QueſtioXXXIII

ꝯͣrietatē triſticie. vt infra dicet̉. Exinde etiā ē ꝙ oīa aīalianaturalit̓ appetūt delectatōeꝫ. qꝛ ſꝑ aīal laborat ꝑ ſenſuꝫ ⁊motū. ⁊ ꝓpter hoc etiā iuuenes maxīe delectatōes appetūtꝓpter multas trāſmutatōes in eis exn̄tes. dū ſunt in ſtatuaugmēti. ⁊ etiā melācolici vohemēter appetūt delectatōesad expellendū triſticiā. qꝛ corpus eoꝝ qͣi pͣuo hūore corrodit̉. vt d̓r in. vij. ethi. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ bona corꝑalia in quadā mēſura ꝯſiſtūt. ⁊ iō ſuꝑexceſſus ſil̓ium corrumpit proprium bonū ⁊ ꝓpter hoc efficit̉ faſtidioſum ⁊ ꝯtriſtās inqͣꝫtum ꝯͣriat̉ bono ꝓprio hoīs.Ad octauū ſic procediturUidet̉ ꝙ admiratio nō ſit cā delectatōis. Admirari n. eſtignorātis nature. vt Damaſ. dic̄. ſꝫ ignorātia nō eſt delectabilis. ſꝫ magis ſcīa. gͦ admiratio nō eſt cā delectationisPre. Admiratio eſt principiū ſapīe qͣi via ad inquirēdum veritatē. vt d̓r in principio metaphi. ſꝫ delectabiliusē ꝯtēplari iā cognita qͣꝫ inquirere ignota. vt ph̓us dicit inx. etbi. cū hoc habeat difficultatē ⁊ impedimentū. illud aūtnō habeat. delectatio aūt cauſat̉ ex oꝑatōe nō impedita. vtd̓r in. viij. ethi. gͦ admiratio nō eſt cā delectationis. ſꝫ magis delectationem impedit. ¶ Pre. vnuſquiſqꝫ in ꝯſuetꝭdelectat̉. vn̄ oꝑatōes habituum ꝑ ꝯſuetud in ē acquiſitoꝝſunt delectabiles. ſꝫ ꝯſueta non ſunt admirabilia. vt dicit.Augꝰ. ſuꝑ Iohā. gͦ admiratio ꝯͣriat̉ cauſe delectatōis. ¶ESed contra eſt qd̓ ph̓s dicit in .i. rheto. ꝙ admiratio ē delectatōis cā ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ adipiſci deſiderata ē delectabile. vt ſupͣ dictum eſt. ⁊ ideo qͣꝫto alicuius rei amate magis accreſcit deſiderium. tāto magis ꝑ adeptionem accreſcit delectatio. ⁊ etiam in ip̄o augmento deſiderij ſit augmentum delectationis ẜm ꝙ ſit etiā ſpes rei amate. ſic̄ ſupͣ dictum eſt ꝙ ip̄m deſiderium ex ſpe eſt delectabile. Eſtautem admiratio deſiderium quoddam ſciendi. quod inhomine ꝯtingit ex hoc ꝙ videt effectum ⁊ ignorat cauſamvel ex hoc ꝙ cā talis effectus excedit cognitionem aut facultatem ip̄ius. ⁊ ideo admiratio eſt cā delectationis inqͣꝫtum hꝫ adiunctam ſpem ꝯſequendi cognitionem eius qd̓ſcire deſiderat. ⁊ ꝓpter hoc omnia admirabilia ſunt delecrabilia. ſicut que ſunt rara. ⁊ oēs repn̄tationes reꝝ etiamqui in ſe non ſunt delectabiles. Gaudet .n. anima in collatione vnius ad alterum. quia ꝯferre vnum alteri ē proprius ⁊ ꝯnaturalis actus rōnis. vt ph̓us dicit in ſua poetria. ⁊ ꝓpter hoc etiam liberari a magnis ꝑiculis magis ēdelectabile. quia eſt admirabile. vt d̓r in. i. rhetor. ¶ Adi. ergo dd̓. ꝙ admiratio nō eſt delectabilis inqͣꝫtum hꝫ ignorantiam. ſed inqͣꝫtum hꝫ deſiderium adipiſcendi cām.⁊ inqͣꝫtum admirans aliquid nouum addiſcit .ſ. talem eēquem nō eſtimabat. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ delectatio duo hꝫ .ſ.quietem in bono. ⁊ hmōi quietis ꝑceptionem. Quantumigit̉ ad primum cum ſit ꝑfectius ꝯtemplari veritatem cognitam qͣꝫ inquirere ignotam. ꝯtemplationes rerum ſcitarum ꝑ ſe loquendo ſunt magis delectabiles qͣꝫ inquiſitiones reꝝ ignotaꝝ. Tn̄ ꝑ accidens qͣꝫtum ad ſcd̓m ꝯtingit ꝙ inquiſitiones ſunt qn̄qꝫ delectabiliores ẜm ꝙ ex maiori deſiderio ꝓcedunt. deſiderium autem maius excitat̉ex ꝑceptione ignorantie. vn̄ maxime homo delectatur inhis que de nouo inuenit aut addiſcit. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ eaque ſunt ꝯſueta ſunt delectabilia ad oꝑandum inqͣꝫtumſunt quaſi cōnaturalia. ſed tn̄ ea q̄ ſunt rara pn̄t eſſe deleetabilia. vel rōne cognitionis. quia deſiderat̉ eoꝝ ſcīa inqͣꝫtum ſunt mira. vel rōne operationis. quia ex delideriomagis inclinat̉ mens ad hoc ꝙ inienſe in nouitate oꝑet̉.

