Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Ca. IGlo. ordi. ¶EccleſiaſticiNico. de lyra

Altitudinē celi: ⁊ latitudineꝫ terrę et ꝓfundū abyſſi: qͥs dimēſuseſt? Sapīam dei pręcedentē om­ da nia qͥs inueſtigauit? Prior oīm ecreata eſt ſapientia: ⁊ intellectusbprudētię ab ęuo. Fons ſapīę ver gͦbū dei in excelſis: et īgreſſus illiꝰ k1 F. i. origmādata ęterna. Radix ſapīę cuireuelata eſt: ⁊ aſtutias illiꝰ quis Ragnouit? Diſciplina ſapīę cui re­ ou̓elata eſt ⁊ manifeſtata: ⁊ multi­ pplicationē ingreſſus illiꝰ qͥs intel alexit? Unus eſt altiſſimꝰ creator soīm: omīpotens: ⁊ rex potens et tmetuēdus nimis: ſedēs ſuꝑ throd nū illiꝰ: et dominans deus. Ipſe vcreauit illaꝫ in ſpirituſctō: ⁊ vidit⁊ dinumerauit: ⁊ mēſuſ eſt. Et ef­ afudit illam ſuꝑ omnia opera ſua:⁊ ſuper omnē carneꝫ: ẜm datumˡa § qui coercet a penisē ſuū p̨̄bet illā diligētibꝰ ſe. Timor d

