Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi. Sapien.Ca.VI¶ NNico. de lyra

Ttingit ergo Ca. VIII aa §. i. a principio mūdi. Fab eterno vſqꝫ in eternū. bſ vſqꝫ ad aduētū xp̄i. cſ qꝛ dei ꝟtꝰ. § qꝛ dei ſapīaa fine l̓ſqꝫ ad finē fortia § ego diligo diligētes me. ⁊ qui mane vigilauerit ad me inueniet me.ter ⁊ diſponit oīa ſuauiter. Hancʰamaui ⁊ exquiſiui eā a iuuētute da ſ beatus qui obſeruat ad poſtes hoſtij mei.Iſtabili fedmea: ⁊ quēſiui ſpōſā mihi eā āſſuēveritatꝭ.Hec eſt vita eterna vt cognoſcātplū: ⁊ quēſiſti ieſum chriſtumere: ⁊ amator factꝰ ſū foͣrmę il­ fxijentia § quia coeterna patri coomnib F patris .ſ. qꝛ ei coblius. Gēneroſitatē illius glorifi­ sz.gibijIijip̄io erat verbū: ⁊ verbū erat apud deū:at verbū: hoerat in principio apud deū:et verbū caro factū eſt: ⁊ habitauit in nobis.cat cōtūberniū habēs dei: ſed et ha § qꝛ pater diligit filiū. ⁊ oīa dedit ei ī manucoīm dominꝰ dilexit illā. Doctrix īē em̄ diſciplinę dei: ⁊ electrix ope kI virtutū diuitias cōtinet: ⁊ amatoribꝰ ſuis ofrt. vnde: Hecū ſunt diuitie ⁊cͣ.rū illiꝰ. Et ſi diuitię appetunt̉ in 1a ſ oīa ꝑ ip̄m facta ſūt. meditantibꝰ in legep̄bet omnimodam dulcedinē ſapientie.vita: qͥd ſapīa locūpletiꝰ: q̨̄ oꝑat̉ inſ ꝓfundā .ſ. et ſanā intelligētiā. b F bonoruꝫperum et virtutumoīa? Si aūt ſenſus o̓ꝑat̉: qͥs hoͣꝝ ẜͦa §ſtabilē .ſ. ſaſutē ponit.quę ſunt magis qͣꝫ illa ē artifex? ad Et ſi iuſticiā qͥs diligit: ⁊ labores sa I tꝑantiā. I quattuor eī principales virtuē huiꝰ magnas habēt v̓tutes. Sō 5tes ponit.brietatē eī ⁊ ſapiētiā docet ⁊ iu­ ẜꝫI fortituob § ad eternā vitā.ſticiā ⁊ virtutē: qͥbꝰ vtilius nihil aa Falias ⁊ ſimilitudinēeſt in vita hoībꝰ. Et ſi multitudiʰ§ vel via.a ſ vel qui. F ipiqꝛ ab eterno genita b⁊ nihil eſt qd̓ eē lateat.ſt: cū patre cūcta diſponinē ſciētię deſiderat quis: ſcit p̨̄tē­ 8§ qꝛ initiū ⁊ finis. b qui ait: Ego dabo vos os et ſapientiam ⁊rita ⁊ de futurꝭ eſtimat: ſcit verſu gͦa F propoſitionestias ſermonū: ⁊ diſſolutiōes ar­ ʰa § qͥ ait: Erunt ſigna in ſole et luna: ⁊ ſtellis ⁊cͣ.gumētorū: ſignā ⁊ mōſtra ſcit an kteqͣꝫ fiāt: ⁊ euētꝰ tēporū ⁊ ſęculoꝝ.pl̓us. 5 dei cōmunionēē ſapīe .i. xp̄i ſe hr̄eaexu eiꝰ delectaari qͥ ait. Si qͥs milet: ⁊ ī ahi aperuerit: intrabo ad illū ⁊ cenabo cū illo. et ipſe mecum.Propoſui ergo hāc adducere mi i5. L2cierūt. Duenit viāletritd̓. ⁊di ql̓.

