Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi.Nico. de lyraPProuer. Ca. XXXI

a § dicam tibi.mater ſua. Quid dilecte mi? qͥd aa § de vtero natꝰ electꝰ es in regnū. b § qͥ electꝰs in hoc qd̓ votis oībus deſiderabam.dilecte vteri mei? quid dilecteʰa §ad lr̄am ptꝫ. b § corruptiōibꝰ vitioꝝ.votoruꝫ meoꝝ? Ne dederis mu­ da ſ virtutū tuarū.a lieribꝰ ſubſtantiā tuā: ⁊ diuitiaseb tuas ad delēdos reges. Noli re­ fgibus o lamuel: noli regibus dasa Fin quo eſt luxuria.re vinum: quia nullum ſecretum heſt vbi regnat ebrietas. Ne forte ide carnis illecebris.§ vel beneficioꝝ.bibāt ⁊ obliuiſcāt̉ iudicioꝝ: ⁊ mu ka § chriſti qui pauper pro nobis.ctēt cām filioꝝ pau̓ꝑis. Date ſice­ mram męrētibꝰ: ⁊ vinū his qͥ ama nro ſunt anīo. Bibāt ⁊ obliuiſcant̉egeſtatis ſuę: ⁊ dolores ſui nō red cordent̉ ampliꝰ. Aperi os tuum omuto: ⁊ cauſis oīm filio qͥ ꝑtrane ſeunt. Aperi os tuuꝫ: decerne qd̓ siuſtū eſt: ⁊ vīdica inopē ⁊ paupe­ ta §. i. doctrina. b F eccleſiam filios dei generantem.c F faciendo.frem. Aleph. Mulierem fortemv

