¶ Glo. ordi.Eccleſiaſtes Ca.NNico. de lyraI

dixit eccleſiaſtes Uanitas vaniªb vanitas quia.a §etiam bis.a tatū ⁊ oīa vanitasˣ Qu̓id habꝫ damplius hō de vniuerſo laboreᵉnihil.b ⁊ qulꝰ. . orrtenondes quod videras.b ſuo qͦ laborat ſb̓ ſole? Ge̓neratioa ſ vides qd̓ nō videras. b Fnaſcitur.p̄terit ⁊ gēneratio adu̓ēit: t̓ra ꝟo sI bonis.generatio p̄terit qd̓ ip̄e ſol mutaone ſua prib I xp̄s. c ſmaliscin ęternū ſtat. Oritur ſol et occi­ haHiero. ducit ſe vel ẜm adlā: aſpirafecal̓ tāus ⁊ Theodotio: recurrit. qꝛ.ocū ſuū: ⁊ ibi vn̄ pͥus regreſſus fuerat: aſpirat.dit: ⁊ ad locū ſuuꝫ reuertit̉: ibiqꝫ īI in hyeme.renaſcens gyrat ꝑ meridiē: ⁊ fle kI in eſtatoctit̉ ad aqͥlonē. Luſtrās vniuer-

Unde vnluerſitas caduca oſtēditur. Que enī videntur temporalia ſunt. que autē nō vidētur eterna. Siue quia creaturavanitati ſubiecta eſt: ⁊ ingemiſcit ⁊ parturit: ⁊ preſtolatur reuelatiōem filioꝝ dei: ⁊ nūc ex parte cognoſcimꝰ: ⁊ ex parte ꝓ.⁊ tamdiu omīa vana donec veniat qd̓ ꝑfectuꝫ eſt. Anteqͣꝫſuam ponat ſententiam quendam apparatum videt̉ ⁊ ornamentuꝫ facere.cum dicit: Uanitas vanitatuꝫ ⁊ omīavanitas. Poſtea a maiori .i. ab homine incipit: oſtēdens ip̄m vanitati ſublectum .i. mirabilitati. Et hoc eſt: Uanitas ⁊cͣ. Uanitas omīs hō viuens.Quāto magꝭ cetera? Unde: Uanitati ſubiecta eſt creatura nō volens: ſedprop. e. qui. e. i. ſpe. Quicquid enimnō eē poteſt: vanitas dici poteſt: quiamutari poteſt. Solus deus ſemꝑ ideꝫeſt qd̓ eſt. quod aūt mutat̉: quodāmodo euaneſcit: ⁊ nō eſt quod erat ad cōparationē creatoris: oīs creatura vanitas poteſt dici: ⁊ quaſi nihilū cōputari. Hiero. Si cūcta que fecit deusvalde bona quō vanitas: ⁊ etiā vanitas vanitatū. Vt ſicut in Cantico canticorū: inter omīa carmina excellenscarmen oſtendit̉: ita hic magnitudovanitatis monſtret̉. Sil̓r in pſalmo:Uniuerſa va. omnis homo viuens.Si viuens vanitas: ergo mortuus vanitas va. Sed poſſumus celum ter. etcetera bona quidē ꝑ ſe dicere: ſed deocōparata quaſi nihil eſſe vt lucerna in ſolis cōparatione: neccernit̉ lucere: ⁊ ſtellarū lumina orto ſole obſcurant̉. Ita aſpiciens elemēta ⁊ rerū multiplicē varietatē admiror quidē oꝑerū multitudinē: ſed recogitans omīa trāſire ⁊ ſuo fine ſeneſcere: ſolūqꝫ deū ideꝫ ſemꝑ eſſe quod fuerit: cogor non ſemel ſedbis dicere: vanitas vanitatū ⁊ omīa vanitas.a Quid habet am. hō. Poſt generalē ſententiaꝫ: ad varios labores hominū verba ꝯuertit: qͥ fruſtra laborātes cōgregant diuitias perituras ambientes honorē .