QueſtioXL

Motus gͦ ſpei qn̄qꝫ d̓r expectatio ꝓpter inſpectōeꝫ vtutꝭcognitiue p̄cedentē. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ illud qḋ hō deſiderat⁊ eſtīat ſe poſſe adipiſci credit ſe adeptuꝝ. ⁊ ex tali fide incognitiua p̄cedēte. motus ſequēs in appetitu fiducia nominat̉. denoīat̉. n motꝰ appetitiuꝰ a cognitōe p̄cedēte. ſic̄effectꝰ ex cā magis nota. magis .n. cognoſcit vis apprehenſiua ſuū actū qͣꝫ actū appetitiue. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ certitudoattribuit̉ motui. nō ſolū appetitus ſenſitiui. ſꝫ etiā appetitꝰnatural̓. ſic̄ d̓r ꝙ lapis certitudinalit̓ tēdit deorſum. ⁊ hocꝓpter infallibilitatē quā hꝫ ex certitudine cognitōis. q̄ pͥcedit motū appetitus ſenſitiui vel etiā naturalis.Ad tertium ſic ꝓceditur.Uidet̉ ꝙ in brutis aīalibus nō ſit ſpēs. Spes .n. ē de futūro bono. vt Damaſ. dic̄. ſꝫ cognoſcere futura nō ꝑtinet adaīaliā bruta. q̄ hn̄t ſolū cognitōeꝫ ſenſitiuā. q̄ nō ē futurorum ergo ſpes nō ē in brutis aīalibus. ¶ Pre. Obiectuꝫſpei ē bonū poſſibile adipiſci. ſꝫ poſſibile ⁊ impoſſibile ſūtquedam differentie veri ⁊ falſi. que ſolum ſunt in mente.vt ph̓s dicit in. vi. metaphi. ergo ſpes non ē in brutis aīalibus in quibus non eſt mens. ¶ Pre. Augꝰ. dicit ſuperGen̄. ad lr̄am. ꝙ animalia mouent̉ viſis. ſed ſpes non eſtde eo quod videt̉. nam quod videt quis. quid ſperat? vtd̓r Ro. viij. ergo ſpes non eſt in brutis aīalibus. ¶ Sedcontra. Spes ē paſſio iraſcibilis. ſed in brutis animalibꝰeſt iraſcibilis. ergo ⁊ ſpes ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ interiores paſſiones animalium ex exterioribus motibus deprehendi pn̄tex quibus apparet ꝙ in animalibus brutis eſt ſpes. Si. ncanis videāt leporem. aut ancipiter auem nimis diſtantēnon mouet̉ ad ī p̄am. quaſi non ſperans ſe eā poſſe adipiſci. ſi autem ſit in ꝓpinquo. mouet̉ quaſi ſub ſpe adipiſcendi. Ut .n. ſupra dictum eſt. Appetitus ſenſitiuus brutorūanimalium. ⁊ etiam appetitus naturalis rerum inſenſibilium. ſequunt̉ apprehenſionem alicuius intellectus. ſic̄⁊ appetitus nature intellectiue qui d̓r voluntas. ſed in hocē differentia ꝙ volūtas mouet̉ ex apprehenſione intellectꝰconiuncti. ſed motus appetitus naturalis ſequit̉ apprehēſionem intellectus ſeꝑati qui naturam inſtituit. Et ſimiliter appetitus ſenſitiuus brutoꝝ animalium. que etiam qͦdam inſtinctu naturali agunt. vnde in operibus brutorūanimalium ⁊ aliarum retum naturalium apparet ſimilisꝓceſſus ſicut ⁊ in artis oꝑbus. ⁊ ꝑ hunc modum in animalibus brutis eſt ſpes ⁊ delectatio. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙquamuis bruta animalia non cognoſcant futurum. tamēex inſtinctu naturali mouet̉ animal ad aliquid in futurū.ac ſi futurum p̄uideret. hmōi .n. inſtinctus eſt eis inditꝰab intellectu diuino p̄uidente futura. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ obiectum ſpei non eſt poſſibile ꝓut eſt quedam differētiā veri. ſic n. conſequit̉ habitudinem p̄dicati ad ſubiectum. ſꝫobiectum ſpei eſt poſſibile quod dr̄ ẜm aliquam potentiāſic .n. diſtinguit̉ poſſibile in. v. metaphi .ſ. in duo poſſibilia p̄dicta. Ad. iij. dd̓. ꝙ licet id quod eſt futurum noncadat ſub viſu. tamen ex his que vidit animal in pn̄ti. mouet̉ eius appetitus in aliquod futurum. vel ꝓſequendumvel vitandum.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ deſperatio nō ſit contraria ſpei. Uni .n. vnumeſt contrarium. vt d̓r in. x. metapbi. ſed ſpei contrariat̉ timor. nō gͦ ꝯͣriat̉ ei deſperatio ¶ Pre. Contraria vident̉ eētirca idem. ſꝫ ſpes ⁊ deſperatio nō ſunt circa idem. nā ſpesreſpicit bonū. deſperatio aūt ē ꝓpter aliqd̓ malum impedi