Et diuitias tuas ⁊cͣ. Hoc eſt: noli terrenis delitijs hoīmcorda corrūpere: ne celeſtia q̄rant in qͥbꝰ ꝑpetuo regnēt cumdn̄o. Delent̉ enī reges ꝑ diuitias: qn̄ ſūmi regis corꝑi adunati ꝑ fidem: ꝑ illecebras ſeculi merent̉ eradicari de t̓ra viuentiū. b Noli regibꝰ ⁊cͣ. Hec ⁊ ſequētia ad lr̄am patēt. Allego. aūt p̄cipit ne vino in qͦ eſt luxuriainebrient̉ mentes fideliū qͥ ſunt membra regis eterni: qꝛ nullū ſecretuꝫ vbiregnat ebrietas. nihil de celeſtibꝰ coitatur vbi regnat voluptas carnal̓:ſed ea ſolū que ſunt viſibilia carnalesſcrutant̉. c Date ficerā me. ⁊cͣ. Uinum ⁊ ficera diuīe ſapīe cōſolatio: q̄ illis debetur: qͥ in infimis ꝯſolari refugiunt: ⁊ qͥcqͥd in pn̄ti occurrit amaroanimo ſuſcipiūt: celeſtibꝰ tota mēte inherentes. Unde: Negauit ꝯſolari anima mea: memor fui dei ⁊ delecta. ſum. Item. Date fic erā ⁊cͣ. penitentibꝰ .ſ.qui priſtinoꝝ actuum: merore atqꝫ triſticia deprimunt̉ ſpūalis ſciētie iocunditatē: vt vinum qd̓ letificat cor hominis affiuent̓ infundite: ne abūdantiori triſticia abſorbeant̉ qui huiuſmodiſunt. d Aperi os. Pro cauſa pauperis qͥ ꝑ ſe in iudicio loqui nō valet:ip̄e loqͥ memento: ⁊ eos defende qͥ patrie celeſtꝭ intuitu huiꝰ vite viaꝫ citiꝰtrāſeunt. Vel os aꝑire muto. gentibꝰverbū p̄dicatiōis p̄dicare: qͥ dīna eloquia pͥus ꝑſonare neſciebāt: ⁊ nō tm̄iudeis: ſed ⁊ cūctis ꝑ orbē natiōibuscurā ſalutis impendere. e Aperios. Sicut ꝓ cauſa pauꝑis ⁊ ereptiōeos aꝑire p̄cepit. ita vbi errauerit iuſtecaſtigare admonet ac iudicare. Etmoyſes. Pauꝑis in iudicio nō miſereberis. Qd̓ vtrūqꝫ dn̄m facere ꝓphetadicit: Sed iudicabit in iuſticia pauperes: ⁊ arguet in eqͥtate ꝓ māſuetis terre. f Mulierē for. Hucuſqꝫ verbalamuelis regꝭ. hinc ſalomon paucꝭ verſibus ſed pleniſſima veritate decantat laudes eccl̓ie. Conſtatenī hoc carmen verſibꝰ. xxij. ꝑ ordinē hebrei alphabeti: ⁊ ſinguli verſus ſingulis incipiūt lr̄is: vbi innuit̉ qͣꝫplene hic: velaīe vniuſcuiuſqꝫ fidelis: vel totiꝰ eccl̓e ſctē: que ex oībus electis vna ꝑficit̉ catholica: virtutes deſcribant̉ ac p̄mia. Mulierem fortē qͥs inueniet ⁊cͣ. Mulier fortis ſctā eccl̓ia: quia exaqua ⁊ ſpū deo filios ſpūales gignit. fortis: qꝛ cūcta aduerſavel ꝓſpera ſeculi ꝓ dei amore ꝯtenit: quā ip̄e in carne apparens: infirmā inuenit ⁊rtē fecit. Un̄ ad celos rediēs. ait angelis: Cōgratulamqꝛ in. o. q. ꝑ. Uidēs gͦ Salomonplicatū erroribꝰ: ⁊ ꝙ ad eiꝰ ſaluatihumanū genꝰ īnumeonē nullus niſi ſolus mediatdei ⁊ hoīm ſufficiat. ait: Mulierem for. q. ī. ⁊cͣ.ſi aperte futuram dei gr̄am admiretur.Quis talis: qͥs tantꝰ qͥ de tot incredul̓ mūdi nationibꝰ: vnāſibi electoꝝ eccleſiā ꝯgreget quā ſua gr̄a fortē ⁊ inſuꝑabilemefficiat. Nō nr̄i ſil̓is: nō nr̄i tꝑis: ſed in fine ſeculorū deus hōfuturꝰ nos ſua paſſiōe a morte redēpturꝰ. Hoc eſt enī qd̓ ait:pcul ⁊ de vlti. fi. pre. eiꝰ. Procul interuallo tꝑis a ſalomonevſqꝫ ad partū virginis. De vltimis enī finibꝰ: qꝛ a ſūmo celogreſſio eiꝰ. Nō enī aliud preciū ꝓ nobis dedit qͣꝫ ſeip̄m. Un̄:Qui dilexit nos: ⁊ tradidit ſemetip̄m ꝓ nobis ⁊cͣ. Ꝙuis etita recte poſſit intelligi preciū ſctē eccl̓ie ꝓcul poſitum fuiſſe:qꝛ verbi incarnatio: inter homīes cōuerſatio: paſſio: reſurrectio: longe a natura noſtra remota. Ille enī qn̄ voluit: et de qͣvoluit matre natꝰ eſt: ⁊ ſine pctō vixit in mūdo: ⁊ qn̄ voluit ⁊quomō voluit mortuus eſt: ⁊ qn̄ voluit reſurrexit ⁊ aſcēdit: ⁊cetera huiuſmodi: in qͥbꝰ tam ꝓcul a nobis: qͣꝫ celuꝫ a terra.Quia vero eccleſiā quā redemit dn̄s nō ſolū verbū ſalutꝭ ſuſcipere: ſed ⁊ ꝯſtāter ꝓ illo certare: ꝑ mūdū predicare donauit. addit: Cōfidit in ea c. vi. .ſ. Uir redēptor. Un̄: Deſpōdi eīvos vni vi. ca. exhi. xp̄o. Ꝙ ergo dicit: cōfidit ī ea cor vi. ſui.ab humana ſil̓itudine tractū eſt. Sicut enī qui fortē fidelēqꝫ⁊ caſtā habet cōiugē: ꝯfidit in ea: qꝛ nihil ꝯtra voluntatē ſuāagit: nec ſaltē adulterij cogitatiōe polluit̉: cūcta ꝓ amore ſuotolerabit libent̓: ⁊ quos valebit ad amicitiā ſuā ꝯuertet. Sicdeꝰ in eccl̓ia ꝯfidit. Nouit enī ſpm̄ gr̄e quē dedit: nouit virtiI tem cha