ſ. quibus ſubitodicitur: Stulte hac nocte morieris: cuius erunt que cōgregaſti? maxime cū ex om̄i labore nihil ſecū ferant: ſed nudi interram redeūt vnde ſumpti ſunt. b Generatio prete. ⁊cͣ. Hiero. Prima recedit generatio iudeoꝝ: ⁊ ſuccedit generatio degentibꝰ ꝯgregata. Terra autem tamdiu ſtat: qͣꝫdiu ſynagoga recedēte eccl̓ia omīs introeat. cū enī p̄dicatū fuerit euāgeliū ī toto orbe: tūc erit finis: quo īminēte celū ⁊ terra tran. etſignāter nō ait: terra in ſecul̓ ſtat ſꝫ in ſecl̓o. Nos aūt deū laudamꝰ nō in vno ſeculo: ſꝫ in ſecul̓ ſeculoꝝ. Generatio p̄. ⁊cͣ.Quid vaniꝰ terra manet facta ꝓ hoīe. hō terre dūs in puluerem reducit̉. ſtat aūt terra in ſeculū: nō in ſeculū ſecl̓i: qꝛ celū⁊ ter. trā. ⁊ ecce noua facio oīa. c Orit̉ ſol. Ip̄e ſol qui adlumē eſt ortu ⁊ occaſu qͦtidie mūdi interitū demōſtrat: qͥ ꝑ occultas vias orit̉ ⁊ occidit. Hoc aūt iō dicit vt doceat mutationibꝰ tēpoꝝ ortu ⁊ occaſu ſideꝝ: humanā naturā labi duꝫ neſciat hō. Hiero. Sol iuſticie ⁊ bonis orit̉: et malis occidit⁊ ortus nos trahit ad patrem. Ad hoc enim venit vt nos deterris ad celū leuaret ⁊ diceret: Cū exaltatꝰ fuero a ter. om.tra. ad meip. Nec miriū trahere ad ſe credētes: cū ⁊ patetad eū trahat. Nemo enim venit ad me niſi pater qui miſit metraxerit eū. Sol iſte ⁊ iacob de terra ſua egredienti occidit. etitem cū de ſyria terrā ꝓmiſſiōis intraret ortus eſt ei. Loth qͦꝫcum egreſſus de ſodomis venit ad ciuitatem ad quā feſtinare ſibi fuerat imperatū: aſcēdit in mōtem ⁊ exiuit ſol ſuper ſeor. Aliter: Sol qn̄ ꝑ auſtrū currit vicinior terre eſt. qn̄ ꝑ aqͥlonē ſublimior. Forſitan his qͥ hyemis ⁊ tribulatiōis frigorecoartant̉ (ab aqͥlonē enī exardeſcūt mala ſuꝑ terrā) vicinioreſt ſol iſte iuſticie. his vero qui ſub borea calore pͥuant̉ eſtiuoincedit ꝓcul ⁊ ꝑ ſuos circulos vnde ꝓfectꝰ eſt reuertit̉. Cumenī traxerit omīa ad ſe ⁊ vniuerſis ſuis radijs illuſtrauerit fitreſtitutio pͥncipalis. et eſt deꝰ omīa in om̄ibꝰ. Symachꝰ hocita interpretat̉: vadit ad meridiē ⁊ circūit ad boreā: ꝑambulans vadit ventus: et per que circūerat reuertitur ventus.¶ Allego. Sol chriſtus qui oīa viuificat ⁊ illumīat ſpiritualis gratie ſplēdore ⁊ virtute. qui orit̉ fideli: occidit infideli.Hiero. Uadit ad auſtrū ⁊ gyrat ad aqͥlonē. vel gyrans gyrando vadit ſpūs: ⁊ ī circulos ſuos reuertit̉. Hinc exiſtimarepoſſumꝰ: ī hyeme ſolē ad meridianā plagā currere. ī eſtate adI ſeptētrionē

