Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Eccleſiaſtes Glo. ordi.Ca. VII Nico. de lyr

a ſ qͣſi melior ē ſapīa fortitudine. § chriſtus qͥ eſtpīa redemit nos cū angeeli non poſſua nihil negligit. Sapīa cōfortauit gͦb ſapiētē ſuꝑ decē pͥncipes ciuitaa¶ Oēs enim peccauerunt ⁊ egent gr̄a dei.tis: nō ē enī hō iuſtꝰ ī t̓ra qͥ faciatᵈa I nec infans vnius dieicbonū ⁊ nō peccet. Sꝫ ⁊ cūctis ſer fquaſi homo§ de te.non audiēs: ⁊ non habens in ore ſuo redar.monibꝰ qͥ dicunt̉ ne accōmodes scor tuū: ne forte audias ẜuū tuū ha § qua iudice: nemo nocēs abſoluit̉maledicētē tibi. Scit enī ꝯſciētiā igeʳ quam ip̄e tulerisſ quod tibi non vis ne feceris alijs: ⁊ patere letua: quia et tu crebro maledixiſtia §inquirēdo ſapīam. F apud me.alijs. Cuncta tētaui ī ſapīa. Dixi: ka §quāto ad ſapīam accedis: tanto a te recedit ⁊Sapiens efficiar: ⁊ ip̄a longiꝰ re­ 1altiorem ſe oſtendit.a §anteqͣꝫ inquirerē.ceſſit a me multomagis qͣꝫ erat.a 5 apyeiatilit. b F eius. c 5 nullus in hac vitaper ſpecun in enigmate. vnde:musn videbit me homo ⁊ vi.Et altā ꝓfūditas qͥs īuēniet eā? 8Luſtraui vniuerſa aīo meo: vt pſcirē ⁊ cōſiderarē ⁊ q̨̄rerē ſapīaꝫ ⁊a ſ qͥ eſſet maior alijs impietatibus.rōneꝫ: ⁊ vt cognoſcerem impiētaI q̄ habet principatū inter errores.tem ſtulti: et erro̓rem imprudētia F inter omnia.um. Et inueni amariorem mortea I hereſim. F amorem qui mors anime eſt.b F mulieres heretimulierem: q̨̄ laqueꝰ venatorū ē et ᵉſagena cor eiꝰ. Uincula ſūt manꝰvI fugite fornicata I iuſtꝰnē: ⁊ heretcū hoīeꝫ poſt primā ⁊ ſcd̓am correcinē deuita.illiꝰ. Qui placet deo effugiet̉ illā xqͥ auteꝫ peccator ē capiet̉ ab illa.a §apud me diſpoſui.e Ecce hͦ inueni dixit eccleſiaſtes: ya I vel vnum ad alterum.vnū ⁊ alterū: vt īuenirem rōnem āquaꝫ adhuc q̨̄rit aīa mea: et non ꝑa ſ vir a virtute: fortes vel rōnem ſignificat.s īueni. Uirū d̓ mille vnuꝫ repperi:a § q̄ ſenſualitati p̄ſidet. Mulier a mollicie molles ⁊ inconſtantes: vel ſenſualitatem.h mulierē ex oībus nō inueni. So­ 8lūmō hoc inueni: ꝙ fecerit deus-

a Nihil negli. Oībꝰ ſine reſpectu ꝑſonarū bn̄ facit. Uel ī ꝓſperis ⁊ in aduerſis ꝓuidet ſibi. b Decē pͥnci. Angelos qͥ ciuitati nr̄e .i. eccl̓ie: tanqͣꝫ cuſtodes .i. auxiliatores p̄ſūt ⁊ decē dicunt̉:quia denariꝰ numerus eſt perfectus. c Sed⁊ cūctis ⁊cͣ. Docet ſapientē maledicorū līguasnon attendere:ne cum ip̄e ideꝫfaciat: ſibi velitignoſci: ⁊ alioreprehendi. Senim hoc feceritſemper curioſus⁊ iratus erit: qꝛnec ſeruoruꝫ linguas compeſcere valebitd Uenatorumdemonum qͥ venantur animasnoſtras: quorūml̓ieres rētia: ⁊ſagene heretici.e Ecce hͦ. Hoc īueni quod paulatim peccando⁊ ad vnum delictum aliud apponendo: grandem nobis efficimus ſummaꝫmalorum vl̓ peccatorum: ⁊ cunvix de paucis viris bonos inuenerim: ita vt inmille vnꝰ potuerit inueniri: milierem bonā oīno inuenire nōpotui: quia oēme ad luxuriatdeduxerūt. ⁊ ccor hominisadoleſctiaaiciam dter eſtsplnderantd̓um: ī hac ruinagenerꝭ humanifacilior ad caſūeſt mulier. Unde poeta: Uarium et mutabileſemper femināf Inuenirē ra.Quācūqꝫ rē vldiſcretiōem īterhoīes ⁊ eoꝝ mores. qͥs perfectebonus niſi ſoxp̄s. Un̄: Nōqͥ fa. bo. nō eſt vſqꝫ ad. v. g Uirum.xp̄m qͥ caput ē oīm bonorū qd̓ figurat̉ꝑ millenariū qͥ ꝑfectus numerus eſt.hͨ Solūmō hͦ. Ne videatur cōem oīmhoīm naturā dānare: ⁊ deū eiꝰ auctorēaccuſare: vigilā ter adiecit: ſolūmō ⁊cͣ.Quaſi homo qͥdē bonꝰ factus ē: ⁊ libero arbitrio derelictꝰ ſponte cadit ⁊ īmiſcet ſe vanis curis et ſuperfluis.B Quis