pientia ⁊ vtrūqꝫ ſimul vnū lumē:vna ſapīa. Sꝫ filiꝰ factꝰ eſt nobisdeo: ⁊ iuſticia ⁊ ſāctificatio: qꝛ tēad ip̄m cōuertimur vt cū illo ī eteneamꝰ: ⁊ ip̄e ī tꝑe verbū caro facibitabit in nobis. Ca. VIIITtingita fine .i. aprincipiomūdi vſqꝫ ad aduētū xp̄i: mirificāoꝑa ⁊ ſincera teſtimonia ꝑ vetus teſtamētū fortiter aſſerit: ⁊ ab incarnatiōe verbi vſqꝫ adfinē mūdi: ſuauitatē euāgelij exponit. A fine gͦ vſqꝫad finē fortiter ꝑtingit: qꝛ vbiqꝫ ꝑfecte agit. Finiseī ꝑfectionē ſignificat. b Glorificat. id eſt rep̄ſentat generationemilliꝰ .ſ. patris: qͥ ēei coeternꝰ ⁊ coominipotēs: vel partim de tēporali natiuitate: partim d̓eterna poteſt legihabet cōtuberniūdei .i. humanitatēī qua habitat deus: qͥ eſt ſapiētiapatris vel glorificat ge. illiꝰ .i. deipatris .i. eiuſdemeſſentie ē cū patreab eterno genitaꝫnata ī tꝑe d̓ mr̄ec Doctrix ē em̄.b De plenitudīe eioēs accepimꝰ: perquē gr̄a ⁊ veritasfacta eſt .i. reuelata. Deū nemo vidit vnqͣꝫ: ſed filiꝰqͥ eſt ī ſinu patrisip̄e enarrauit.d Et labo. Nihil eī iners: nihildeſidioſum ī oꝑibꝰ eiꝰ. Quecūqꝫſūt vera: q̄cūqꝫ pudica: q̄cuūqꝫ agitiuſta: ⁊ agēda ſuis cōmittit.e Sobrietatē eī.Raba. Qui tēperās eſt: prudensfortis ⁊ iuſtꝰ: qͥdilli deeſt? Has aūtvirtutes nemo hꝫniſi cui oīm virtutū origo deꝰ cōtulit quocūqꝫ tꝑe: qͣcūqꝫ lege: quacūqꝫ gente. Quidatn̄ ſpeciē pietatishabētes virtutemignorauerūt: qꝛ creatori ſubdi noio viā diſcipline neſcierūt. Deꝰ eītus ⁊ ſapīa patris īuenit viā diſcdedit illā iacob puero ſuo. f ⁊Rab. Pōt hͦ d̓ genitrice dei inte