tentum in generali. ſecūdo ꝓſequitur in ſpeciali. ibi: Generatio. Propoſitū autem ſuū eſt excludere a vera felicitate illa inquibus ab alijs ponebatur .ſ. diuitias et honores ⁊ conſimilia que habent̉ in preſenti vita. et hoc eſt quod dicit̉: Uanitasvanitatū .i. vanitas maxima: ſicut charitas dicit̉ virtus virtutum: quia eſt maxima inter virtutes:⁊ roſa flos florū: quia pulchrior interalios flores. a Dixit eccl̓iaſtes. ideſt ſalomon: qui dicit̉ eccleſiaſtes .i. cōcionator: quia ꝑtractando opinionesalioꝝ de felicitate: arguit ad diuerſaspartes: vt videbit̉ ꝓſequēdo: et poſtdeterminat veritateꝫ: h Uanitasvanitatū. repetitio eſt eiuſdem ad maiorem aſſertionē: c Et omīa. in quibꝰ ab alijs ponit̉ felicitas: d Uanitas .i. ſūt valde vana. eo modo loq̄ndiqͦ dicit̉ valde liberalis ip̄a lib̓alitaſ. ꝓpter quod in talibꝰ nō eſt ponēda felicitas: de cuius ratione eſt firmitas etſtabilitas: cū ſit vltimū homīs bonū.Et ad probationē ſui dicti in generaliſubdit: e Quid habet ampliꝰ homo de vniuerſo labore ſuo quo laborat ſub ſole .i. in vitā pn̄ti. qͣſi diceret:quilibet poteſt experiri ꝙ nō aſſequit̉ex laboribꝰ ſuis niſi bonū inſtabile ⁊amiſſibile ſaltē ꝑ mortē quā nō p̄t euadere. f Generatio. Hic ꝓſequiturin ſpeciali ad excludendū bona vite p̄ſentis a vera felicitate. Et diuidit̉ ī decem partes ẜm numerū eorum que excludit. partes patebuntꝓſequēdo. Primū autem quod intendit excludere eſt ſciētiahumanitus acquiſita: que inter alia videtur maius bonum.Unde ⁊ multi philoſophi poſuerūt in ea beatitudinē homīs.dicētes eum tūc eſtelicē qn̄ in eius mēte deſcribit̉ totꝰ orbisꝑ ſcientiā ꝑfectamc aūt excludit in hoc ca. j. qꝛ ip̄o excluſoalia ī qͦdā generali ſunt excluſa: cū ſint bona minora. In hͦ aūtſic ꝓcedit: qꝛ ꝓpoſitū on̄dit pͥmo in ſcīa ſpeculatiua. ſecundoin practica. ibi: Uidi cuncta. tertio infert̉ ꝯcluſio intenta. ibi:Locutus ſum. Prima in duas: quia on̄dit ꝓpoſitum. Primoper rationē. ſecundo ꝑ experientiā. ibi: Ego eccleſiaſtes. Prima in tres ẜm tres ratiōes. ſecunda ibi: Non ſaturatur. tertiaibi: Quid eſt qd̓ fuit. In prima parte facit talē rationeꝫ: Illaſcientia q̄ eſt valde imꝑfecta nō poteſt dici felicitas homīs: qꝛde ratiōe felicitatis eſt ꝙ ſit bonū ꝑfectū: ⁊ illud qd̓ modicumeſt quaſi nihil cōputatur. ij. phiſicoꝝ: ſed ſcientia acquiſita q̄cunqꝫ modica eſt ⁊ imꝑfecta. ergo ⁊cͣ. Circa iſtā rationē ſic ꝓcedit: qꝛ primo declarat vnde imꝑfectio ⁊ modicitas ſciētie acquiſite ꝓcedit. ſcd̓o ꝓpoſitū ꝯcludit. ibi: Cūcte res difficiles.Circa primū ſciendū ꝙ omīs ſcīa humanitꝰ acquiſita originēhabet ex cognitione ſenſibiliū: ſenſibilia vero ſunt in cōtinuatrāſmutatiōe: ſaltem quātū ad plures ſui ꝓprietates. propterqd̓ aliqͥ ph̓i dixerūt ꝙ nō pōt de eis aliqua veritas affirmari.iiij. metaphyſice. Et licet eoꝝ dictū nō ſit verū: tn̄ ex tali dictoeoꝝ qͥ fuerūt maxīe inqͥſitores veritatꝭ: vt dicit ph̓s ibidē: apparet difficultas reperiēdi aliquā ꝟitatē ꝑ inqͥſitionē hūanā.Ex qͦ ſequit̉ ꝙ talis cognitio veritatꝭ modica eſt: ⁊ imꝑfecta.tē ī corꝑibꝰ mixtis dicēſ:Prio igit̉ ſalomon on̄dit mutabilSeneratio p̄terit ⁊ generatio adilit .ſ. alia numero: qꝛ q̄ corrumpunt̉ nō redeūt eadē nūero. ij. ⁊zeneratiōe: ⁊ iſta variatio generabiliū ⁊ corruptibiliū apparet ad ſenſū ī oībꝰ corꝑibꝰmixtis. g Terra vero in eternū ſtat. īmobilis a parte poſt:⁊ non a parte ante: quia per creationem incepit eſſe: ⁊ hec īmutabilitas intelligitur quantū ad partes eius inferiores propecentrum exiſtentes. partes autem ſuperiores alterant̉ ⁊ traſmutantur: et quia talis alteratio ⁊ tranſmutatio in elementis⁊ mixtis cauſatur ex motu orbis: et potiſſime ex motu ſolis inobliquo circulo. ideo ſubdit̉: h Oritur ſol ⁊ occidit: vt apparet ad ſenſum. i Et ad locum ſuum reuertitur .i. ad ortūſiue ad orientem: k Ibiqꝫ renaſcens. nō quia ſit alius ⁊ alius ſol in numero: ſed idem in puncto orientis apparens de nouo: l Gyrat per meridiem. in motu enim ab oriente in occidentem declinat verſus polum antarticum ſiue meridionalē:m Et flectitur ad aquilonem. in motu enim ſuo ab occidente in orientem flectitur ad polum articum ſeu aquilonarem.n Luſtrans vniuerſa in circumitu pergit ſpiritus. id eſt ſolqui dicitur ſpiritus: non ꝙ habeat animaꝫ. Corꝑa enī celeſtiainanīata

B I

.Cox. 13. 61

F 13. q. 2. e. jeccleſiaſtiin glo.pe. di. 2c. fi. in tex.jͣ. 12. 6I. jͣ. z. c

Psͣ .38.

Lucꝭ. .12. c.

Hat. 14. c.Apo. 21. b

Iob̓. 6. e

Ioh̓. 12. e

Gtū. 19. e

Allego.