a Quid dilecte mi? Hic ſubdit̉ ꝓſecutio inſtructionis q̄ eſtde duobꝰ .ſ. de vitāda carnalitate: ⁊ de ꝓſequēdā eqͥtate. ſcd̓aibi: Aperi os tuū. Circa primū ſciendū ꝙ hebrei dicūt ſalomonē nocte ſequēti diē deſponſatiōis filie pharaonis nimis vigilaſſe: ⁊ ꝑ ꝯn̄s in mane nimis dormiuiſſe: intantum ꝙ trāſibathora offerendi iuge ſacrificiū matutinū: ⁊ claues tēpli erāt ſub ceruicali ſalomonis: ꝓpter qd̓ mr̄ ſua intrauit eiꝰcubile: ⁊ incepit eū arguere. dicens:Quid dilecte mi. i. qͥd feciſti ex carnalitate tua impediēs diuīa ſacrificia.b Quid dilecte vteri mei? repetitioeſt eiuſdē ſnīe ad maiorē exaggerationē. c Quid dilecte votoꝝ meorū.q. d. ſuꝑ oīa deſideraui ꝙ bn̄ regeresregnū tuū: ⁊ iā in aliqͦ feciſti ꝯtrariuꝫnimis carnaliter cū vxore tua dormiendo. iō ſubdit̉: Ne dederis mulie.ſubſtā. tuā. nimis ardēter eas amando: ⁊ eis nimis carnalit̓ adherendo.Et qꝛ ad nimiā carnalitatē cū mulieribus inducūt delitie cibi ⁊ potꝰ. iō ſubditur: e Et diuitias tuas ad delēdos reges. hebrei dicūt: ad impugnādū regēs. Et cā huiꝰ diuerſitatꝭ eſt: qꝛverbū hebraicū hic poſitū eqͥuocū eſtad delere ⁊ ad impugnare: ſed lr̄a ſequēs videt̉ magis ꝯſonare dicto hebreoꝝ. qꝛ ſubdit̉: f Noli regibꝰ olamuel. id eſt ſalomon: g Noli regibꝰ dare vinū. īmoderate bibenduꝫ.⁊ dicunt̉ hic reges ip̄e ſalomon principaliter: ⁊ ſecūdario alij iudices ad regendū populū ꝯſtituti. ⁊ ſubdit̉ cā dicte ꝓhibitiōis cū d̓r: h Quia nullū ſecretū eſt vbi regnat ebrietas. hocptꝫ vnicuiqꝫ. ⁊ ꝑ hͦ qd̓ d̓r hic ebrietas:ptꝫ ꝙ nō diſſuadet̉ hic potio vini regibꝰ ⁊ pͥncipibꝰ tēperata: ſed potio īmoderata q̄ aufert debitā diſcretiōeꝫ.iō ſubdit̉:Ne forte bibāt .ſ. īmoEt obliuiſcant̉ iudicioderate: krū. in lege dn̄i ſcriptoꝝ: l Et mutēt cām filioruꝫ pauꝑis .i.paupeꝝ: nimis fauēdo parti diuitū. Cōſequēter on̄dit̉ qͥbꝰ ſitdandꝰ potꝰ inebriatiuꝰ. cū d̓r: m Date ficerā .i. potū inebriatiuū: ⁊ ſic ſonat lr̄a hebraica: n Merētibꝰ .i. exiſtentibus in luctu ⁊ amaritudīe: qꝛ potio vini fortis multiplicat ſpiritus: ⁊ ſic eſt remediū ꝯtra dolorē