vt d̓r in. x. ethi. ꝑfectior .n. oꝑatio cauſat ꝑfectiorē delectaQueſtio. XXXIIItionem.Einde ꝯſiderādumē de effectibꝰ delectatōis. Et circa hoc q̄runt̉qͣttuor. Primo vtꝝ delectatōnis ſit dilatare.Scd̓o vtꝝ delectatio cauſet ſui ſitim vel deſideriū. Tertio vtꝝ delectatio impediat vſum rōnis. Quarto viꝝ delectatio ꝑficiat oꝑationem.Ad primum ſic ꝓceditur.Uidet̉ ꝙ dilatatio nō ſit effectꝰ delectatōis. Dilatatio .n.videt̉ ad amorē magis ꝑtinere. ẜm ꝙ dic̄ apl̓s. ij. ad Corinth. vi. Cor nt̄m dilatatū ē. Un̄ ⁊ de p̄cepto charitatisin pͣs. d̓r. Latū mādatū tuū nimis. ſꝫ delectatio ēⁱ alia paſſio ab amore. gͦ dilatatio nō ē effectꝰ delectatōis. ¶ Pre.ex hoc ꝙ aliquid dilatat̉ efficit̉ capaciꝰ ad vecipiendū. ſꝫ receptio ꝑtinet ad deſideriū qd̓ ē rei nondū habite. gͦ dilatatio magis videt̉ ꝑtinere ad deſideriū qͣꝫ ad delectatōnemPre. Cōſtrictio dilatationi opponit̉. ſꝫ ꝯſtrictio videt̉ad delectatōeꝫ ꝑtinere. nā illd̓ ꝯſtringimꝰ qd̓ firmit̓ volumꝰ retinere. ⁊ tal̓ ē affectio appetitꝰ circa rē delectātē. gͦ dilatatio ad delectatōeꝫ n̄ ꝑtīet. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ ad exp̄ſſionēgaudij d̓r. Eſa. vi. Uidebis ⁊ affluēs. ⁊ mirabit̉ ⁊ dilatabit̉ cor tuū. Ip̄a etiā delectatio ex dilatatōe nomē accepitvt leticia noīet̉. ſic̄ ſupͣ dictū ē. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ latitudo ē q̄dā dimēſio magnitudīs corꝑal̓. vn̄ ī affectōibꝰ aīe n̄ niſiẜꝫ me taphorā d̓r. dilatatio āt d̓r qͣſi motꝰ ad latitudinē. ⁊cōpetit delectatōi ẜꝫ duo q̄ ad delectatōeꝫ reqͥrūt̉. qͦꝝ vnūē ex ꝑte app̄hēſiue ꝟtutꝭ. q̄ app̄hēdit ꝯiuctōeꝫ alicꝰ boni cōueniētis. ex hac āt app̄heſionē app̄hēdit ſe hō p̄fectōeꝫ qͣꝫdā adeptū. q̄ ē ſpūal̓ magnitudo. ⁊ ẜm hoc animꝰ hoīs d̓rꝑ delectatōeꝫ magnificari ſeu dilatari. Alid̓ āt ē ex ꝑte appetitīe ꝟtutꝭ q̄ aſſētit rei delectabili. ⁊ ī ea q̄eſcit qͦdāmō ſep̄bēs ei ad eā īteriꝰ capiēdā. ⁊ ſic dilatat̉ affectꝰ hoīſ ꝑ delectatōeꝫ qͣi ſe tradēs ad ꝯtinēdū interiꝰ rē delectātē. ¶ Adi. gͦ dd̓. ꝙ nihil ꝓhibet ī his q̄ dicūt̉ metaphorice idē diuerſis attribui ẜm diuerſas ſil̓itudīes. ⁊ ẜm hoc dilatatōꝑtinet ad amorē rōe cuiuſdā extēſiōis. inqͣꝫtū affectꝰ amātis ad alios extēdit̉. vt curet n̄ ſolū q̄ ſua ſunt ſꝫ q̄ alioꝝ. addelectationem ꝟo ꝑtinet dilatatio inqͣꝫtum aliquid in ſeip̄o ampliatur. vt quaſi capacius reddatur. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙdeſiderium habet quidem aliquam ampliatōnem ex imaginatione rei deſiderate. ſed multo magis ex pn̄tia rei iaꝫdelectantis. qui a magis prebet ſe animus rei iam delectati qͣꝫ rei non habite deſiderate. cum delectatio ſit finisʸ deſiderij. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ ille qui delectatur conſtringit quidem rem delectantem dum ei fortiter inheret. ſed cor ſuūampliat vt ꝑfecte deleccabili fruat̉.Ad ſcd̓m ſic proceditur.Uidetur ꝙ delectatio non cauſet deſiderium ſuiipſius.Omnis enim motus ceſſat cum peruenerit ad quietemſed delectatio eſt quaſi quedam quies motus deſiderij. vtſupra dictum eſt. ceſſat ergo motus deſiderij cum ad delectationem peruenerit. non ergo delectatio cauſat deſiderium. ¶ Pre. Oppoſitum non eſt cauſa ſui oppoſiti.ſed delectatio quodammodo deſiderio opponitur ex parte obiecti nam deſiderium eſt boni non habiti. delectatiovero boni iam habiti. ergo delectatio non cauſat deſideriū ſui ip̄iꝰ. ¶ Pre. faſtidiū deſiderio repugnat. ſꝫ delectatio plerūqꝫ canſat faſtidium. nō gͦ facit ſui deſiderium. ¶