a Prior oīm creata eſt ſapīa. Creata ẜm hūanitatē in cōſilio dei pr̄is .ſ. ꝓ ſalute hūani generis p̄deſtinata eſt incarnari. Notandū aūt ꝙ ꝓpter vnitatē ꝑſone: aliqn̄ xp̄s d̓r genitꝰ:aliqn̄ creatꝰ. b Fons ſapīe. Origo oīs ſapīe a verbo dei ꝓcedit: qd̓ deꝰ ex deo ſemꝑ cū patreet in celis: ſed ingreſſus mūdū ꝑ diſpenſationē hūanitatidedit mandata ſalutꝭ. Un̄: Uerba vite eterne habes.c Radix. Oſtendit neminē poſſe ꝓfunditatē dei penetrare: vel magnitudinē bonitatꝭ eius⁊ miſericordie. Un̄ ad liberationē ⁊ illuminationē hūani generis homo fieri dignatꝰ eſt. Un̄: Generationeꝫ eiusquis enarrabit? d Ip̄e creauit ⁊cͣ.Unigeniti .ſ. aduentū: ꝑ verbū ſibi cōeternū cū ſpūſctō diſpenſauit: quō pervirginis partū ad ſalutē mundi veniret: ⁊ creaturas repararet: ⁊ hoīeꝫ adagnitionē ⁊ dilectioneꝫ ſui reuocaret:dans illi donū ſpūſſancti: vt eiꝰ munere ſaluetur in eternū. e Timor domini ⁊cͣ. Beatꝰ vir qui timet dn̄m: inmādatis eiꝰ cupit nimis. gl̓ia et diuitie in domo eius ⁊cͣ. Timor dn̄i ⁊cͣ.Rab̓. Due ſpecies ſunt timoris. De altera dicit̉: Timor aīe in charitate ⁊cͣ.I Qui huncNico. de lyraiterū ẜm tꝑa regū: vt ptꝫ in libris Regꝭ. ⁊ Paral̓. in tali vero cōputationefrequēter vnꝰ annꝰ ꝓ duobꝰ cōputat̉:⁊ ecōuerſo vt frequēter oſtēſum ē in ſuperioribꝰ libris. Iterū a reditu captiuitatis babylonice vſqꝫ ad xp̄m nonhabet̉ aliqͣ numeratio ꝑ ſacrā ſcripturam. Et iō ꝓpter tantā varietatē bened̓r ꝙ dies ſeculi nō ſunt ab aliqͦ homīenūerati certitudinalit̓ ⁊ preciſe.a Altitudinē celi ⁊cͣ. ꝓfundū abyſſi .i. oceani. b Quis dimēſus eſt? qͣſi dicat: nullus hoīm.Et de duobꝰ primis eſt manifeſtū. De tertio vero dicendū ꝙlicet ꝓfundū oceani ſit mēſuratū a nautꝭ in aliqͥbꝰ locis aride ꝓpinqͥs: nō tn̄ in oībus: ſed in paucis reſpectiue in qͥbꝰ eſtmare nauigabile. iō ꝯcludit:Sapīam dei. genitam:Precedentē oīa. qꝛ ꝑ verbū qd̓ eſt idē cū ip̄a oīa facta ſūtIoh̓ .j. Cauſa ꝟo effectiua p̄cedit ſuos effectus. ePrioroīm. Hic ꝯn̄ter on̄dit̉ ſapīe genite prioritas. Sciēdū tn̄ ꝙ alqui iſtā lr̄am exponūt de ſapīe genite incarnatiōe: eo ꝙ dr̄ h̓:Prior oīm creata ē ſapīa. creari ꝟo ſibi n̄ cōpetit niſi rōne nature humane q̄ creatura eſt. Sed ꝯtra hoc arguit̉: qꝛ licet ſapientia genita rōne hūanitatis aſſumpte poſſit dici creata. ſicut d̓r Ioh̓. j. Verbū caro factū eſt: tn̄ nō pōt hoc mō dici prior creatura vel prior creata. naꝫ ante tp̄s incarnatiōis multafuerūt creata. Ad qd̓ rn̄dent ꝙ nō accipit̉ hic prioritas durationis: ſed auctoritatꝭ ⁊ dignitatꝭ. nam humanitas xp̄i ꝓptervnionē ad verbū ⁊ plenitudinē gr̄e facta eſt dignior oībꝰ creaturis. Et hͦ modo loquit̉ beatꝰ Ioh̓es baptiſta de xp̄o Ioh̓. j.Poſt me venit vir .ſ. xp̄s: qͥ ante me factꝰ eſt: nō tꝑe ſꝫ dignitate: qꝛ factꝰ eſt ſuꝑior ⁊ prelatꝰ meꝰ: vt exponūt ſancti. Sed licꝫhoc dictū habeat bonū intellectū: tn̄ nō videtur ꝓcedere ẜmmentē auctoris huiꝰ libri. nā. jͣ. xxiiij. loquēs in ꝑſona huiusſapīe dicit: Ab initio ⁊ ante ſecula creata ſum. Ex quo ptꝫ ꝙcreationē huiꝰ ſapīe nō vocat incarnationē que facta ē in tepore: ſed eiꝰ emanationē eternaꝫ a patre: que large loquendodicit̉ creatio inquantū filiꝰ accipit eſſe a patre: ſicut ⁊ ꝑ creationē accipit̉ eſſe: nō aūt quantū ad hoc ꝙ creatio eſt de nihilo: ⁊ ꝙ ꝑ eam accipit̉ eſſe in diuerſitate eſſentie. Nā filiꝰ in diuinis eſt de ſubſtātia patris: ⁊ accipit idem eſſe cū patre. Et ēaliqualit̓ ſil̓is modus loquendi: ſicut cū d̓r aliqͥs imꝑator vl̓rex creari. q̄ creatio non eſt de nihilo: nec ꝑ hoc accipit̉ aliqd̓eſſe nouū abſolutū: vt cōmuniꝰ d̓r: ſed tm̄ relatio noua domini ad ſubditos. Et ꝑ hoc ptꝫ ad argumētū qd̓ fiebat ſuperiuſex hac auctoritate. Dicendū igit̉ ꝙ ſicut p̄dictū eſt: hic ponit̉emanatiōis ſapīe genite quedaꝫ primitas reſpectu oīs alteriꝰemanatiōis nō ſolū creaturarū: ſed etiaꝫ ſpūſſancti: eo mō loquēdi quo emanatio filij d̓r pͥma: ⁊ ſpūſſancti ſecūda: ſic̄ ſpirituſſanctus dicit̉ in trinitate tertia ꝑſona. licet enī in diuinisꝑſonis ⁊