timet deū. cōſeruationē iuſticie p̄cipiētē in veteri ac nouo teſtamēto. a Nihil negligit .i. nihil omittit de ꝯtingentibꝰ ad iuſticiā ꝯſeruādā. b Sapīa. Hic remouerquoddā qd̓ poſſet obijci. ⁊ pͥmo ponit̉. cū d̓r: Sapīa ꝯfortauit ſapiētem. in aduerſisexiſtētē. c Suꝑ decē pͥncipes ciuitatis .i. plꝰ qͣꝫ q̄libet ptās hūana. ⁊ ideo ꝑ hocꝯcluderet aliqͥsnō indiget ea. ⁊ ideo hoc remouet dicēs: c Nō ē enī hō iuſtꝰ .i.tam iuſtus. e In terra. qͥn peccet in aliqͦ ⁊ ꝑ ꝯn̄s erret:⁊ ſic hō qͣꝫtūcūqꝫ ſapiēs indiget humano auxilio in pn̄ti vita: in qͣ non eſt ſine errore aliquo. f Sꝫ ⁊ cūctis. Hic īuſtat ad actū iuſticie circa ſeip̄m cauēdo ab inquiſitione quepoteſt eum a iuſticia deijcere: ⁊ hoc eſt qd̓ dicitur: Sed ⁊ cūctis ſermonibus qui dicunt̉ de te. g Ne accōmodes cortuum. ad illos inueſtigādū. Et ſciendū quia boni ſermōesꝓlati de aliquo ſi ip̄os audiat vel ſciat: de facili eleuāt eumin ſuꝑbiā ⁊ ſi mali deijciūt eū a iuſticia ꝑ irā ⁊ odiū ꝯtra ꝓferentē: ⁊ maxīe ſi ꝓferant̉ ab hoīe qͥ debet eū diligere. ideoſubdit̉: h Ne forte audias ſeruū tuuꝫ maledicētē tibi .i.malū tibi imprecantē: vel de te detrahentē: cum tn̄ debeat d̓te bona dicere: ⁊ bona tibi imp̄cari. i Scit enī ꝯſcīa tua⁊cͣ. quaſi diceret: ſicut nolles maledicta tua īueſtigari: ſi necalioꝝ debes inueſtigare. k Cūcta tentaui. Hic remouetimpedimētū circa p̄dicta. circa qd̓ ſciendū ꝙ ẜm Aug. j. ſoliloquiorū. Nihil ē qd̓ magis animū hoīs deijciat ex arce iuſticie qͣꝫ blādimenta femine corporūqꝫ ille cōtactus ſine quovxor haberi nō pōt: qꝛ vir tenet̉ reddere debitū vxori: ꝓpterqd̓ tēdētes ad ꝑfectionē religionis vouēt caſtitatē: ⁊ adhucmultomagis actꝰ venerei ꝑ adulteriū vel fornicationē impediunt virtutis ꝑfectionem. ⁊ ideo ſalomon inducit ad hͦ fugiendum: p̄mittit tamen diligentē inueſtigationē ſuā ad acquirendā ſapientiā dicens: Cuncta tentaui in ſapīa .i. ꝓ ſapientia acqͥrenda. l Dixi: ſapiens efficiar. in cognitionediuinorū que ꝓprie d̓r ſapīa. m Et ip̄a longius receſſit ame. ẜm eſtimationē meam. frequenter enim contingit ꝙ homines ſtudioſi circa diuina credūt in principio acqͥſiuiſſe demonſtrationes de quibus poſtea ꝑcipiunt ꝙ ſunt magis topice vel ſophiſtice rōnes. n Et alta ꝓfunditas. ſupple ēnatura diuina: maxime qͣꝫtum ad ꝓprietatē perſonarum.Quis inueniet eā. q. d. nullꝰ ꝑ inueſtigationē humanāde humanis aūt que hō experit̉ pōt habere certā noticiam,de qͥbus ſubdit̉: p Luſtraui vniuer. ⁊ ptꝫ lr̄a. ⁊ ſubdit̉:q Et īueni. ꝑ experientiā. r Amariorē mor. mu. qꝛ ſeparat aīam a ſuo creatore: mors