trahat̉. videt̉ tn̄ hic ſcriptura loqui de ſapientia inCa. VIIIad finē fortiter. oīa creata penetrādo ſua virtute vſEt diſponit oīa ſuauiter. qꝛ dat oībus creaturis fortiōes ꝑ quas mouent̉ cōnaturaliter ad actꝰ ⁊ fines ſuos. ſicut lapidi grauitatē ꝑ quā naturaliter tendit deorſum.c Hac amaui ⁊ exequiſiui eā a iuuētute mea. Oſtēſo qͣliter ſapientia dirigit in vita cōtēplatiua. Hic ꝯn̄r oſtēdit̉qualiter dirigit in vita actiua. Et diuidit̉ in duas ꝑtes: qprimo oſtendit̉ ꝙ ſapientia eſt ſūme diligenda. ſcd̓o qualiter dirigit circa agēda. ibi: Et ſi iuſticiā. Circa primū dicit ſalomō: Hāc amaui ſingulariter. d Et exquiſiui eāa iuuētute mea. diſcēdo a nathan ꝓpheta: ⁊ petēdo eā deuote a deo mihi dari: vt dictū eſt .s. Et ſic ptꝫ ꝙ loquit̉ h̓de ſapiētia creata. Sub eodē em̄ cōtextu littere frequētertranſit de increata ad creatā: ⁊ ecōuerſo rōne ſupradictaca. vj. e Et queſiui ſponſam mihi eā aſſumere .i. eiꝰ meditationibꝰ inſeꝑabiliter adherere. f Et amator factꝰſum forme illiꝰ. Eſt em̄ decor anime aſſimilans eā decoricreatoris. g Generoſitatē illiꝰ glorificat cō. ha. dei. i.hō habēs cōtuberniū dei ꝑ charitatē ꝑ quā hō manet indeo ⁊ deus in eo. Glorificat .i. glorioſam cōfitet̉ ⁊ laudat.Generoſitatē illiꝰ .ſ. ſapīe create: quā cognoſcit eſſe quandā impreſſionē ⁊ emanationē a ſapīa diuina. h Sꝫ etoī. do. di. il. inquantū facit hoīes deo diligibiles: vt p̄dictū eſt. i Doctrix em̄ ē di. dei. nā donū ſapientie facithoīem ſubdi mādatis diuinis. k Et ele. o. il. nā ꝑ ipſam eligit hō oꝑa deo placita. Cōſequēter arguit ip̄am eēdiligibilē ꝑ locū a minori dicēs: l Et ſi di. ap. ī vi. ⁊ accipit̉ hic ſi ꝓ qꝛ: qꝛ ſic eſt vt apparet ad ſenſū. m Quidſa. lo. ⁊cͣ. q. d. ſapīa hac rōne diligibilior eſt: ꝑ quā multoplura maiora ⁊ meliora poſſunt haberi qͣꝫ ꝑ diuitias tꝑales. vnde Prouer. xvij. Quid ꝓdeſt ſtulto habere diuitias cū ſapientiā emere nō poſſit? n Si aūt ſen .i. induſtria humana. o Operat̉. in agilibus hūanis:Quis horū q̄ ſunt .i. operū humanorū: q Magꝭqͣꝫ illa eſt artifex. q. d. in oꝑibus humanis multo magisoꝑat̉ donū ſapīe qͣꝫ virtus naturalis induſtrie. ꝓpter qd̓eſt magis diligendū. r Et ſi iuſticiā. Oſtenſo ꝙ ſapīaſit ſūme appetenda. h̓ ꝯn̄r oſtendit̉ qualiter dirigit in vita actiua. ⁊ primo quātū ad partē actiue q̄ vocat̉ monaſtica: q̄ reſpicit bonū regimē vniꝰ ꝑſone. ſcd̓o quātū ad illāpartē que d̓r politica: q̄ reſpicit bonū regimen multitudinis. ibi: Habebo ꝓpter hāc claritatē. Monaſtica vero cōſiſtit in acquiſitione ⁊ exercitio moraliū virtutū q̄ reducūtur ad quattuor virtutes cardinales .i. principales. de qͦbus d̓r hic: Et ſi iuſticiā quis diligit. accipit̉ hic iuſticia legalis q̄ includit oēm virtutē. ſicut dictū fuit. sͣ. ca. j.g Labores huiꝰ .i. oꝑa ſapīe: t Magnas habēt virtutes ſibi annexas: quas explicat dicēs: v Sobrietatēem̄ .i. tēperantiā. x Et ſapīam .i. prudentiā q̄ eſt ſapiētia circa agibilia humana. y Et iuſticiā q̄ ē virtus ſpecialis. z Et virtutē .i. fortitudinē. iſte ſūt quattuor virtutes cardinales ad quas alie virtutes morales reducuntur. iō ſubdit̉: a Quibꝰ vtilius nihil eſt in vita. p̄ſenti: b Hominibꝰ. qꝛ ꝑ virtutes morales efficit̉ hō bonꝰſimpliciter. ꝑ virtutes aūt intellectuales q̄ ſūt artes ⁊ ſciētie ſpeculatiue: nō efficit̉ hō bonꝰ ſimpliciter ſꝫ ẜm qͥd: vtbonꝰ artifex: bonꝰ ph̓us: ⁊ hmōi. c Et ſi mul. ſciētie.ſcꝫ practice: d Deſiderat qͥs. hͦ ſupple habet ꝑ ſapīaꝫ.iō ſubdit̉: e Scit p̄terita .i. facit ſcire: eo mō loquendiquo grāmatica facit cōgrue loqͥ: videt̉ eī hic ſcpͥtura loqͥde ſapientia ꝓut fuit in ſalomone. vt ſupradictū ē ca. p̄cedenti. Salomō aūt ꝑ ſapientiā ſibi data multa cognouitde p̄teritis: ⁊ ꝑ illa poterat cōiecturare de futuris. iō ſubditur: f Et de futuris eſtimat. Salomon etiā plura cognouit de futuris ꝑ ſpiritū ꝓphetie certitudinaliter:g Scit verſutias .i. fallacias: h Sermonū. quas ſapiētia facit auertere. i Et diſſolutiones argumētoꝝ. q̄fiūt ꝯtra veritatē ſpecialiter in moralibꝰ. k Signa etmonſtra ſcit anteqͣꝫ fiant. hoc patet verū de ſapientia increata quā nihil latet. ſimiliter de creata ꝓut fuit in ſalomone. Nā ipſe cognouit diſpoſitionē celi ⁊ ſtellarū: vt dictū eſt ca. p̄cedenti. ⁊ ſic p̄cognouit ortum ſignorū ⁊ cōſtellationū que monſtrātaliqua futura: vt ſterilitatem terre futuram: vel fertilitateꝫ et huiuſmodi: ꝓpterqd̓ dicunt̉ monſtra a monſtrando. l Propoſui ergo. ꝓpter predicta bona:m Hanc adducere mihi ad cōuinandum: ꝑ frequētes meditationes ſapientiein quibus eſt delectabilis vita.Sciens

V

Ioh̓. 1. a

A

Ioh̓ .1. b

B

i. Ioh̓. .4. c

hh 3