animi ⁊ corꝑis. Occaſioneaūt huiꝰ verbi ſapiētes iudeoꝝ ſtatuerūt vt ꝑſonis ad morteꝫꝯdēnatis daret̉ potio vini fortis: vt ſic faciliꝰ tolerarēt dolorēmortis imminētis. o Aperi. Hic ponit̉ ſcd̓m documentuꝫqd̓ eſt de exequēda iuſticie equitate. cū d̓r: Aperi os tuum muto. allegādo iuſticiā ꝓ eo qͥ neſcit eā ꝓponere in cauſa ſua: ſic̄eſt hō ſimplex ⁊ ignarꝰ: vel pauꝑ qui nō habet aduocatū ꝓ ſeloquentē: p Et cauſis .i. ꝓ cauſis: q Omniū fi. qui ꝑtrā .i. hoīm extraneoꝝ ꝑ terra trāſeuntiū: qͥ frequēter nō inueniūt qͥ ꝓ ſe allegēt: eo ꝙ ſunt extranei: ⁊ tn̄ indigēt celeriter expediri. rAperi os tuū. celeriter: s Decerne qd̓ iu. ē.nō differēdo ſnīam ꝓpter aduerſe partꝭ potentiā: t Et iudica inopē ⁊ pau .i. exequere iuſticiā ꝓ inopibꝰ ⁊ pauꝑibꝰ: qn̄habēt iuſtā cām. v Aleph. mulierē fortē. In vltima partehuiꝰ libri ponit̉ cōmēdatio fortis mulieris: ⁊ exponit̉ cōiter adoctoribꝰ nr̄is de eccl̓ia: q̄ metaphorice d̓r fortis mulier: ⁊ ſpōſus eius xp̄s. filij aūt eiꝰ ⁊ filie ppl̓s xp̄ianꝰ in vtroqꝫ ſexu. ⁊ dicūt ꝙ iſte eſt ſenſus lr̄alis. ſicut Iudicū. ix. d̓r Ierunt ligna adrhamnū ⁊cͣ. ſenſus lr̄alis nō eſt de lignis materialibus: ſed deab imelech: ⁊ ſichimitis eū ſuꝑ ſe rege inungētibꝰ. Et licet hecexpoſitio ſit rōnabil̓ ⁊ cōis: tn̄ eā non ꝓſequor: qꝛ ſatis diffuſetradit̉ in gloſis ⁊ cōibus poſtillis. Ra. Sa. vero ꝯuenit cū doctoribꝰ catholicis qͣntū ad hoc ꝙ hic eſt metaphorica locutio:ſed dicit ꝙ ꝑ mulierē fortē intelligit̉ ſacra ſcriptura: ⁊ hanc expoſitione intendo ꝓſequi: qꝛ rōnabilis videt̉: nec cōiter habetur: in aliquibꝰ tn̄ intēdo aliter dicere qͣꝫ ip̄e: ꝓut eſt ꝯſonū fidei noſtre: maxime qꝛ ſacram ſcripturā vocat ſolū vetus teſtamentū: ego aūt vtrūqꝫ .ſ. vetus ⁊ nouū. Sponſum autē ⁊ maritum huius mulieris accipio doctorem in ſacra ſcriptura expertum: ⁊ prolem eius populum catholicum in ſacra ſcriptura ſtudioſum in ſexu maſculino ſeu feminino: qꝛ aliquando inuenteſunt alique

a1

Allego.

Psͣ. 76.

B

Exo. 23. a

Lucꝭ. 15. b

Psͣ .18.Gal̓. 2. d

Gal̓. 2. d̓

2. Coꝝ. 11. a

cc