ꝑſonis ⁊ earū emanatiōibꝰ nō ſit prius ⁊ poſterius durationevel natura: tn̄ ē ibi ẜm aliquos prioritas ⁊ poſterioritas originis: qꝛ vna ꝑſona eſt ab alia: ⁊ nō ecōuerſo: ⁊ ẜm om̄es eſt ibiprioritas ⁊ poſterioritas ẜm noſtrū modum intelligendi: namemanatio verbi p̄intelligit̉ emanatiōi amoris. ſic igit̉ dicitur:Prior oīm creata eſt ſapīa .i. ꝑ eternāgenerationē ꝓducta: ⁊ ꝙ iſte ſit intellectus auctoris: videtur ex hoc qd̓. jͣ.xxiiij. anteqͣꝫ in ꝑſona huius ſapīe loquens diceret: Ab initio ⁊ ante ſecula creata ſum: p̄miſit dicēs in perſoneiuſdē ſapīe: Ego ex ore altiſſimi ꝓdijpͥmogenita an̄ oēm creaturā: ꝑ hͦ inſinuans ꝙ huiꝰ ſapīe creatio nōᵉ eſt aliud qͣꝫ eiꝰ eterna ꝓceſſio. Locutiōes tn̄iſte ⁊ ꝯſil̓es nō ſūt extēdende: ſed magis cauēde a fidelibꝰ: qꝛ fauere videntur errori Arrij: qͥ dixit dei filiū eē purā creaturā: ſi tn̄ īueniant̉ in dictꝭ ſanctoꝝ: vel libris ſacre ſcripture canonicis: vel nō canonicꝭ: receptis tn̄ ab eccleſia ad legēduꝫ: qual̓ eſt iſte: vt dicitHiero. in ꝓlogo galeato: pie ſūt exponēde. f Et intellectꝰ prudentie abeuo. Eſt aūt intellectꝰ habitꝰ pͥncipiorū. Itē oēs morales virtutes ꝯnectutur prudētie: ⁊ iō pͥncipia ꝟtutū moraliū dicunt̉ pͥncipia prudētie. igit̉ qꝛnoticia hoꝝ principioꝝ ſuꝑeminentereſt in ſapīa genita. iō d̓r: Intellectusprudētie ab euo .i. ab eterno. Euū enīeſt qͣſi mediū int̓ eternitatē ⁊ tp̄s. propter qd̓ aliqn̄ ponit̉ ꝓ tꝑe: ⁊ aliqn̄ ꝓeternitate: eo ꝙ mediuꝫ ꝑticipat cumvtroqꝫ extremo. pōt etiā dici ab cuo ꝓprie dicto: eo ꝙ eternitas ꝓpt̓ ſui ſimplicitatē aſſiſtit euo ⁊ tꝑi: ⁊ cuilibꝫ eoruꝫ parti. gFons ſapīe. Hic ꝯn̄tagit̉ de emanatiōe ſapīe exteriori: ꝑ hͦꝙ eiꝰ effectꝰ creaturis cōicat̉. Et hͦ eſtqd̓ d̓r: Fons ſapīe .i. ex qͦ deriuant̉ effectꝰ ſapīe tanqͣꝫ qͥdaꝫ riuuli eſt ſupple: h Uerbū dei. qd̓ idē eſt cū ſapīa genita:i In excelſis. nā p̄mo fuit in angel̓ ſanctꝭ: ⁊ ꝯn̄r in alijs creaturis: k Et ingreſſus illiꝰ mā. et̓. Dicunt̉ aūt ingreſſus ſapiētie ad oēs eiꝰ reuelatiōes ⁊ maxime notabiles. illa vero fuit valde notabilis: qͣ deſcēdit in montē ſynai legē dādo audiente cūcto ppl̓o: vt habet̉ Exo. xx. iō ſubdit̉: Mādata eterna.tunc enī dedit decalogi p̄cepta: q̄ dicunt̉ eterna: eo ꝙ ſunt viadeueniēdi ad vitā eterna Matth̓. xix. Si vis ad vitaꝫ ingrediſerua mādata. Sed qꝛ poſſet aliqͥs credere ꝙ ꝑ tales reuelationes ſapīa dei ꝑfecte cognoſci poſſet. iō hͦ remouet. d. l Radix ſa. cui re. e? q. d. nulli. Tūc enī radix alicuiꝰ reuelari d̓r: qn̄ꝑfecte cognoſcit̉: m Et aſtutias il i. ſubtilitates ꝯtra mala: n Quis agnouit. q. d. nullus. tanta enī eſt ꝙ de maliselicit bona: vt dicit Augꝰ. in enchyridion. o Diſciplina ſa.cui re. eſt ma .ſ. ꝑfecte. hͦ enī importat manifeſtatio. q. d. nulli:qꝛ nulla creatura capax eſt tal̓ noticie cū ſit infinita: p Etmultiplicationē ing. il. i. effectꝰ eiꝰ: q Quis intel. q. d. nll̓acreatura. Licet enī xp̄s inqͣntū hō habeat noticiā creatā oīmeffectuū dei qͥ facti ſūt ⁊ fient: nō tn̄ hꝫ noticiā oīm poſſibiliuꝫa deo fieri: ⁊ qꝛ tal̓ noticia eſt dei ꝓpria. iō ſubdit̉: r Unuseſt al. nā ē ip̄a bonitas ꝑ eſſentiā: s Creator oī. ꝑ ſuā potentiā. iō ſubdit̉: Oīpotēs. Et qꝛ nō ſolū eſt oīm reꝝ creator: ſꝫetiā gubernator. ſubdit̉: t Et rex potēs ⁊cͣ. ſedes ſuꝑ thronū illiꝰ .ſ. ſapīe: ꝑ qd̓ deſignat̉ ptās iudiciaria: q̄ attribuitur filio qͥ eſt ſapīa genita Ioh̓. v. Pr̄ om̄e iudiciū dedit filio:Ip̄e .ſ. pr̄: x Creauit illā. mō ſupradicto: y In ſpūſctō. nō pͥncipiatiue: qꝛ ſpūſſctūs nō ē pͥncipiū filij: ſꝫ cōcomitatine: qꝛ tres ꝑſone ſūt coeqͣles ⁊ coeterne: z Et vidit ⁊cͣ. i. ꝑfecte cognoui. pr̄ enī ꝑfecte cognoſcit filiū. a Et effu. il. ſuoī. o. ſua. qꝛ ſapīa dei q̄ ē attributū filij: relucet in oībꝰ oꝑibusdei. ⁊ qꝛ natura hūana rōne ītellectꝰ ſuꝑ alia corꝑalia capax ēeffectꝰ ſapīe dīne. iō ſubdit̉: b Et ſuꝑ o. car. i. ſuꝑ oēm hoīeꝫquē illumīat naturali lumīe ītellectꝰ Ioh̓. j. Illumīat oēm hominē veniētē in hūc mūdū: ſed qꝛ ſuꝑ hͦ dat iuſtꝭ lumen gr̄e. iōſubdit̉: c Scd̓m da. ſu .ſ. lumīs natural̓. Prebet illā diligentibꝰ ſe. Et ſequit̉: d Timor dn̄i. Poſtqͣꝫ auctor declarauit pͥncipiū effectiuū ſapīe: hic ꝯn̄r declarat aliud pͥncipiū diſpoſitiuum

Ioh̓. 6. g ī

Actꝭ .2.j

Osͣ .11.

B

k k 2