aūt a ſolo corpore. pͥma autemſeꝑatio amarior ē: qꝛ ſeparat a bono infinito: s Que laqueus venatorū ē .i. demonū qͥ venant̉ aīas ⁊ muliere qͣſi laqueo vtunt̉ ad ip̄as capiēdas. vn̄ Prouer. vij. Ecce mulieroccurrit illi ī ornatu meretricio p̄parata ad capiēdas aīas.t Et ſagena cor eius. qꝛ ſicut ſagena capiūt̉ piſces magni:parui: ⁊ mediocres. ſic mulier de quolibet ſtatu hominū decipit plures. v Uincula ſunt ma. illius. qꝛ ligat hominēmente ⁊ corpore ſuis amplexibus. x Qui placet deo ef.illam. ⁊ ſic expeditꝰ poterit tēdere ad virtutē. y Ecce hͦ:Poſtqͣꝫ ſalomon induxit ad virtutē acquirendaꝫ. hic ꝯn̄teroſtendit difficultatē. Et primo hāc difficultateꝫ oſtēdit. ſcd̓ohuius difficultatis origineꝫ dicit. ibi: Solūmō. Difficultasaūt on̄dit̉ ꝑ hͦ ꝙ valde pauci attingūt ad virtutē. ⁊ hoc ē qd̓d̓r: Ecce hͦ inueni .i. diligenter inueſtigaui. z Unū ⁊ alterum .i. ſingulis applicādo intellectū meū. Per talē modū loquendi d̓r de diligēti inueſtigatore circa multa. Talis inqͥſiuit hec ⁊ illa. a Vt inuenirē rōnem. quā adhuc q̄rit aīamea: qꝛ quanto qͥs plus ſtudet in aliqͣ ſcientia: tanto deſiderat acquirere ꝑfectius. b Et non inueni .ſ. vſqꝫ ad perfectum: qꝛ nulla res qͣꝫtum ad omnē eius cōditione pōt perfecte ſciri per humana inneſtigationeꝫ: ſicut fuit dictū ſupra .j.ca. ſuꝑ illud: Cūcte res difficiles: nec pōt homo eas explicare ſermone. Cōſequēter deſcendit ad ꝓpoſitū oſtendens qͥdīuenit de virtute dicens: c Uirū de mille vnū repperi .ſ.virtuoſū: ⁊ ē ſenſus: ꝙ d̓ viris valde pauci inueniūt̉ virtuoſi reſpectu deficientiuꝫ a virtute: ſicut dictum eſt ſupra. j. ca.Stultorum infinitus eſt numerus. Per talem modū loquēdi dicit̉ cōmuniter de cōditiōe raro reperta in aliqua ſpecie.De mille vix inueniet̉ vna res talis. d Mulierē ex oībus non inueni .ſ. aliquaꝫvirtuoſā. non eſt tamē ꝑ hoc intelligendū ꝙ nulla ſit virtuoſa. ſed quia pauce ſuntvirtuoſe reſpectu virorū: ſicut d̓r cōiter nullū eſſe in eccleſia quando valde pauci ſūtibi reſpectu multitudinis que ſolet ꝯuenire. Et ꝑ talem modū d̓r. ij. p̄biſicoꝝ ꝙ illudqd̓ modicū eſt qͣſi nihil cōputat̉. e Solūmō. Hic ꝯn̄ter oſtēdit vnde ꝓuenit difficultas attingēdi virtutē. ſcd̓o ex hoc infert quandā concluſionem. ibi: Quis talis.Circa primū dicit: Solūmodo hoc inueni .ſ. de cauſa dicte difficultatis.Ꝙ fecerit deus hoīem rectū. In pͥma enī hoīs ꝯditione deus fecit adā ꝑfectū inſcientijs ⁊ virtutibus. creauit enī eū in iuſticia originali ⁊ in ꝑfectiōe q̄ cōuenire pōthumane

A

V

T3. Re. 3..2. Pa. 6. 8

D

Dat. 10. b

Psͣ .13.