊ ideo lꝫ ſit poſſibile duos aut tres teſtes ī mendaciūꝯuenire. non tn̄ ē facile nec ꝓbabile ꝙ ꝯue niāt. ⁊ ideo accipitur eoꝝ teſtimoniū tanqͣꝫ verū. ⁊ p̄cipue ſi in ſuo teſtimonio non vacillēt. vel alias ſuſpecti non fuerint. Et adhoc etiā ꝙ nō de facili a veritate teſtes declinarent. inſtituit lex vt teſtes diligētiſſime examinarentur. ⁊ grauiterpunirent̉ qui inuenirent̉ mēdaces. vt habet̉ Deutero.xix. Fuit tn̄ aliqua ratio hmōi numeri determinandi adſignificādū infallibilē veritatē ꝑſonaꝝ diuinarū q̄ qn̄qꝫnumerant due. qꝛ ſpūſſanctus ē nexus duoꝝ. qn̄qꝫ exprimunt̉ tres. vt Augꝰ dicit ſuꝑ illud Ioh. viij. In lege noſtra ſcriptū eſt. qꝛ duoꝝ hoīuꝫ teſtimoniū verū eſt. ¶ Adix. dd̓m ꝙ nō ſolū ꝓpter grauitatē culpe. ſꝫ etiā ꝓpter aliaſcauſas grauis pena infligitur. Primo quidē ꝓpter quātital ē peccati. qꝛ maiori peccato ceteris paribꝰ pena grauior debetur. Scd̓o ꝓpter peccati ꝯſuetudinē. qꝛ a peccatiscōſuetis non faciliter hoīes abſtrahūtur niſi pergrauespenas. Tertio ꝓpter multā ꝯcupiſcentiā vel delectationēin peccato. ab his enī nō de facili hoīes abſtrahuntur niſiꝓpter graues penas. Quarto ꝓpter facilitatē cōmittendipeccatū ⁊ iacēdi in ip̄o. hmōi aūt peccata qn̄ manifeſtant̉ſunt magis punienda ad alioꝝ terrorē. Circa ip̄am etiaꝫquātitatē peccati qͣdruplex gradus ē attēdendus etiamcirca vnū ⁊ idē factū. Quoꝝ primus ē qn̄ inuoluntariuspeccatū cōmittit. tūc eī ſi oīno ē inuolūtarius totaliter excuſatur a pena. Dicit̉ enim Deutero .xxij. ꝙ puella q̄ opprimit̉ in agro non ē rea mortis. qꝛ clamauit ⁊ nullus affuit qui liberaret eā. Si vero aliquo modo fuerit voluntarius. ſꝫ tn̄ ex infirmitate peccat. puta cuꝫ quis peccat expaſſione. minuitur peccatū. ⁊ pena ẜm veritatē iudicij diminui debet. niſi forte ꝓpter cōmunē vtilitatem pena aggrauet̉ ad abſtrahendū homīes ab hmōi peccatis. ſicut dictum eſt. Secūdus gradus eſt quādo quis per ignorātiāpeccauit. ⁊ tunc aliquo modo reus reputabatur ꝓpter negligentiā addiſcendi. ſed tamen non puniebatur per iudices. ſed expiabat peccatuꝫ ſuū ꝑ ſacrificia. vnde dicit̉ Leuit̉. iiij. Anima que peccauerit ꝑ ignorātiam ⁊c̄. ſed hoc ītelligendum ē de igorantia facti. non autem de ignorantiap̄cepti diuini qd̓ omnes ſcire tenebātur. Tertius gradusē qn̄ aliquis ex ſuꝑbia peccabat. id ē. ex certa electiōe velex certa malicia. ⁊ tunc puniebatur ẜm qͣꝫtitatem delicti.Quartus autem gradus ē quādo peccabat ꝑ ꝓteruiā etꝑtinaciam. ⁊ tunc quaſi rebellis ⁊ deſtructor ordinationis legis omnino occidendus erat. Scd̓m hoc dd̓m ē ꝙin pena furti ꝯſiderabatur ẜm legem id qd̓ frequēter accidere poterat. ⁊ ideo ꝓ furto aliarū rerum que de facili cuſtodiri. poſſunt a furibus non reddebat fur niſi duplum.Ques autem nō de facili poſſunt cuſtodiri a furto. quiapaſcuntur in agris. ⁊ ideo frequentius ꝯtingebat ꝙ ouesfurto ſubtraherentur. vnde lex maiorem penaꝫ appoſuit.