ti uū adeptōis boni. gͦ ſpes nō ꝯͣriat̉ deſperatiōi. ¶ Pre.motui nō ꝯͣriat̉ motus. quies vero opponit̉ motui vt priuatio. ſꝫ deſperatio magis videt̉ importare immobilitatēqͣꝫ motum. ergo non ꝯͣriat̉ ſpei. que importat motum extēſionis in bonū ſperatū ¶ Sed ꝯͣ ē qḋ deſperatio noī at̉ ꝑꝯͣriū ſpei ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſic̄ ſupͣ dictū ē. in mutatōibꝰ inuenit̉ duplex ꝯͣrietas. Una ẜm acceſſum ad ꝯͣrios terminos⁊ tal̓ ꝯͣrietas ſola inuenit̉ in paſſionibꝰ concupiſcibilis.ſicut amor ⁊ odiū contrariant̉. Alio mō ꝑ acceſſum ⁊ perreceſſum reſpectu eiuſdem termini. ⁊ talis contrarietas īuenit̉ in paſſionibus iraſcibilis. ſicut ſupͣ dictum ē. Obiectum aūt ſpei quod ē bonum arduum hꝫ quidem rōnēattractiui. ꝓut conſiderat̉ cum poſſibilitate adipiſcendi. ⁊ſic tendit in ip̄m ſpes que importat quendam acceſſum.ſed ẜm ꝙ conſiderat̉ cum poſſibilitate obtinendi. hꝫ rōnērepulſiui. qꝛ vt d̓r in. iij. ethi. cum ventū fuerit ad aliquidimpoſſibile. tūc hoīes diſcedūt. ⁊ ſic reſpic̄ hoc obiectu deſperatio. vn̄ importat motū cuiuſdā receſſus. ⁊ ꝓpter hocꝯͣriat̉ ſpei ſic̄ receſſus acceſſui. ¶ Ad. i. gͦ dd̓. ꝙ timor contrariat̉ ſ pei ẜm ꝯͣrietatē obiectoꝝ .ſ. boni ⁊ mali. hec .n. contrarietas inuenit̉ in paſſionibus iraſcibilis ẜm ꝙ deriuātur a paſſionibꝰ concupiſcibilis. ſed deſperatio ꝯͣriat̉ ei ſolum ẜm ꝯͣrietatē acceſſus ⁊ receſſus. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ deſperatio non reſpicit malum ſub rōe mali. ſed ꝑ accn̄s qn̄ꝫ reſpicit malum. inqͣꝫtum facit impoſſibilitatem adipiſcendi. pōt aūt eē deſperatio ex ſolo ſuꝑexceſſu boni. ¶ Ad. iij.dd̓. ꝙ deſperatio non importat ſolam priuationem ſpei. ſꝫimportat quendam receſſum a re deſiderata ꝓpter eſtimatam impoſſibilitatem adipiſcendi. vn̄ deſperatio p̄ſupponit deſiderium ſicut ⁊ ſpes. de eo .n. quod ſub deſiderio noſtro nō cadit. neqꝫ ſpem. neqꝫ deſperationem habemus. ⁊ꝓpter hoc etiam vtrunqꝫ eoꝝ eſt de bono qd̓ ſub deſideriocadit.Ad quintum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ exꝑientia nō ſit cā ſpei. Exꝑientia .n. ad vīcosnitiuā ꝑtinet. vn̄ ph̓s dicit in. ij. ethi. ꝙ ꝟtus intellectual̓indiget exꝑimento ⁊ tꝑe. ſpes aūt nō eſt in vi cognitiua.ſed in appetitiua vt dictum ē. ergo exꝑientia nō eſt cā ſpei¶ Pre. Ph̓s dicit in. ij. rheto. ꝙ ſenes ſunt difficilis ſpeiꝓpter experientiam. ex quo videt̉ ꝙ experientia ſit cā defectus ſpei ſed non eſt idem cauſa oppoſitorum. ergo experientia non eſt cauſa ſpei. ¶ Pre. Philoſophus dicit in. ijde celo. ꝙ de omnibus enunciare aliquid ⁊ nihil pretermittere. quandoqꝫ eſt ſignum ſtulticie. ſed ꝙ homo temptet omnia. ad magnitudinem ſpei pertinere videtur. ſtulticia autem prouenit ex inexperientia. ergo inexperientiavidetur eſſe magis cauſa ſpei qͣꝫ experientia. ¶ Sed contra eſt quod philoſophus dicit in. iij. ethic. ꝙ aliqui ſuntbone ſpei propter multotiens ⁊ multos viciſſe quod adexperientiam pertiret. ergo experientia eſt cauſa ſpei. ¶Reſpondeo dicendum. ꝙ ſicut ſupra dictum eſt. ſpei obiectum eſt bonum futurum arduum poſſibile adipiſci. poteſt ergo aliquid eſſe cauſa ſpei. vel quia facit homini aliquid eſſe poſſibile. vel quia facit eum exiſtimare aliquideſſe poſſibile. ¶ Primo modo eſt cauſa ſpei omne illudquod auget poteſtatem hominis. ſicut diuitie ⁊ fortitudo. ⁊ inter cetera etiam experientia. Nam per experientiam homo acquirit facultatem aliquid de facili faciendi.⁊ ex hoc ſequit̉ ſpēs. vnde Uegētius dicit in li. de re militari. Nemo facere metuit quod ſe bene didiciſſe confidit.Alio modo eſt cauſa ſpei omne illud quod facit alicui